Δέκα προτάσεις για την παιδεία και την έρευνα (σε στιλ ισοδύναμων)

Ενώ η συζήτηση για την παιδεία συνεχίζεται με τους όρους που βλέπουμε, μία γενιά ερευνητών, ιδίως υπ.δρ. και δρ. κινδυνεύει στην καλύτερη με εξώθηση στη μετανάστευση, στη χειρότερη με αυτοαναίρεση και αφανισμό. Οι προσλήψεις και οι συμβάσεις παγώνουν, τα ερευνητικά κέντρα χειμάζονται και τα ευρωπαϊκά κονδύλια και προγράμματα κατανέμονται κάπως άτσαλα (και προνομιακά για τους ήδη έχοντες εργασία). Αναζητώντας «ισοδύναμα» παραθέτω δέκα πρόχειρες προτάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την έρευνα. Παρακαλώ: σχολιάστε όσοι θέλετε.

1. Περιορισμός και αλλαγή του αριθμού εισακτέων. Τροποποίηση με βάση τη συγκυρία: π.χ. περισσότεροι σε τμήματα/σχολές γεωπονίας, οινολογίας, περιβαλλοντολογίας, τουριστικών επαγγελμάτων, λιγότεροι σε όσα έχουν στενή σύνδεση με το δημόσιο και λίγες προοπτικές (Φιλοσοφικές, Παιδαγωγικά, Φυσικομαθηματικές κ.λπ.).
2. Συγχώνευση-καλλικρατικοποίηση μη ελκυστικών επαρχιακών τμημάτων και σχολών (κυρίως ΤΕΙ).
3. Στύψιμο των ΕΣΠΑ (Δια Βίου Μάθηση, Κοινωνία της Πληροφορίας κ.λπ) για την καλύτερη αξιοποίησή τους σε βασικούς πυλώνες έρευνας.
4. Περαιτέρω ενίσχυση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με χρήση νέων τεχνολογιών και νέων, διαθέσιμων, ερευνητών. Δημιουργία προγραμμάτων (π.χ. γλωσσομάθειας, πολιτισμικών σπουδών κ.λπ) και για το εξωτερικό.
5. Επαναφορά των κρατικών υποτροφιών, θωράκιση στο μέτρο του εφικτού των σημαντικών ερευνητικών κέντρων.
6. Συμβολικά δίδακτρα στα μεταπτυχιακά προγράμματα για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
7. Έγκριση περισσότερων ευρωπαϊκών προγραμμάτων από την ΓΓΕΤ: για να γίνω πιο σαφής καλύτερα σε αυτήν την τραγική συγκυρία να παίρνουν λιγότερα περισσότεροι, παρά περισσότερα λιγότεροι. Π.χ.: καλύτερα να εγκριθούν 200 μεταδιδακτορικά με 850 ευρώ το μήνα, παρά 100 με 1700.
8. Απαγόρευση στα ΔΕΠ (τουλάχιστον στα μόνιμα) να συμμετέχουν αφενός στα Ανοιχτά Πανεπιστήμια, αφετέρου με προνομιακούς όρους στα ερευνητικά προγράμματα και κέντρα, στερώντας εργασία και πόρους από νέους ερευνητές.
9. Ενίσχυση των Erasmus, της εξωστρέφειας και της γλωσσομάθειας. Υποχρεωτική παροχή στοιχειώδους τεχνολογικής κατάρτισης.
10. Άνοιγμα της συζήτησης για το πολύπαθο 16 σε προσεχή αναθεώρηση (άλλη μια πτυχή κακώς εννοούμενου εξαιρετισμού).

Advertisements

4 Σχόλια

  1. Να διαβάσουμε, επιτέλους, και κάποιες λογικές προτάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Βαρεθήκαμε πια να ακούμε γελοίους πρυτάνεις, να βλέπουμε να αρπάζουν τις κάλπες, να χτίζουν πόρτες καθηγητών, να κάνουν καταλήψεις και να καταστρέφουν τα πανεπιστήμια και τις φοιτητικές εστίες…

  2. Συμφωνώ – καλή συνέχεια.

  3. «Τροποποίηση με βάση τη συγκυρία»
    Από τα πιο έξυπνα και προοδευτικά πράγματα , που έχω ακούσει-διαβάσει , τον τελευταίο καιρό .
    Νομίζω (χωρίς να έχω κάτι συγκεκριμένο αυτή την στιγμή στο μυαλό μου) πως αυτό μπορεί να βρει πετυχημένη εφαρμογή και σε άλλα «ακανθώδη» (αυτή την εποχή) θέματα , εκτός από το θέμα Παιδεία .

  4. Εύγε που ανασύρετε το θέμα γιατί έχουμε χορτάσει από κενές προτάσεις στον δημόσιο διάλογο.

    Νομίζω ότι η σημαντικότερη αλλαγή, μετά τον περιορισμό του αριθμού των εισακτέων και της προσαρμογής του κάθε φορά στις ανάγκες της αγοράς, είναι κάθε τμήμα – από όσα απομείνουν μετά την προτεινόμενη συγχώνευση και «καλλικρατοποίηση» – να κάνει τις δικές του εξετάσεις, με κοινή ύλη καθορισμένη από το Υπουργείο. Αυτό είναι πολύ πιθανότερο να περιορίσει – γιατί για να εξαλείψει, θα πάρει πολύ χρόνο – την παπαγαλική λογική, που έχει καταστρέψει και τις πανεπιστημιακές σπουδές.

    Περαιτέρω, δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί – αν θέλουμε βέβαια να μιλάμε για πανεπιστημιακή εκπαίδευση και προαγωγή κριτικής σκέψης κλπ. – η κατάσταση με τις εξετάσεις. Πρέπει να δοθεί έμφαση στα σεμινάρια – ανήκω σε θεωρητικά χωράφια – αντί να εξετάζεται ο υποψήφιος διαρκώς στην αποστήθιση, η οποία δεν φαντάζεστε τί μαργαριτάρια αφήνει πίσω, και με ειδεχθέστατα ορθογραφικά λάθη επίσης. Μόνο έτσι θα μάθουν οι φοιτητές και μελλοντικοί επιστήμονες να οργανώνουν και να δομούν την σκέψη τους σωστά, προχωρώντας στην εξαγωγή νέων συμπερασμάτων .

    Τα δε προγράμματα σπουδών είναι συνήθως οργανωμένα ανάλογα με την κατεύθυνση του κάθε διορισμένου διδάσκοντος. Και αυτό είναι, όπως είναι αυτονόητο, ολέθριο. Πέραν τούτου, το ίδιο πρόβλημα επιτείνεται, από το γεγονός ότι συνήθως τα μαθήματα αυτά δεν έχουν καν συνοχή, με αποτέλεσμα να μεταδίδεται σκόρπια, και επομένως άχρηστη, γνώση.

    Για τα περί χρηματοδότησης, μέσω ΕΣΠΑ, διδάκτρων, προγραμμάτων κλπ. συμφωνώ γενικά. Διερωτώμαι όμως, πώς θα επιτευχθεί καλύτερη διαχείριση των πόρων με το τρέχον προσωπικό. Με αυτό φυσικά δεν εννοώ σε καμία περίπτωση ότι όλοι οι καθηγητές είναι διεφθαρμένοι, αλλά ότι τουλάχιστον αρκετοί διακατέχονται από συγκεκριμένη νοοτροπία, η οποία αναμφίβολα εγκλωβίζει τόσο τους πόρους και την έρευνα (μέσω των απαρχαιωμένων συχνά αντιλήψεών τους), όσο και το ικανό ανθρώπινο δυναμικό, που θα μπορούσε να προωθήσει την παραγωγή επιστημονικού έργου και μαζί και το κύρος των Πανεπιστημίων.

    Τα Erasmus στην Ελλάδα έχω την εντύπωση ότι απεικονίζουν την γενικότερη κατάσταση της χώρας: σε ένα πλαίσιο το οποίο δεν λειτουργεί (σχεδόν) καθόλου – κι εδώ έχω κατά νου έτος, κατά το οποίο γνωστή μου συμφοιτήτρια από τη Γερμανία δεν έκανε απολύτως τίποτε λόγω των καταλήψεων και των απεργιών – είναι λογικό να αντιμετωπίζονται από τους ξένους φοιτητές είτε ως διακοπές είτε στην χειρότερη περίπτωση ως ένα είδος «εξορίας» (ως 2η ή 3η επιλογή των φοιτητών, ειδικά τα τελευταία δύο χρόνια με τα τεκταινόμενα στην χώρα).

    Κρίνοντας τουλάχιστον από την σχολή μου, το ελληνικό Πανεπιστήμιο βρίσκεται σε μία φάση καμπής, άσχετη από αυτήν της κρίσης. Βρισκόμαστε ακριβώς σε μία περίοδο, που οι παλιές φρουρές – με ό,τι πρεσβεύουν συνήθως – αποχωρούν σιγά-σιγά και μπαίνει στην θέση τους κόσμος με καλές σπουδές στο εξωτερικό, και σημαντική βιβλιογραφική παρουσία. Είναι σίγουρα μια θετική εξέλιξη, πολύ αργή όμως και με ένα βασικό θέμα, το οποίο στην δική μου σχολή (της Φιλοσοφικής Αθηνών), έχει μια πολύ αρνητική πλευρά. Πολλοί εκ των νεοδιορισθέντων δεν ξέρουν να μιλήσουν σωστά ελληνικά και δεν έχουν την στοιχειώδη ευφράδεια που θα έπρεπε ένας καθηγητής να διαθέτει.

    Προσωπικά θα επιλέξω την οδό, που έπρεπε να είχα επιλέξει προ ετών: της φυγής. Γιατί δεν είναι δυνατόν, η απερχομενη διευθύντρια τμήματος στην πρόσφατη ορκωμοσία μου (για τον α’ μεταπτυχιακό τίτλο) να μας βγάζει λογύδριο «να μην κάνουμε την χάρη στην κ. Μέρκελ και τον κ. Σόιμπλε και φύγουμε από τον τόπο μας, αλλά να παλέψουμε εδώ». Μέχρι εδώ καλά βέβαια, εξαιρετικά τα λέει η απερχόμενη. Αλλά υπάρχει μια λεπτομέρεια: η εν λόγω διόρισε τον αγαπητικό της – το ειδύλλιο πασίγνωστο στο τμήμα – στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Βέβαια, δεν πρέπει να αφήσουμε την χώρα, για να μείνουμε να μας κυβερνάνε οι κάστες σας. Δεν ντρεπόμαστε λίγο!!!

    Όσο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, είμαι υπέρ στο να δημιουργηθούν. Είμαι όμως πολύ επιφυλακτικός για το ποιά από αυτά που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί, όπως το Deree, πληρούν τις προϋποθέσεις για να αποκληθούν «πανεπιστήμια». Στο προαναφερθέν κολλέγιο -το οποίο μάλιστα είναι ο απόγονος του Αμερικανικού Κολλεγίου της Σμύρνης!!! – διδάσκουν αρκετοί καλοί επιστήμονες, το γενικό επίπεδο όμως είναι συνήθως πολύ χαμηλό, ενώ τα δίδακτρα δυσανάλογα υψηλά για τις παρεχόμενες υπηρεσίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: