Χαΐνης Δ. Αποστολάκης: η νοσταλγία του Μεσαίωνα και η απέχθεια για το φιλελευθερισμό updated

Γράφει ο Γιώργος Στόγιας.

Ξεκίνησα να το διαβάζω το κείμενο που ο Δημήτρης Αποστολάκης  του συγκροτήματος Χαΐνηδες δημοσίευσε στο TVXS  θετικά προδιατεθειμένος, τόσο επειδή είχε ενθουσιάσει πολλούς φίλους, όσο και γιατί εκτιμώ σχετικά –  μακριά και αγαπημένα- το μουσικό έργο του εν λόγω συγκροτήματος. Οι δυσάρεστες εκπλήξεις που με περιμένανε ήρθαν να επιβεβαιώσουν τις επιφυλάξεις μου για  την αισθητική  ιδεολογία και την πολιτική  φιλοσοφία ενός μέρους της ελληνικού έντεχνου τραγουδιού , τις οποίες είχα για μια ακόμη φορά αποπειραθεί να αφήσω κατά μέρος.

Όσοι από τους αναγνώστες πλησιάζουν τα σαράντα και πέρασαν στα νιάτα τους τον εφιάλτη των Πανελλαδικών, θα θυμόνται τα κείμενα προς μίμηση που έδιναν οι εκθεσάδες των φροντιστηρίων: Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Κ. Τσιρόπουλος, Β. Τατάκης, Ευ. Παπανούτσος, φυσικά ο Χρ. Γιανναράς, γενικώς κείμενα από το περιοδικό «Ευθύνη» (Ο Σ. Καργάκος έγινε της μόδας λίγο αργότερα, εγώ ευτυχώς είχα ήδη περάσει). Εξαιρουμένου ως ένα σημείο του Παπανούτσου, όλοι ήταν αυτό που λέμε «πιο συντηρητικός πεθαίνεις».  Τα κύρια τους θέματα ήταν οι αρετές της παράδοσης, η έκπτωση του σύγχρονου ανθρώπου στην εποχή της μηχανής και του εμπορίου, ο ρόλος του «πνευματικού» ανθρώπου. Ριζοσπαστική συμπύκνωση αλλά και εγγραφή των παραπάνω στο πλαίσιο της δεκαετίας του ’80, αποτέλεσε το ευσύνοπτο βιβλίο του Χρ. Γιανναρά Finis Graeciαe. Βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την αρχαιοπληξία των υπολοίπων, στο κείμενο βρίσκονται, αυτούσιες ή υπό διαμόρφωση, όλες οι σταθερές των μέχρι σήμερα παρεμβάσεων του νεορθόδοξου διανοητή: τα κακά του σύγχρονου πολιτικού συστήματος (μια όχι και πολύ καλυμμένη επίθεση ενάντια στο ίδιο το δημοκρατικό πολίτευμα προς χάριν ενός πολιτεύματος «φωτισμένης δεσποτείας»), η αρρώστια του δυτικόφερτου καταναλωτικού πολιτισμού (με τελική ένοχο, όπως πάντα, τις Η.Π.Α.), ο «παραλογισμός» της ελληνικής επανάστασης και της δημιουργίας εθνικού κράτους στα δυτικά πρότυπα (καλύτερα να μέναμε στην «καθ’ ημάς Ανατολή» εντός της σταδιακά εξελληνιζόμενης  οθωμανικής αυτοκρατορίας).

Ε, το κείμενο του Χαΐνη Δ. Αποστολάκη, δεν είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα update των λυσάριων της έκθεσης – και ειδικά του λόγου του Χ. Γιανναρά ως  μέγιστη επιρροή – μέσα στα συμφραζόμενα της κρίσης. Ότι, ένα τόσο οπισθοδρομικό κείμενο διαβάζεται ως προοδευτικό, έχει να κάνει από τη μια με τα (πολιτικά) σημεία των καιρών, και από την άλλη, με  προκαταλήψεις μιας ρομαντικής αντιδιαφωτιστικής αισθητικής και ιδεολογίας που είναι μόνιμα και κυρίαρχα στοιχεία τόσο της εκπαίδευσης όσο και της ελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής.

Επέλεξα να σχολιάσω  μόνο ένα απόσπασμα από το εν λόγω κείμενο για λόγους οικονομίας του δικού μου. Αν υπάρχει ενδιαφέρον ή διαφωνία, μπορώ να επανέλθω με το σχολιασμό  άλλων δέκα.

Ο συγγραφέας, αφού μας προειδοποιεί ότι «μερικές από τις παρατηρήσεις του ίσως να ακούγονται για πρώτη φορά»,  πενθεί για την «εξαφάνιση των τελετών» που, όπως μας λέει, παρατηρείται «για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες», με το συνακόλουθο «θάνατο του τραγικού» και την ανάδυση μιας  «αρρωστημένης ατομικότητας» και του «μικροβίου του μικροαστισμού» (όπου  «μικροαστισμός» στο κείμενο, διάβαζε «αστική ιδεολογία», είναι πιο εύκολο να χτυπάς τους ανυπεράσπιστους).

Αυτές οι μεγαλόστομες κοινοτοπίες περί «παρακμής της Δύσης» αποτελούν σταθερές της αντιδιαφωτιστικής ρητορικής και ιδεολογίας από την εποχή του Χέρντερ (1744- 1803), στον Σπένγκλερ (1880 -1936), ως τους μεταμοντέρνους  (με τη διαφορά ότι οι τελευταίοι «διασκεδάζουν» τη θλίψη τους). Αν όλα αυτά συμβαίνουν «για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες», πώς γίνεται ο δόλιος ο Αρτώ το 1938 να τα έβαζε με την πλάση όλη για την κακοδαιμονία του να γεννηθεί σε λάθος εποχή όπου έχει χαθεί «η αίσθηση του ρίσκου»; Ο Νίτσε στα τέλη του 19ου αιώνα να εξαπολύει μύδρους για την «ηθική του φόβου» και το «θάνατο της υπερβολής»; (τουλάχιστον αυτοί ήταν μεγαλύτεροι ποιητές παρά αντιδραστικοί, άσε που τρελάθηκαν και μεταφυσικά δικαιούνται, ως ένα σημείο, το ακαταλόγιστο).  Ο Τζ. Στάινερ να αποφαίνεται στο «Τέλος της Τραγωδίας» (1961) ότι οι σύγχρονες «αντιτραγικές» συνθήκες κάνουν αδύνατη και τη συγγραφή θεατρικών έργων του είδους αυτού;

Δεν μπορώ να δεχτώ να τρώω ξαναζεσταμένη «κοινοτιστική» σούπα από ανθρώπους που δηλώνουν ότι  αποφάσισαν να μιλήσουν  εν ονόματι όλων των Ελλήνων καλλιτεχνών.

 

 

 

 

Advertisements

10 Σχόλια

  1. Το κείμενο του εν λόγω Χαΐνη είναι τύπου «εδώ γελάμε ή αδιαφορούμε;» Εγώ θα έλεγα το πρώτο αν και η επιρροή που φαίνεται να έχουν τέτοια κείμενα δεν έχει και πολύ πλάκα…

    Σωστός (και πάλι) Γιώργο.

    Καλές διακοπές σε όλους και πραγματική Ανάσταση να έχουμε.

  2. Εξαιρετικά ενδιαφέρον το άρθρο σας. Σημειώνω συμπληρωματικά ότι ο αντιδιαφωτισμός, με βασικούς εκφραστές, στις απαρχές του -όσον αφορά τη γερμανική σκέψη-τους ρομαντικούς στοχαστές που αναφέρετε, υπήρξε το έδαφος, επί του οποίου εφύη τελικά ο ναζισμός -ως αντίπαλο δέος του διαπνεόμενου από τις νεωτερικές αρχές φιλελευθερισμού. Αυτή την παράδοση αξιοποίησε ο Carl Schmit, ο οποίος άσκησε τεράστια επιρροή στην ευρωπαϊκή πολιτική και νομική (συνταγματική) σκέψη -ακόμη και μεταπολεμικά-, δαιμονοποιώντας τον φιλελευθερισμό ως απροσδιόριστο, ωφελιμιστικό και μη πολιτικό (όπου ως πολιτική νοείται η κρατική επιβολή, δυνάμει αποφάσεων που δεν χρήζουν νομιμοποίησης ή αιτιόλόγησης, βάσει αρχών -όπως επέβαλλε η νεωτερική σκέψη).

    Στα μεταπολεμικά χρόνια, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν από τη γερμανική πολιτική φιλοσοφία οι υποτιθέμενοι κίνδυνοι που ελλoχεύουν στις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας, λόγω της νεωτερικής απομάγευσης του κόσμου, υποστηρίχθηκε η στροφή προς τις παραδόσεις, ως συντηρητικό αντίβαρο και οδηγός της ανθρώπινης δράσης (Lubbe, κυρίως, αν δεν κάνω λάθος).

    Νομίζω ότι αυτές περίπου είναι οι καταβολές των καθ’ ημάς Γιανναράδων και λοιπών δήθεν φωτισμένων Αντιδιαφωτιστών, τη σκέψη των οποίων παπαγαλίζουν άκριτα διάφοροι αυτο-θεωρούμενοι και ως προοδευτικοί, αριστεροί ή δεν ξέρω τι άλλο, νομίζοντας μάλιστα ότι κάτι κάνουν.

  3. Κύριε Στόγια,
    η απαντηση σας ειναι σωστα θεμελιωμενη και εχει νοημα. Προφανως ομως σε καθε εποχη οι διανοουμενοι, ποιητες, φιλοσοφοι, καλλιτεχνες τα βαζουν με το υλισμο της. Κυκλους κανει…Αλλωστε σαν ον ο ανθρωπος ξεχνα πολυ γρηγορα το παρελθον και πολυ δυσκολα θα σκεφτει/ σχεδιασει για το μακρινο μελλον κι αρα α.υποπεφτει στα ιδια λαθη β.πιστευει οτι αυτη η κατασταση που συμβαινει τωρα δεν εχει ξανασυμβει. Περα οτι το κειμενο του κ. Αποστολακη ειναι «λιγο απο ολα» εσεις τι απαντηση θα δινατε στο προβλημα ερωτημα του Λαμαρκ;
    Φιλικα.

  4. @Ορέστη: έχεις δίκιο, οι ενδεδειγμένες στάσεις απέναντι σε τέτοια κείμενα είναι το γέλιο και η αδιαφορία. Εγώ εκπλήσσομαι και τσαντίζομαι, έχω μια απίστευτη έφεση στο να πέφτω από τα σύννεφα – παρότι φυσικά κανένας δε μου είπε να ανέβω εκεί. Πέρα όμως από τα προβλήματά μου με τις συγκοινωνίες του εγκεφάλου μου, το θέμα είναι ότι, όπως επισημαίνεις σωστά κι εσύ, η επιρροή τέτοιων κειμένων δεν έχει πλάκα. Για να αντιληφθούμε το μέγεθος της επιρροής, θα πρέπει ίσως να αφήσουμε το κείμενο για λίγο πίσω και να ακούσουμε ξανά τη μουσική. Προσωπικά, δέχομαι ότι υπάρχει σχέση μεταξύ αυτών που πιστεύει ο καλλιτέχνης και της μουσικής που γράφει. Αυτή η σχέση θεωρείται αυτονόητη όταν αναφερόμαστε π.χ. σε έναν μυθιστοριογράφο ή σε έναν σκηνοθέτη του σινεμά. Με τους μουσικούς όμως ειδικά, τείνουμε να περιβάλλουμε τη σχέση αυτή με μυστήριο, κάνοντας λες και ο μουσικός έχει μια προνομιακή σχέση με την αλήθεια. Η μουσική βέβαια δεν μπορεί να «μεταφραστεί» σε ιδέες, και στην προσέγγισή μου υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της υπερ-ιδεολογικοποίησης. Από την άλλη μεριά όμως, δεν μπορώ να δεχτώ το ρομαντικό πρότυπο του καλλιτέχνη όπου δυνάμεις υποτίθεται μεγαλύτερες από αυτόν τον οδηγούν τυφλά στη δημιουργία. Έτσι, είμαι της άποψης ότι όχι μόνο το συγκεκριμένο κείμενο αλλά, αισθητικά, η όλη μουσική προσέγγιση των Χαΐνηδων «κουβαλά» ένα ανάλογο, φιλοσοφικά και πολιτικά, ιδεολογικό κλίμα. Το θέμα λοιπόν για μένα είναι ευρύτερο, είναι η συζήτηση για τη σχέση ιδεών και κουλτούρας, μια συζήτηση που στην Ελλάδα των μύθων γίνεται συνήθως εκτός του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου (Μια σημαντική προσπάθεια στην κατεύθυνση που αναφέρω ήταν το Λεξικό της δεκαετίας του ’80, αν δεν το έχεις δει στο συστήνω ανεπιφύλακτα).
    @Αλίκη: συμφωνώ απόλυτα με το σχόλιό σας (και το χαίρομαι, όπως και προηγούμενες παρεμβάσεις σας). Θίγετε ακριβώς το ζήτημα της απουσίας μιας στοιχειώδους γνώσης της ιστορίας των ιδεών του δυτικού κόσμου. Σίγουρα, η γνώση των γενεαλογιών και των συγγενειών δεν θα πρέπει να αποτελέσει αυστηρά πυξίδα ή τροχοπέδη σχετικά με το τι θα σκεφτούμε, θα συζητήσουμε και θα κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε τα σύγχρονα προβλήματα. Από την άλλη μεριά όμως, δεν γίνεται να δεχόμαστε, δίχως να τα βάζουμε και σε μια ιστορική προοπτική, τα λόγια του όποιου παθιασμένου – αφελούς ή πονηρού- αδιάβαστου που παρουσιάζει τα ανασκευασμένα παλιά του υλικά σαν να είναι το νεογέννητο ευαγγέλιο. Μια μελέτη του αντι-υλιστικού τρόπου που διδάσκεται η ιστορία στο σχολείο – περισσότερο ακόμη και από την περιορισμένη θεματολογία της- μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε σε κάποιο βαθμό την υπάρχουσα κατάσταση του διαλόγου , δίχως φυσικά να αποτελεί την κύρια ή την μόνη αιτία της.

    @Θωμάς Ντίνας: Σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. Θα διαφωνήσω μόνο σε αυτό που λέτε πως «Προφανως ομως σε καθε εποχη οι διανοουμενοι, ποιητες, φιλοσοφοι, καλλιτεχνες τα βαζουν με το υλισμο της». Δε νομίζω ότι αυτό που λέτε ισχύει για όλους. Πολλοί στοχαστές και καλλιτέχνες οραματίστηκαν την αλλαγή της κοινωνίας μέσα από την υλική, πολιτική και πολιτιστική ανάπτυξη, μια ανάπτυξη που θα αφορούσε περισσότερους από όσους ως τότε απολάμβαναν τα προνόμιά της. Στα νεώτερα χρόνια, μετά τον 18ο αιώνα, ο θρήνος για τη «χρυσή εποχή» είναι συνδεδεμένος, περισσότερο ή λιγότερο, με τους νοσταλγούς και τους υποστηρικτές του «Παλαιού Καθεστώτος». Στα ελληνικά συμφραζόμενα, όπως σωστά παρατήρησε παραπάνω η Αλίκη, η ρητορική αυτή είναι επηρεασμένη από τις ιδέες του γερμανικού ρομαντισμού, τόσο σε σχέση με το νόημα του λαού (Volk) όσο και με την ειδική θέση που είχε μέσα στην όλη κατασκευή η ιδέα της «Ελλάδας»
    Τώρα, σχετικά με το τι θα απαντούσα στο «πρόβλημα- ερώτημα», όπως λέτε, του Λαμάρκ. Καταρχάς αντί να το απαντήσω, θα επέλεγα να εξετάσω το ίδιο ως ερώτημα. Τι σημαίνει αυτού του είδους ο φιλελληνισμός, ποιες είναι οι υποθέσεις που παίρνει ως δεδομένες. Βρίσκω εξίσου προβληματικούς τόσο τον φιλελληνισμό όσο και τον «μισελληνισμό» εκείνο που τους Έλληνες ως «τεμπέληδες και κλέφτες». Η κρίση είναι πολιτική και οικονομική, οι – ευθείες ή καλυμμένες- αναφορές στο υποτιθέμενο DNA ενός έθνους δεν είναι καθόλου βοηθητικές. Η σύγκριση που κάνει ο Λαμάρκ με την περίοδο της χούντας, ήδη εμπεριέχει την παραδοχή ότι η Ελλάδα έχει απομονωθεί λόγω συνθηκών από την υπόλοιπη Ευρώπη, παραδοχή με την οποία διαφωνώ πλήρως. Το ελληνικό κράτος αυτή τη στιγμή βρίσκεται, περισσότερο παρά ποτέ, σε μέγιστη εξάρτηση από την ΕΕ. Η βαθύτερη παραδοχή του Λαμάρκ, όπως τουλάχιστον εγώ την προσλαμβάνω, είναι η γνωστή θέση της απονομιμοποιημένης ΕΕ που υπηρετεί συμφέροντα άλλα αντί αυτά των πολιτών της, θέση και αυτή που δεν με βρίσκει εντελώς σύμφωνο. Για να σας το πω αλλιώς, μπορούμε να δούμε το διάλογο Λαμάρκ – Αποστολάκη σαν ένα «παιχνίδι» θέσεων όπου η «μπαλιά» του ενός προδιαγράφει την απάντηση του άλλου: Ο Λαμάρκ έθεσε μια «κλασσική» οριενταλιστική ερώτηση: «Έλληνες, γιατί δεν είστε Έλληνες» και ο Χαΐνης απάντησε «Ευρωπαίε, κάναμε το λάθος να προσπαθήσουμε να σου μοιάσουμε, αλλά επειδή μέσα μας είμαστε Έλληνες, θα γίνουμε (ξανά) Έλληνες».

  5. κ.στογια «… δεν μπορώ να δεχτώ το ρομαντικό πρότυπο του καλλιτέχνη όπου δυνάμεις υποτίθεται μεγαλύτερες από αυτόν τον οδηγούν τυφλά στη δημιουργία. Έτσι, είμαι της άποψης ότι όχι μόνο το συγκεκριμένο κείμενο αλλά, αισθητικά, η όλη μουσική προσέγγιση
    των Χαΐνηδων «κουβαλά» ένα ανάλογο, φιλοσοφικά και πολιτικά,
    ιδεολογικό κλίμα….» προφανέστατα.
    Ακούγοντας λίγο πιο προσεκτικά τη μουσική των xαΐνηδων (την πρώτη φορά με ενθουσίασαν, αλλά όχι τη δεύτερη), θα τη βρούμε αρμονική, επαναλαμβανόμενη, γεμάτη συμβάσεις, με αρχή και τέλος, να χρησιμοποιεί έτοιμες, τετριμμένες δομές και τεχνικές. Ψίχουλα πειραματισμού, αμφιβολίας, λίγη διάθεση για μεταμόρφωση και φυσικά ούτε λόγος για ανατροπή ή ξάφνιασμα του καλλιτέχνη. Γενικότερα διακρίνετε μια δυσκολία, πιθανότατα συνδεδεμένη με το αντί-υλιστικό πνεύμα που σημείωσε η Αλίκη, όσον αφορά τη δημιουργία σε σχέση με τη ρήξη και τη διάθεση για δοκιμή…ίσως επίσης οι γραμματικές «Grammars of Creation» του Steiner να μας είναι χρήσιμες…

  6. Αγαπητέ κ. Στόγια καταρχήν σας θαυμάζω για τα πολλά βιβλία που ξέρετε και έχετε διαβάσει. Επειδή όμως εγώ δεν τα ξέρω αυτά τα βιβλία ούτε και τους συγγραφείς τους δεν κατάλαβα που διαφωνείτε και συγχωρείστε με. Μόνο λίγο αυτό με την «κοινοτιστική σούπα» έπιασα αλλά και αυτό απέξω απέξω.

    Ο Χαίνης Αποστολάκης ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης ξεχωρίζει για την αυθεντικότητα του, για το δημιουργικό του μόχθο και για την εφαρμογή των ιδεών του στην πράξη. Είναι για παράδειγμα γνωστό (σε όσους προτιμούν να παρακολουθούν από κοντά και ας τσακωθούν την πορεία τους συγκεκριμένου συγκροτήματος) ότι στις εμφανίσεις των Χαίνηδων όλοι τους αμείβονται εξίσου παρότι ο Αποστολάκης έχει γράψει σχεδόν όλα τα τραγούδια που λένε).

    Αυτά που εγώ έχω ακούσει λοιπόν στις συναυλίες του από αυτόν είναι ότι ότι η ζωή μας θα ήταν καλύτερη εάν στα πλαίσια του κυκλικού (όπως τον ονομάζει) χρόνο τηρούσαμε κάποιες τελετές (εορτές-πανηγύρια-γάμους-κηδείες) όπου θα αναδυόταν η συντροφικότητα και η κοινωνικότητα. Αυτό θεωρεί σημαντικό και πιο πάνω από την αποξένωση και την καταναλωτική μανία.

    Εάν αυτό δεν είναι φιλελεύθερο με την έννοια της ελευθερίας του ανθρώπου να χαίρεται τη ζωή με τους συνανθρώπους του σε ωραίες παρέες και ανοιχτές κοινωνίες παρακαλώ να μου το εξηγήσετε.

    Ευχαριστώ προκαταβολικά για την ενδεχόμενη απάντηση σας.

  7. @Ανώνυμος: Το αν ο Χ.Α ξεχωρίζει ως άνθρωπος είναι πολύ καλό για τους οικείους του (και σε πολύ ευρεία έννοια για την ανθρωπότητα). Το αν ξεχωρίζει ως καλλιτέχνης είναι ως ένα σημείο ζήτημα γούστου. Στην απάντησή μου έκρινα τις πολιτικές και αισθητικές ιδέες που ανέπτυξε στο δικό του κείμενο επιχειρώντας να ιχνηλατήσω τη γενεαλογία τους. Όπως υποστήριξε και η Αλίκη με το σχόλιό της, πολλές ιδέες μπορεί να ακούγονται όμορφες αλλά ιστορικά η χρήση τους είναι βεβαρυμένη.
    Ας πάρουμε για παράδειγμα την έννοια του κυκλικού χρόνου που εσείς βρίσκετε ότι είναι κεντρικής σημασίας στη σκέψη του Χ.Α. Την χαρακτηρίζετε μάλιστα ως φιλελεύθερη.
    Καταρχάς να διευκρινίσω ότι, κατά την άποψή μου, το αίτημα περί «επιστροφής των κοινωνιών σε μια κυκλική αίσθηση του χρόνου» είναι σημαντικό ως ρητορική και όχι ως ένα ρεαλιστικό πολιτικό όραμα. Δεν πιστεύω ότι κάποιος θα ήθελε να γυρίσει πραγματικά πίσω πριν τις κατακτήσεις τις επιστημονικές και τεχνολογικές κατακτήσεις της σύγχρονης εποχής. Επισης, να σημειώσω ότι η ρήξη με την προ-νεωτερικότητα είναι τόσο μεγάλη που είναι αδύνατον να σκεφτούμε με τρόπους σαν να μην είχε ποτέ συμβεί.
    Τέλος, και σχετικά με τον φιλελευθερισμό που επικαλείστε, επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω, ποια ήταν η τύχη εκείνων των ανθρώπων σε προηγούμενες εποχές που για κάποιο λόγο – συνήθως όχι με δική τους απόφαση- αυτονομούνταν από την κυκλική και ταυτολογική αίσθηση του χρόνου και των πραγμάτων, όπου ο γάμος ήταν γάμος, το πένθος πένθος, ο άντρας άντρας κτλ.
    Έχω την εντυπωση πως συχνά τους έβρισκαν στον πάτο ενός πηγαδιού – και κανένας δε μιλούσε.

    • «τα πάντα ρει» του Ηράκλειτου VS «κυκλικός χρόνος»…

    • Μια διευκρίνιση: Ο Αποστολάκης διακρίνει και ξεχωρίζει τον «κυκλικό» και τον «γραμμικό» χρόνο. Ο γραμμικός έχει να κάνει με την αναπόφευκτη μοίρα του ανθρώπου και ο κυκλικός με τη μνημοσύνη και τη συνείδηση.

      Νομίζω επίσης ότι υπάρχουν παρανοήσεις:

      1,/ Ποιος είναι αντίθετος στις επιστημονικές κ τεχνολογικές κατακτήσεις?

      2./ Από που συμπεράνατε ότι ο Αποστολάκης στον «κυκλικό» χρόνο ενσωματώνει και προμοτάρει συντηρητικές συμβάσεις συμβίωσης?

      3./ Είναι ουτοπία ο καθένας στον κοινωνικό του μικρόκοσμο να ζει με συνανθρώπους του σε ανοιχτές κοινωνίες?

      Ευχαριστώ πολύ

      • χιλιες φορες να ακουω τη γνωμη του αποστολακη παρα του σφακιανακη.μακαρι να υπηρχαν και αλλοι χαινιδες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: