Γιατί μας κάνει εντύπωση η άνοδος της Χρυσής Αυγής;

Η άνοδος και η καθιέρωση στο πολιτικό μας σύστημα της Χρυσής Αυγής έχει προκαλέσει αμηχανία αλλά και έντονη ανησυχία καθώς ένα αξιοσέβαστο μέρος του εκλογικού σώματος κινήθηκε προς μια ακραία επιλογή.

Έχουν γραφτεί ουκ ολίγα κείμενα που προπαθούν να εξηγήσουν την αύξηση της εκλογικής δύναμης ενός κόμματος που καμπόσα από τα μέλη του διώκονται ποινικά και συμμετέχουν σε ρατσιστικές εκδηλώσεις και πράξεις βίας.

Έχω την αίσθηση ότι η οικονομική κρίση που προβάλλεται ως κύρια αιτία της ανόδου της Χ.Α. δεν αρκεί για να επικαλύψει κι άλλους σοβαρούς λόγους που ευνόησαν την είσοδο της στη Βουλή. Όσο μάλιστα τους αγνοούμε ή τους τους βάζουμε σε δεύτερη μοίρα, τόσο ο ιδεολογικός εξτρεμισμός των νεοναζί θα βρίσκει πρόσφορο έδαφος.

Μία λοιπόν σημαντική παράμετρος -για ν’ ανοίξω το πλάνο- πριν επικεντρωθώ στα καθ’ ημάς είναι η αδυναμία της Ε.Ε. να δημιουργήσει μια στέρεα ευρωπαϊκή ταυτότητα, κοινά αποδεκτή από τα μέλη της με την οποία η πολιτική δέσμευση πρέπει να επικεντρώνεται στους κανόνες, τις αξίες και, εμμέσως, τις διαδικασίες ενός φιλελεύθερου και δημοκρατικού συντάγματος. Δυστυχώς γινόμαστε μάρτυρες της κυριαρχίας του εθνικού-κράτους και τα δείγματα αυτής δεν αφορούν μόνο στις «μικρές» χώρες αλλά και στις πιο «μεγάλες». Οι δεύτερες μάλιστα δε χάνουν την ευκαιρία να κάνουν επίδειξη της δύναμής τους εκφράζοντας για παράδειγμα στο πεδίο της πολιτικής διαχείρισης της κρίσης ένα τιμωρητικό λόγο απέναντι στις απείθαρχες και ανοργάνωτες «αδύνατες» χώρες.

Η απουσία λοιπόν του «ανήκειν» σε μια ευρύτερη, ευρωπαϊκή κοινότητα δίνει άπλετο χώρο στο εθνικό δογματισμό και στην ακραία επιχειρηματολογία είτε προέρχεται από δεξιά, είτε από αριστερά.

Μέσα σ’ αυτό το γενικό πλαίσιο εμπίπτει και η θρηνητική κουλτούρα της αυτοθυματοποίησης των Ελλήνων. Η «ηθικολογική απαισιοδοξία» μπορεί να ενδυναμώθηκε τα τελευταία δύο χρόνια όμως αποτελούσε συστατικό στοιχείο της εθνικής μας ταυτότητας και δείγματά της ανατρέχουν τις προηγούμενες δεκαετίες. Ο εθνοκεντρισμός, η συνωμοσιολογία, ο αντιδυτικισμός (στοιχεία εγγενή και του αριστερού λόγου) συνέβαλαν στη δημιουργία μιας «αμυντικής», κλειστής ελληνικής κοινωνίας που δεν παύει να τονίζει την αδυναμία της ν’ αλλάξει, που ευνοεί το συναίσθημα έναντι του νου, που τελικά προτιμά να βλέπει τον Κασιδιάρη στη Βουλή καθώς ικανοποιεί στο έπακρο το βόλεμα του να είσαι «Έλληνας» με την παραδοσιακή έννοια του όρου: που είναι μακριά από τα προκαθορισμένα κέντρα λήψης των αποφάσεων, που δεν ευθύνεται για τα κακώς κείμενα, που ψάχνει τις αιτίες της κακοδαιμονίας του στον «άλλον».

Οι συνθήκες για την άνοδο της Χρυσής Αυγής ήταν πρόσφορες χωρίς θεωρώ απαραίτητα να έχουν επίγνωση ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί, τόσο τα συστημικά πολιτικά κομμάτα, όσο και τα ίδια τα μέσα διαμόρφωσης του πολιτικού λόγου (αναφέρομαι στα Μ.Μ.Ε., στα Πανεπιστήμια κλπ.).

Ο άκρατος όμως λαϊκισμός των κομμάτων αλλά και των ίδιων των media, η επίπλαστη πεποίθηση (όπως αποδείχτηκε βέβαια εκ των υστέρων) των δεκαετιών του ’90 και ’00  ότι η Ελλάδα μπορεί να ζει πλουσιοπάροχα με τα λεφτά των άλλων, η καλλιέργεια ενός συνεχόμενου φόβου (βλ. για παράδειγμα, πυρκαγιές 2007 και λόγος περί ασύμμετρων απειλών), η ελλιπής ως ανύπαρκτη μεταναστευτική πολιτική που ευνόησε την εκμετάλλευση των μεταναστών όσο ήταν χρήσιμοι αλλά τελικά οδήγησε στην ξενοφοβία και στο ρατσισμό όταν πέσαμε στα δύσκολα, η εθνοκεντρική εκπαίδευση, η ανεργία φυσικά και η κρίση σήμερα, είναι μερικές από τις παραμέτρους που βοήθησαν τη Χ.Α. να βρει στέρεα θεμέλια στην ελληνική κοινωνία ενώ παράλληλα οι περισσότεροι την ίδια στιγμή σφύριζαν αδιάφορα.

Η Χ.Α. είναι λοιπόν γέννημα-θρέμμα της «κλειστής», αυτοαναφορικής ελληνικής κοινωνίας. Δεν θα πρέπει να μας προκαλεί καμία έκπληξη που πάνω από 400.000 συμπολίτες μας θέλησαν να τους αντιπροσωπεύσει.

Β.Λ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: