Catastroika: Αγκίτ προπ για wannabe αιώνιους εφήβους!

maxresdefaultΓράφει ο Γιώργος Στόγιας.

Αν η πολιτική κατάσταση δεν ήταν τόσο κρίσιμη, θα μπορούσαμε να γελάμε με ένα ντοκιμαντέρ σαν αυτό. Επειδή όμως το βλέπει κόσμος, ιδίως νεαρός σε ηλικία, και το περνάει για Απόκρυφο Ευαγγέλιο, η παρακολούθησή του έχει, από κοινωνιολογική άποψη, κάποιο ενδιαφέρον.

Καταρχήν,  βαρέθηκα σε σημείο που το παρακολούθησα σε δόσεις. Αν ήταν έστω αριστοτεχνικά κακό, θα έβρισκα κάτι να σημειώνω. Ξεκινάει παραδοσιακά με λίγη επικαιροποιημένη Αποκάλυψη. Κινούμενα σύννεφα, μουσική χιλιαστικών αποχρώσεων και περιγραφή μυρίων δεινών και παθών. Ο θεατής ανεβαίνει στο βαγονάκι του και μετά δεν χρειάζεται να κάνει τίποτα, μόνο να μη βγάζει το κεφάλι του όσο θα κρατάει η κούρσα στο θεματικό πάρκο. Θα επισκεφτεί (αποεδαφοποιημένες) χώρες  και  (αποιστορικοποιημένα) γεγονότα, ακούγοντας τρομακτικές περιγραφές ληστρικών ιδιωτικοποιήσεων.

Για το Catastroika, σημασία δεν έχει η αποτύπωση της μεγάλης εικόνας αλλά η ενίσχυση του ενός και μοναδικού επιχειρήματος : «οι ιδιωτικοποιήσεις είναι η κόλαση». Αφού λοιπόν το ιστορικό πλαίσιο αντιμετωπίζεται ως περικοκλάδα, «επιτρέπονται» και μερικές «δημιουργικές» προσεγγίσεις σχετικά με την ερμηνεία των συμβάντων.  Για τον «ιδανικό» θεατή με μηδέν ιστορικές γνώσεις, οι διατυπώσεις των αφηγητών και το μοντάζ  κατασκευάζουν την εντύπωση  ότι ο  Γιέλτσιν βρισκόταν πίσω από το πραξικόπημα του 1993. Η ενοποίηση της Γερμανίας ήταν «στην πραγματικότητα» «μια επιθετική εξαγορά  της Ανατολικής από τη Δυτική Γερμανία».  Τα κινήματα των Ανατολικογερμανών είχαν ως συνέπεια την πρόσκληση ενός «οικονομικού στρατού κατοχής».  Το συμπέρασμα είναι προφανές (και συμβολικά εικονοποιείται στους τίτλους της αρχής από τη φιγούρα ενός Λένιν που μέλλεται να επιστρέψει): Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ήταν ένα τραγικό λάθος, μισό αφέλεια των προθύμων και  μισό δόλος της Δύσης.

Πολλά από αυτά που αναφέρουν οι συνεντευξιαζόμενοι  σχετικά με διάφορα παραδείγματα ιδιωτικοποιήσεων ανά τον κόσμο μπορεί να είναι ακριβώς όπως τα λένε. Γιατί όμως δεν μπαίνει η αντίθετη άποψη ή γιατί δεν εξετάζεται κάποια περίπτωση όπου μια ιδιωτικοποίηση είχε λιγότερο αρνητικά αποτελέσματα; Επειδή, μέσα στη δομή του ντοκιμαντέρ, σημασία δεν έχουν τα παραδείγματα αυτά καθαυτά αλλά ο ρόλος τους στην υποστήριξη του κεντρικού μηνύματος. Σε ένα τέτοιο αφηγηματικό μοντέλο, η θέση μιας αμφιβολίας θα ήταν τόσο παράταιρη όσο η παρεμβολή των σχολίων ενός αγνωστικιστή στη Λειτουργία της Κυριακής. Η μονοτονία της ψαλμωδίας διανθίζεται με σκηνοθετικά τεχνάσματα  επιπέδου χαβαλέ (π.χ. ο Μπαρόζο με ιατρική στολή έτοιμος για  «εγχείρηση») και  με επίκληση εθνικά όσιων αντιστασιακών μορφών (π.χ. ο Κολοκοτρώνης).

Η αλληλοδιάχυση της «πάνω» και της «κάτω»  πλατείας λοιπόν δεν περιορίζεται στο άνοιγμα του Τσίπρα στον Καμμένο.  Δεν υπάρχει τίποτα στο Catastroika που θα δυσαρεστούσε ακόμη κι έναν ψηφοφόρο της Χρυσής Αυγής. Όπως η καταναλωτική κουλτούρα κατά την τελευταία εικοσαετία «παιδικοποιήθηκε», και πολλοί γονείς με τα παιδιά τους ψωνίζουν από τα ίδια μαγαζιά και βλέπουν τα ίδια τηλεοπτικά προγράμματα, η πολιτική σκέψη —επιτρέψτε μου την ακροβασία— εφηβικοποιείται.

Δεν πρόκειται όμως περί μιας εφηβείας με τα χαρακτηριστικά της ανασφάλειας και της συνεχούς αναζήτησης, όπως τη βίωσα εγώ και φαντάζομαι πολλοί άλλοι . Αντίθετα, πρόκειται περί της ανεστραμμένης ιδέας μιας εφηβείας που τα ξέρει όλα και που όλα πρέπει να της ανήκουν. Με τους ηλικιακά νέους, μέσα στο σχολείο και όπου αλλού προκύψει,  η συζήτηση και η διαφωνία αξίζουν τον κόπο. Για τους άλλους όμως, τους μορφωμένους σαραντάρηδες που ενθουσιάζονται με το Catastroika και τον ΣΥΡΙΖΑ φαντασιωνόμενοι τη διαγραφή παρελθουσών αποτυχιών, δεν τρέφω καμία συμπάθεια.

Ο Γιώργος Στόγιας είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

Advertisements

4 Σχόλια

  1. Και βέβαια Γιώργο όπου γάμος και χαρά το ΑΠΘ πρώτο:

    «Με στόχο τον πλουραλισμό στην ενημέρωση, το Α.Π.Θ. θα προβάλει την Τετάρτη 2 Μαΐου 2012 και ώρα 19.30, στην Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ., το δεύτερο ντοκιμαντέρ των δημιουργών του Debtocracy, που είδαν εκατομμύρια θεατές στο Ίντερνετ και μεταδόθηκε σε τηλεοπτικά δίκτυα από την Ιαπωνία μέχρι τη Λατινική Αμερική, με τίτλο: «CATASTROIKA» »

    Στα πλαίσια του «πλουραλισμού» αυτού το ΑΠΘ προ ημερών είχε φωνάξει τον Μπενίνι να μας πει ούτε λίγο ούτε πολύ (σαν σε πρόβα υπουργού πολιτισμού σε κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου) ότι μας χρωστά όλη η υφήλιος επειδή 2500 χρόνια πριν σε αυτό τον τόπο κάποιοι (μακράν σοφότεροι ημών) μεγαλούργησαν. . Το γεγονός βέβαια ότι τα σύγχρονα έργα μας δεν έχουμε και ιδιαίτερη σχέση με αυτούς θεωρήθηκε αμελητέο να σχολιασθεί…τέτοιος πλουραλισμός…

    Δείξε μου την ακαδημαϊκή σου κοινότητα να σου πω ποιος είσαι.

    Και όλοι αυτοί θα πάνε να ψηφίσουνε μεθαύριο με Πανσέληνο…

  2. Emena de me xalase to documental,… oso anafora tin antitheti apopsi pou les, den nomizw oti den tin exoume dei kata koron sta deltia eidisewn kai se alles ekpompes kai arthra ta teleutaia 15 xronia, opote kata me to na to xaraktirizeis opws to xaraktirizeis kai na eirwneuesai ta «trik» tou skinotheti (les kai esy den kaneis «trik» sta mithistorimata soy kai na psaxneis na vreis mono ta arnitika meri tis douleias de me vriskei symfono kai me kanei na anarwtiemai poios na einai o logos, agapite stogia…

  3. @Ορέστης: «Με στόχο τον πλουραλισμό στην ενημέρωση»!!! Έχουν χιούμορ οι διοργανωτές της εκδήλωσης. Μερικοί άνθρωποι χαραμίζονται, γεννήθηκαν σε λάθος εποχή. Εκατό περίπου χρόνια πριν, σε μια Δύση έτοιμη για δυο Παγκόσμιους πολέμους, θα είχαν θαυμάσια επαγγελματική αποκατάσταση ως υπεύθυνοι προπαγάνδας ολοκληρωτικών καθεστώτων.

    @Tassos Ka: Υπονοείτε δηλαδή πως τις απόψεις που πρεσβεύουν οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ τις ακούμε για πρώτη φορά; Προσωπικά δεν παρατήρησα τέτοια έλλειψη, το αντίθετο μάλιστα. Για παράδειγμα τον παραλληλισμό –έως και την εξομοίωση- των τραπεζιτών με συνεργάτες της Χούντας και της οικονομικής πολιτικής της σημερινής Γερμανίας με την επεκτατική πολιτική του Γ’ Ράιχ, τον έχουμε νομίζω μπουχτίσει (τη βραδιά των εκλογών, στο λόγο τους, οι αρχηγοί τουλάχιστον τριών κομμάτων με άνοδο της εκλογικής τους δύναμης, του ΣΥΡΙΖΑ, των Ανεξάρτητων Ελλήνων και της Χρυσής Αυγής, επανέλαβαν μια παραλλαγή του ίδιου μοτίβου.
    Αν έχετε κάτι να πείτε σχετικά με το μυθιστόρημά μου, θα χαρώ πολύ – αφού το διαβάσετε βέβαια- να ακούσω τα σχόλιά σας και την όποια κριτική σας. Από εκεί και πέρα η σύνδεση που κάνετε, του τύπου «το ντοκιμαντέρ έχει ατέλειες και το δικό σου έργο θα έχει ατέλειες, άρα τι μιλάς;», πέραν ότι αναφέρεται σε διαφορετικά είδη «κειμένων», είναι ελαφρώς προσβλητική.

  4. Εδω με αναλυση και σχολια commentary της προπαγανδας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: