Τα 20 αγαπημένα μου τραγούδια του 2012 (20 έως 10)

Γράφει ο Γιώργος Στόγιας

S_LP_SoapSkin_12Τέτοιες ημέρες κάθε χρόνο με πιάνει το πνεύμα των γιορτών. Δεν ξέρω από πού προκύπτει. Από το υλικό παιδικών μνημών με ασπρόμαυρες διαφημίσεις της Misko και τη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία του Ντίκενς στην τηλεόραση; Από την προοπτική της επιστροφής σε μια Αθήνα με γεμάτα θέατρα και βιβλιοπωλεία, με τσεχωφικά οικογενειακά γεύματα και απανωτά καφέ με φίλους αγαπημένους που την υπόλοιπη χρονιά ζούμε σε άλλους κόσμους;

Αν τις προηγούμενες χρονιές οι αργίες με άφηναν τελικά με ένα αίσθημα ανικανοποίητου (και με πρησμένο στομάχι), πώς θα είναι φέτος; Μεγάλες απουσίες, από ανθρώπους που έφυγαν για πάντα, και μικρές, από εκείνους με τους οποίους δεν θέλουμε να ιδωθούμε γιατί ξέρουμε πως αν το κάνουμε, θα καταλήξουμε να καβγαδίζουμε για το μνημόνιο και την Αριστερά. Μείωση των εξόδων κάτω από το όριο της πολυτέλειας, ακόμη και γι’ αυτούς που διαθέτουν κάποια χρήματα. Ένα παραπάνω ποτό ενώ είναι ώρα να πας για ύπνο, η αγορά ενός βιβλίου το οποίο μάλλον δε θα διαβαστεί, ένα πιάτο φαΐ που θα πεταχτεί, έχουν άλλο ηθικό βάρος από παλαιότερα. Μπορεί να είναι και καλύτερα να κρατηθεί το μέτρο. Είναι πολύ διαφορετικά όμως όταν το επιλέγεις εσύ από τότε που σου επιβάλλεται (και βέβαια, άλλο το μέτρο αυτού που έχει ακόμη ένα σταθερό εισόδημα και άλλο αυτό που είναι στον άσσο).

Η κατάρτιση της ετήσιας λίστας με τα αγαπημένα μου τραγούδια της χρονιάς αποτελεί μια προσωπική τελετουργία. Παρά τον ψυχαναγκαστικό της χαρακτήρα, η συλλογή που προκύπτει είναι το παραδοσιακό δώρο μου στις συναντήσεις με τους φίλους. Χαίρομαι να μοιράζομαι με αυτό τον τρόπο τη μουσική που μου αρέσει. Κάπως σαν τις καλύτερες νύχτες σε πάρτι και μαγαζιά, δίχως το πολύ αλκοόλ, τους ενίοτε χαοτικούς εργοδότες, τις άσχετες «παραγγελιές», τις ανοησίες από τον ενθουσιασμό/κούραση, την επόμενη χαμένη μέρα από το ξενύχτι… Περιμένω με ενδιαφέρον να ακούσω τις δικές σας προτάσεις για κομμάτια που θα βρίσκονταν σε μια δική σας ανάλογη λίστα.
20) Mac DeMarco: My kind of woman
(από τον δίσκο «2»)

Κάποτε ο Jonathan Richman δεν μπορούσε να βρει εταιρεία για να βγάλει τον πρώτο του δίσκο. Μετά τον έχρισαν πρωτοπόρο της πανκ αλλά εκείνος βρισκότανε ήδη αλλού. Έπρεπε να περάσουν τουλάχιστον δυο δεκαετίες μέχρι το συνολικό έργο του να αποτελέσει πρότυπο για νεότερους δημιουργούς όπως ο Adam Green και ο Jens Lekman. Ο 22χρονος από το Μόντρεαλ, περισσότερο από ομοιότητες στον ήχο, φαίνεται να κουβαλά την προσέγγιση του Jojo στη μουσική: εκτός εποχής σε βαθμό τόσο κωμικό που καταντάει άμεσο και γλυκό.

«I’m down on my hands and knees
begging you please baby to show me your world»

19) Dirty Projectors: Gun has no trigger
(από τον δίσκο «Swing Lo Magellan»)

Το πρόβλημα με μια τέτοια μπάντα διανοουμενίστικου indie rock είναι ότι σε σύγκριση με το αυθεντικό έργο των Talking Heads, κάθε προσπάθεια μοιάζει απελπιστικά λίγη. Κι όμως, η εργασιακή ηθική τους, σε συνδυασμό με τα σύγχρονα δίκτυα προώθησης της εναλλακτικής μουσικής, ίσως να κάνουν τη διαφορά: Οι Dirty Projectors εξελίσσονται αργά αλλά σταθερά προς το καλύτερο – ενώ, με το πέρασμα του χρόνου, οι Heads αποσυντίθονταν και βυθίζονταν στην απατηλή επιφάνεια των 80’s.

Πώς φτιάχνεται ένα pop hook από μια σειρά «λαθεμένων» κινήσεων; Η μπάντα του David Longstreth φαίνεται να βάζει συνέχεια στον εαυτό της αυτό το δυσεπίλυτο puzzle, με ανάμικτα αποτελέσματα. Εδώ όμως δείχνει να τα κατάφερε.

«You’d see a million colors
If you really looked […]
You hold a gun to your head
But the gun has no trigger»

18) Fiona Apple: Every single night 
(από τον δίσκο «The Idler Wheel Is Wiser Than The Driver of The Screw And Whipping Cords Will Serve You More Than Ropes Will Ever Do» )

Ένα κορίτσι με εντυπωσιακή πίστη στον εαυτό της, λες και υπάρχει μόνο αυτή στον κόσμο. Θα μπορούσε να είναι ένα ερείπιο – για την εταιρεία της θα έπρεπε να είναι μια επιτυχημένη pop star. Κατάφερε όμως να επιβάλλει τους δικούς της όρους και να αναγκάσει κοινό και κριτικούς να την πάρουν στα σοβαρά. Μπορεί να μην είναι η Laura Nyro, αλλά δεν έχει σημασία. Η Fiona είναι πιο κοντά μου.

«My heart’s made of parts of all that surround me
And that’s why the devil just can’t get around me […]
Every single night’s a fight with my brain»

17) Emika: 3 Hours
(από τον δίσκο «Emika»)

Σε ό,τι αφορά τη σύγχρονη χορευτική ηλεκτρονική μουσική, όπως κι αν αυτή ονομάζεται κάθε φορά, είμαι παραδοσιακός: θέλω κάτι από όπου να μπορώ να πιαστώ, κάτι αξιομνημόνευτο. Δεν με ενδιαφέρει να χαθώ ανάμεσα σε δύο χτυπήματα του ρυθμού – κάποτε το πέτυχα, ήταν υπέροχο αλλά με δυσανάλογο κόστος (αυτή όμως ακριβώς είναι η λογική του, να μη μετράς πόσο πληρώνεις γιατί το άπειρο είναι μαζί σου μέχρι να γίνει μηδέν).

H Emika έφυγε από το Bristol και εγκαταστάθηκε στην «πρωτεύουσα», στο Βερολίνο. Γράφει, ενορχηστρώνει και τραγουδά τα δικά της κομμάτια, ενώ ξέρει να παίζει από κλασικό πιάνο μέχρι να χειρίζεται τα μουσικά μπλιμπλίκια τελευταίας τεχνολογίας (αυτή ήταν η «πρωινή» της δουλειά μέχρι πρόσφατα). To 3 Hours είναι οικείο, θυμίζει πάρα πολλά. Το κόλπο της Σειρήνας ή, αλλιώς, η δικαιολογία που έψαχνα για μια μικρή ένοχη απόδραση…ξανά και ξανά.

Σχετικά με τους στίχους του κομματιού, όσοι/όσες βιάζονται για φεμινιστική ανάλυση, μπορούν να φανταστούν ότι η Emika μιλά για τα χτυπήματα που ρίχνει η ίδια στον εαυτό της (δίχως να έχω κανένα στοιχείο για να στηρίξω μια τέτοια ερμηνεία).

Hit me where you want it and I’ll take the blame
Hit me and I guarantee you’ll feel the same
Hit me if you think that it will help the pain
Hit me, hit me, hit me, hit me any way

16) Animal Collective: Today’s Supernatural
(από τον δίσκο «Centipede Hz»)

Η μουσική αυτού του συγκροτήματος δεν υπάρχει, είναι έξω από τα όρια της κατανόησής μου. Οι Animal Collective είναι υπεύθυνοι για το αφόρητα πληκτικό έργο των αμέτρητων κακών μιμητών τους. Επίσης, αν δεν υπήρχε το Pitchfork να τους προμοτάρει εξόφθαλμα, μπορεί να ‘χαν διαλυθεί, και τα μέλη τους να δούλευαν σε γραφεία και καταστήματα. Μπορώ να συνεχίσω; Είναι νεότεροι από μένα, καλλιεργημένοι, αμερικανάκια, στιλάτοι, κρυπτικοί, δεν παθαίνουν κρίσεις, δεν είναι καθόλου θεατρικοί (σε σημείο να μην έχω επιθυμία να τους δω ζωντανά). Τι είδος είναι αυτό που παίζουν; Και γιατί τραγουδούν σαν να τους έχει κάτσει ένα ζωντανό καβούρι στο λαιμό; Δεν μπορούν να πάνε σε κάποιον ειδικό να τους το βγάλει;

Δεδομένου λοιπόν του εκνευρισμού που μου προκαλούν, δεν έφτανε που ήταν ένα από τα πιο επηρεαστικά group της δεκαετίας 00′-10’, δεν αρκούσε που άκουγα το Strawberry Jam για ένα χρόνο σαν να ανέβαινα σε καρέκλα και βουτούσα το κουτάλι σε βαζάκι μαρμελάδας χωρίς πάτο, κόλλησα φέτος με το Today’s Supernatural!

Το πρωί, στο αυτοκίνητο, πολύ δυνατά! Σταματημένος στην κίνηση να τρέχω με 120. Αργοπορημένος για τη δουλειά, να φτάνω ατσαλάκωτος, ένα βήμα μπροστά, και οι υπόλοιποι σε slow motion. Ελιξίριο.

«Cause your own is the sweetest thing inside of you
And our home is bigger then a mountain view»

15) Giant Giant Sand: Cariñito
(Από τον δίσκο Tucson: A Country Rock Opera)

Υπάρχουν πολλοί απατεώνες στον κόσμο αλλά ο Howe Gelb δεν είναι ένας από αυτούς. Δεν κεφαλαιοποίησε ποτέ τη δουλειά άλλων, ούτε έστησε το έργο του για να στοιχηματίσει στις διαθέσεις του κοινού του. Δεν υποδύθηκε καν αυτό που είναι. Η πιο χαμηλών τόνων ροκ ιδιοφυία των τελευταίων τριάντα ετών, σε σημείο που ακόμη και τώρα, κουρασμένος όπως είμαι από μια γεμάτη μέρα, θα έπινα μαζί του ένα ποτό δίχως να κομπλάρω.

Από την άγρια Δύση στην παλιά Ευρώπη και πίσω, ουσιαστικά έμεινε ο ίδιος σε όλες του τις μεταμορφώσεις και τις συνεργασίες, μια τέχνη διατήρησης της σταθερότητας μέσα από τη συνεχή αλλαγή. Η διασκευή του Carinito αποτελεί μια ανωμαλία στο έργο του, ένας φόρος τιμής στην παράδοση από έναν συστηματικό ανανεωτή.

Δεν ξέρω να χορεύω με τον ρυθμό, δεν ξέρω ισπανικά, αλλά μ’ αρέσει…

14) Dr John: Revolution
(Από το δίσκο Locked down)

Με τη ζήτηση που έχει πέσει για αναπαλαίωση ινδαλμάτων, σε λίγο θα ψάχνουν οι επίδοξοι Rick Rubin για να κάνoυν παραγωγή και δε θα βρίσκουν. Ο Dr John δεν εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία, ήταν δημιουργικός και χωρίς τη βοήθεια του Dan Auerbach (του οποίου τα γυαλισμένα blues με τους Black Keys είναι πολύ macho για τα γούστα μου). Κι όμως, εδώ έχουμε μια εξαιρετική περίπτωση διαγενεακής συνεργασίας, όπου ο νεότερος μουσικός καταφέρνει να βγάλει στην επιφάνεια τον καλύτερο εαυτό του γηραιότερου. Ίσως να είναι αποτέλεσμα της εκτίμησης που του τρέφει, σε συνδυασμό με μια επιθυμία να τον ακούσει όπως τον φαντάζεται ιδανικά στο σήμερα.

Παρότι οπερετικό στην απόστασή του από το θέμα του, το Revolution είναι ακαταμάχητο. Ανακυκλώνει μουσικά και στιχουργικά κλισέ σαν να φτιάχνει ένα – πολύ όμορφο για να είναι αληθινό- λιβάδι από μια χωματερή. Ένα τραγούδι θεματικό πάρκο υψηλού επιπέδου για τη μυθική Νέα Ορλεάνη σε 3:28. Περιμένω να μου φύγει το ρεφρέν από το μυαλό, όπως τη φαγούρα από το τσίμπημα ενός κουνουπιού του βάλτου. Ας το ξύσω μια φορά ακόμη…

Blind eyes of justice, deaf ears of power
Dumb lose our money
Left us in a desperate hour
Economy
Driving me out of my sanity
Rebellious, Revolution
Is it the final solution?

13) Sharon Van Etten: Serpents
(από τον δίσκο Tramp)

O Brian Eno είχε γράψει ότι «η ambient μουσική δεν μπορεί να είναι ενδιαφέρουσα δίχως ένα σκοτεινό στοιχείο» (όπου «σκοτεινό» δεν σημαίνει αναγκαστικά «γοτθικό»). Αναρωτιέμαι αν ο ίδιος ισχυρισμός θα ταίριαζε και για τη folk, δεδομένου του εξομολογητικού της χαρακτήρα. Τα μυστικά του άλλου είναι καλλιτεχνικά αδιάφορα, με αποτέλεσμα να υπάρχουν τόνοι «ευαίσθητης κακαίσθητης» μουσικής, στο ίδιο μήκος κύματος με τη λεγόμενη «γυναικεία» λογοτεχνία.

Ακούγοντας την Sharon Van Etten, σημασία δεν έχει αν λέει την «αλήθεια» της, αλλά ότι η σοβαρότητα με την οποία το κάνει είναι γοητευτική. (Ο εαυτός μου διαστέλλεται πολύ πιο αργά από το σύμπαν, και συχνά χτυπάω στα σύνορά του). Προσοχή, ακολουθεί ελαφρώς σεξιστικό σχόλιο: Υπάρχει κάτι συγχρόνως ηδονικό και προστατευτικό στην εικόνα ενός νέου και ταλαντούχου κοριτσιού που επιλέγει την εξερεύνηση από τον ναρκισσισμό. Ίσως έτσι εξηγείται ότι την έχουν «υιοθετήσει» υψηλού προφίλ τριαντάρηδες και σαραντάρηδες, όπως ο Zach των Beirut, μέλη των TV on the Radio, των Walkmen, των National (ο Aaron Dessner ανέλαβε την παραγωγή). Μάγια τους έκανε και την τρέχουν ξοπίσω; Εμένα πάντως το Serpents έρπει στο μυαλό μου από την άνοιξη που το πρωτάκουσα και δε λέει να πέσει σε χειμερία νάρκη…

You enjoy sucking on dreams,
so I will fall asleep
with someone other than you,
I had a thought, you would take me
Seriously and listen
but
Serpents in my mind

12) Twin Shadow: I don’t care
(Από τον δίσκο Confess)

Όταν η αναζήτηση του cult στοιχείου έχει γίνει κανόνας, ανατρεπτικό είναι να γράφεις actual τραγούδια. Σε αυτό ακριβώς διαφέρει ο George Lewis Jr από τη μουσική σκηνή εκείνη που διαμορφώνει τον ήχο της και την αισθητική της αναφερόμενη στην «κακόφημη» δεκαετία του ’80, είτε για να αναδείξει γλυκές εξαιρέσεις, είτε για να απενοχοποιήσει «βρώμικες» απολαύσεις). Στις καλύτερες των περιπτώσεων, η ρομαντική εμμονή με το παρελθόν επικεντρώνεται σε σκηνές ελάσσονος σημασίας, σε σχέση με το γενικό τοπίο (π.χ C86, Italo-disco).

Αντίθετα, οι Twin Shadow παίρνουν τα χρώματα της παλέτας τους από τους καταλόγους επιτυχιών της εποχής (και μάλιστα, αν τα κυκλοφορούσαν προ τριακονταετίας, θα ανέβαιναν στο Νο1). Προκύπτει βέβαια ένα εύλογο ερώτημα: Ποιος θέλει πίσω π.χ. τον Φιλ Κόλινς, τους Level-42, τους Mr Mr, όλα εκείνα τα φρικτά τραγούδια με τα τζούφια drum machines, τις παραγωγές σαν βιτρίνα πολυκαταστήματος, τα μελοδραματικά υφάκια της «ηρωικής» ποπ; Κανείς, γι’ αυτό και ο George Lewis Jr βελτιώνει το πρότυπο φιλτράροντας όσα το κάνουν το πιο απωθητικά dated μουσικό είδος, και τονίζοντας αριστοτεχνικά τις ιδιαίτερες ποιότητές του: τον σαλονάτο ανδρογυνισμό, το ευκολομνημόνευτο ρεφρέν (όταν ακόμη ένα καλό σινγκλ σήμαινε πωλήσεις και ζεστό χρήμα), τη μαυλιστική ανηθικότητα ενός κόσμου που δεν ενδιαφέρεται για την πολιτική και τις ιδέες αλλά για την επαγγελματική ανέλιξη και το σεξ (και όπου το ψεύδος λογίζεται πια ως μια αναπόδραστη υπαρκτική συνθήκη).

Let me know you’re innocent
and tell me all the things you’ve done
and talk about the parties
and the boys that you got under

11) Soap & Skin: Voyage Voyage
(από τον δίσκο Narrow)

Με τα όρια των μουσικών ειδών και τη διάκριση υψηλού-χαμηλού να έχουν ρευστοποιηθεί περισσότερο από ποτέ, είναι αρκετά συχνό το φαινόμενο ένας «σοβαρός» καλλιτέχνης να διασκευάζει μια pop επιτυχία. Το ενδιαφέρον της απόπειρας κρίνεται σε σχέση με το κατά πόσο κατάφερε να κάνει το τραγούδι «δικό του», να το εντάξει οργανικά στο κύριο σώμα του έργου του.

Στην περίπτωση της Anja Plaschg, μέσα στο πλαίσιο της ακρόασης του Narrow, η διασκευή του ξεχασμένου Voyage Voyage έρχεται σαν αναγκαία μαρμαρυγή φωτός μετά το Vater, το κομμάτι που έγραψε για την απώλεια του πατέρα της. Ξεκομμένο όμως και από αυτή τη σειρά, στέκει από μόνο του ως παράδειγμα του πολλά υποσχόμενου ταλέντου της, ένας ευρύχωρος προθάλαμος για μια γνωριμία με τον απαιτητικό μουσικό της κόσμο.

Παιδική μνήμη: Ένα σπιτικό σοκολατάκι με γέμιση φτηνό λικέρ μετά το κλάμα.

Σε λίγες ημέρες η συνέχεια και η ολοκλήρωση της λίστας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: