Θέλουμε να ζήσουμε ένα δράμα

Τελικά, ολοένα και περισσότεροι συμπολίτες μας πείθονται για την αναπόφευκτη καταστροφή της Ελλάδας. Η ευκολία με την οποία διαδίδονται και υιοθετούνται ως αλήθειες ανυπόστατες φήμες για ασιτία παιδιών και μεγαλόστομα λόγια για πείνα της Κατοχής κ.ο.κ, καταδεικνύει την κυριαρχία της υπερβολής και του συναισθήματος απέναντι στη λογική.

Γράφει στο protagon σ’ ένα εξαιρετικό κείμενο ο Ν. Ζαχαριάδης: «[..] θεωρούμε αποδεκτό μόνο εκείνον που λέει αυτό που θέλουμε να ακούσουμε. Που τροφοδοτεί το «νιώθω» που ήδη υπάρχει αντί για το «ξέρω». Κάπως έτσι είναι η περίφημη δικτατορία του συναισθήματος. Το οποίο συναίσθημα, για χρόνια, αποτέλεσε τον πιο ύπουλο μοχλό χειραγώγησης. Και η επίκλησή του είναι επίσης για αιώνες, υπεύθυνη για τις μεγαλύτερες κτηνωδίες […]».

Δυστυχώς κάτι τέτοιο συμβαίνει σήμερα. Έχω την αίσθηση ότι ο κόσμος «διψάει» για μια καταστροφή, για ένα μεγάλο δράμα, προσδοκά ιστορικές στιγμές και θέλει σε φαντασιακό πάντα επίπεδο να αποτελέσει κομμάτι σ’ αυτές. Η επίκληση στο συναίσθημα βοηθάει και ενισχύει την ταύτιση με τον αληθινά πεινασμένο, τον άστεγο, τον κατατρεγμένο. Ξαφνικά μέσα σε λίγο καιρό συζητάμε για συνθήκες πείνας και εξαθλίωσης, βάζουμε τα παιδάκια μας να κρατούν πλακάτ με ηρωϊκά συνθήματα, αν μάλιστα χιονίσει φέτος το χειμώνα δε θα ντραπούν κάποιοι να μιλήσουν για το βαρύ χειμώνα του 1941-42. Δε θέλουμε λοιπόν να θυμόμαστε τη στιγμή του New Deal, τη στιγμή υπογραφής της ιδρυτικής συνθήκης της ΕΟΚ, ή οποιαδήποτε στιγμή που βρέθηκε μια «κάποια λύσις». Προτιμούμε να θυμόμαστε τις κρίσεις του παρελθόντος, να ταυτιζόμαστε με την πείνα του 1941.

Και έτσι στήνεται το σκηνικό που κυριαρχεί το συναίσθημα και υποχωρούν η ψυχραιμία και τα λογικά επιχειρήματα.

Όταν συμβαίνει (για να το πω αλλιώς) ένα ατύχημα στο δρόμο και ο αιμόφυρτος οδηγός σφαδάζει από τον πόνο, οι περισσότεροι σταματούν από περιέργεια αλλά και από την έξαρση του να γίνουν κοινωνοί -για λίγα λεπτά- της καταστροφής που συνέβη μπροστά στα μάτια τους. Οι περισσότεροι δε γνωρίζουν πώς θα τον βοηθήσουν, ξέρουν όμως ότι μετά θα έχουν να διηγηθούν στους φίλους τους μία δραματική ιστορία που διεγείρει το συναίσθημα.

Κάτι ανάλογο γίνεται και σήμερα. Περιμένουμε την καταστροφή μέσα σε μία συναισθηματική έξαρση που τονώνεται από τους μύθους για ασιτίες, από τα κηρύγματα της εκκλησίας, από τις συνωμοσιολογίες. Καθώς επικρατεί η πολιτική ακινησία και η έλλειψη αξιόπιστου πλάνου για την έξοδο από την κρίση, η μη παραγωγή νέων ιδεών, η καταστροφή και το δράμα γίνονται περισσότερο ελκυστικά.

Μόνο που αν η συμβεί η καταστροφή, καλό θα ήταν να καταλάβουμε ότι δε θα είμαστε απλά θεατές αλλά στη θέση του αιμόφυρτου οδηγού.

 

Advertisements

7 Σχόλια

  1. Πολύ σωστή τοποθέτηση.

    Πάντως αν και κυριαρχεί η μιζέρια και ο παραλογισμός σε ειδησιακό επίπεδο, αυτό δεν αντανακλά κατ’ ανάγκη την επιρροή αυτής της τρέλας στο κοινό. Υπάρχει (ακόμη) μια βουβή (ακόμη) πλειοψηφία ορθώς σκεπτόμενων ανθρώπων η οποία όμως δεν έχει μιντιακό ενδιαφέρον, δεν «πουλάει» (ακόμη) και ως εκ τούτου δεν προβάλεται όσο άλλα θλιβερά θεάματα.

    Η ευκολία με την οποία κάποιοι παίζουν με το χάος οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε ξεχάσει το πραγματικό χάος ως χώρα μιας και δεν το έχουμε ζήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Είναι σαν να κάνεις το μάγκα πίσω από μια κλειστή καγκελόπορτα πιστεύοντας ότι αυτή δε θα ανοίξει ποτέ. Το πακέτο βέβαια συμπληρώνεται από διάφορους απατεώνες οι οποίοι επενδύουν στο χάος για διάφορους λόγυς ο καθένας: ο καναλάρχης για να του χαριστούν τα χρέη, ο πολιτικάντης για να το παίξει σωτήρας πάνω από τα αποκαϊδια, μακρύς ο κατάλογος…

  2. Ορέστη, θα συμφωνήσω μαζί σου. Αναρωτιέμαι κι εγώ πότε τέλος πάντων αυτή η «βουβή» πλειοψηφία (αν υπάρχει) θα αποκτήσει φωνή, μπας και ξεφύγουμε από τον παραλογισμό που βιώνουμε.

  3. Πολύ φοβάμαι ότι έχουμε «βουβή» μειοψηφία. Μία πλειοψηφία θα κατόρθωνε η ίδια να δημιουργήσει εκείνους τους διαύλους που είναι απαραίτητοι για να περάσει το μήνυμά της στην υπόλοιπη κοινωνία.

    Η υπόλοιπη κοινωνία δεν θέλει, εμφανέστατα πλέον, να αντικρίσει κατάματα την πραγματικότητα. Έτσι εν αγνοία της υπηρετεί τα συμφέροντα όσων έχουν βγάλει τα λεφτά τους εκτός Ελλάδας, προετοιμαζόμενοι για το μετέπειτα.

    Μήπως τελικά δεν είναι υπερβολή, αυτό που διάβασα και στην ψηφοφορία του Ιδρύματος στο fb για το «τί είναι για σας η Ελλάδα;», ότι είναι η πατρίδα του πιο ηλίθιου και ελεγχόμενου έθνους στην Ευρώπη;

    Οι σχετικές ενδείξεις πληθαίνουν μέρα με την ημέρα και αποδεικνύεται περίτρανα ότι η κρίση είναι πρωτίστως κοινωνική. Το οικονομικό της σκέλος δεν είναι παρά μόνον η επιφάνεια. Τώρα απλώς σκάνε όλες οι παθογένειες της κοινωνίας, μαζί με τα προβλήματα που δεν λύθηκαν από ιδρύσεως του Κράτους.

    Τουλάχιστον, είναι απόλυτα λυτρωτικό το ξεβράκωμα που συντελείται. Δίνει την καλύτερη ευκαιρία για μια σε βάθος έρευνα της κοινωνίας μας, χωρίς πολύ κόπο, με τους Φωτόπουλους, Λυμπερόπουλους, Μπαλασόπουλους, άραγε και αυτοί Μωραΐτες, απόγονοι άξιοι των Μαυρομιχαλαίων;

    Αλήθεια είναι τόσο γοητευτική η Νεοελληνική ιστορία, και τόσο επαναλαμβανόμενη επίσης!!

  4. Η προσωπική μου εκτίμηση περί πλειοψηφίας συνυπολογίζει τα άτομα που πρόσφατα άλλαξαν ορθά νοοτροπία λόγω της κατάστασης, καθώς και το γεγονός ότι ως βουβή δεν κάνει αισθητή την παρουσία της, δίνοντας έτσι την εντύπωση ισχνότερης αριθμητικά ομάδας. Εννοείται βεβαίως πως δεν διεκδικώ το παπικό αλλάθητο και η καθημερινή μας εμπειρία δεν βοηθά στο να έχει κάποιος την αίσθηση πλειοψηφικού ρεύματος κοινής λογικής…μόλις σε λίγες ώρες σήμερα αναγκάστηκα να σκαρφαλώσω πάνω σε ένα αυτοκίνητο μιας και είχε κλείσει ΟΛΗ τη διάβαση πεζών, ο υδραυλικός που θα έρθει σήμερα δεν θέλει να κόψει απόδειξη, ο ταχυδρόμος άφησε την αλληλογραφία μας ΕΞΩ στο δρόμο (ίσως θεωρεί ότι πρέπει να πάρει επίδομα κρούσης κουδουνιών ενοίκων για να βάλει τα γράμματα μέσα) και πόσα άλλα τέτοια περιστατικά κάθε μέρα που δεν αντέχουν σε σχόλιο. Για όλους αυτούς βέβαια φταίει η Κυβέρνηση, η Τρόϊκα, το ΔΝΤ και πάει λέγοντας. Ναι…πριν από όλα αυτά ήμασταν εξαιρετικοί πολίτες με αυτοσεβασμό και πρόνοια για το μέλλον…

    Σε κάθε περίπτωση η βουβή οφείλει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να χαζεύει άλλο άπρακτη τη λεηλασία του τόπου και κυρίως την υποθήκευση του μέλλοντος από όλους αυτούς που ορθά ανέφερες Chairephanes και δεν θέλω ούτε καν να τους κάνω τη χάρη να ξαναγράψω τα ονόματά τους. Θα κάνουμε τη διαφορά ώστε να μην επαναληφθεί η Ιστορία? Εδώ είναι το στοίχημα. Γιατί αν επαναληφθεί δεν θα είναι καθόλου γοητευτική.

    Το πρόβλημα είναι ότι η επικοινωνιακή βαβούρα από αυτούς που ονειρεύονται την Ψωροκώσταινα Νο2 είναι πολύ έντονη και κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι στο τέλος και οι λογικοί αυτού του τόπου δεν θα πάθουν ένα είδος συνδρόμου της Στοκχόλμης.

    Μια ζωή κάναμε τα απλά και αυτονόητα, δύσκολα και ακατόρθωτα. Είχαμε πάντα ένα πρόβλημα για κάθε λύση. Να θυμηθούμε τι τράβηξαν (και τι τραβάνε) λίγοι από την πολιτική σκηνή που τόλμησαν να ξεχωρίσουν προς την σωστή κατεύθυνση? Κάπως έτσι φτάσαμε ως εδώ. Ε…μήπως ήρθε καιρός να κάνουμε το ανάποδο? Έστω για να σπάσει η μονοτονία ρε παιδί μου :) Τους λίγους να τους κάνουμε πολλούς, ώστε να φτιάξουμε τις προϋποθέσεις για την νέα γεωγραφία της πολιτικής του μέλλοντος η οποία θα είναι απαλλαγμένη από τις αριστεροδεξιές αγκυλώσεις του παρελθόντος.

    Καλημέρα, καλή τύχη και καλή δύναμη.

  5. Εγώ από την άλλη, είμαι από αυτούς που μάλλον θα χαρακτηρίσετε «φωνάσκοντες».
    Συμφωνώ ότι το συναίσθημα δεν πρέπει να επικρατεί της λογικής, πολύ περισσότερο στην αντιμετώπιση κρίσεων.
    Θα ήθελα όμως πάρα πολύ να μου δείξετε σε όλο αυτό που βιώνουμε, σε όλα αυτά τα μέτρα που παίρνονται και ανακοινώνονται, που υπάρχει η λογική;
    Κανένας σχεδιασμός, κανένα πλάνο, μέτρα που στοχοποιούν διαρκώς και μόνο τους μισθωτούς άμεσα, κατ’ επέκταση όμως και όλη την αγορά, μέσω της μείωσης της ρευστότητας που δημιουργείται.
    Πείτε μου λοιπόν ποιο πλάνο υπάρχει για να καλυτερεύσει η κατάσταση για όλους και εγώ να συνταχθώ μαζί του.

  6. Εάν όντως συμφωνείς ότι «το συναίσθημα δεν πρέπει να επικρατεί της λογικής, πολύ περισσότερο στην αντιμετώπιση κρίσεων» τότε δεν θα έπρεπε να προκαταβάλλεις τον χαρακτηρισμό «φωνάσκοντας». Πάντως δεν επικρατεί απλά το συναίσθημα π.χ. στην διαδηλωτική αλητεία των εραστών του διεφθαρμένου Δημοσίου με τα εξωτικά επιδόματα και τον εξασφαλισμένο ύπνο…πρόκειται για τακτική του τύπου «θα σας πάρουμε όλους στο λαιμό μας» και μάλιστα προερχόμενη από τους τελευταίους που δικαιούνται να φωνάζουν…Μάλλον εμείς θα έπρεπε να τους κράζουμε αλλά δείχνουμε ψυχραιμία (προς το παρόν).

    Η κοινή λογική λέει ότι όταν μια χώρα δεν μπορεί πλέον να τα φέρει βόλτα, οφείλει τουλάχιστον σε πρώτη φάση να μειώσει το Δημόσιο τέρας της και μελλοντικά να το αναδιοργανώσει ώστε να είναι αποδοτικό στον πραγματικό του ρόλο ο οποίος σίγουρα δεν είναι ο βολεψιακός που δημιουργήσαμε δεκαετίες τώρα. Οποιοδήποτε λοιπόν μέτρο προς αυτή την κατεύθυνση δεν το επιβάλλει ούτε το ΔΝΤ ούτε η Τρόικα…το επιβάλλει η κοινή λογική. Εάν εσύ δεν βλέπεις απολύτως καμμία τέτοια κίνηση, ή τη βλέπεις αλλά τη θεωρείς παράλογη τότε εγώ δεν μπορώ να βοηθήσω.

    Όσο όμως καθυστερούν (και καθυστερούν) τέτοιου είδους αλλαγές, συν όποιες άλλες έπρεπε να είχαν γίνει όχι χτες αλλά από τον προηγούμενο αιώνα (βέβαια και την ιδανική κυβέρνηση να είχαμε τις καταλήψεις και τις απεργίες δε θα τις γλιτώναμε με τις όποιες ενδεχόμενες καθυστερήσεις-αναβολές), για να γεμίσει το ταμείον που είναι μείον η εύκολη άμεση ιδέα είναι οι φόροι πάνω σε όποιον είναι πιο εύκολος στόχος, μιας και ο δύσκολος στόχος εξ ορισμού δεν μπορεί να εντοπιστεί άμεσα. Εύκολος στόχος δεν είναι μόνο οι μισθωτοί όπως λες, είναι όσοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να φοροδιαφύγουν (καλά το τελευταίο είδος είναι κάτι σαν caretta caretta :). Αυτού του είδους οι φόροι δικαίως σε κάποιες περιπτώσεις προκαλούν ενόχληση ως οργή σε όσους ήταν από μόνοι τους συνεπής (οι caretta caretta) αλλά μήπως είναι ακόμη εξοργιστικότερος ο αλήτης που το εκμεταλεύεται? π.χ. σου εισπράτει τον αυξημένο ΦΠΑ και δεν σου κόβει απόδειξη? Για να μην σχολιάσω το άλυτο σταυρόλεξο του κόσμου που δεν θέλει αυξημένους φόρους (σωστό), θέλει πάταξη φοροδιαφυγής (σωστό), αλλά δεν κόβει ή δεν ζητά απόδειξη (δεν το σχολιάζω).

    Το πλάνο που απολύτως λογικό είναι να αναζητάς για «να καλυτερεύσει η κατάσταση» (φαντάζομαι εννοείς σε ένα βάθος χρόνου όχι αύριο) αμφιβάλλω αν μπορεί κάποιος να στο δώσει από το Α ως το Ω με σαφήνεια και ρεαλισμό και κυρίως χωρίς να θέλει να σε κοροϊδέψει, διότι πέρα από τα υπαρκτά κενά της ντόπιας πολιτικής σκηνής που φτιάξαμε τόσα χρόνια βλέπουμε και σε διεθνές επίπεδο τα δεδομένα να αλλάζουν συνεχώς και οι ηγέτες να μην προλαβαίνουν τις εξελίξεις. Επίσης ακόμη περισσότερο αμφιβάλλω για την ύπαρξη ανώδυνου πλάνου – οι εναλλακτικές που κατά καιρούς ακούστηκαν ήταν ιστορίες για Λιακόπουλους. Και μάλιστα όσο αργούμε (σε τοπικό – διεθνές επίπεδο) τόσο λιγοστεύουν τα περιθώρια κινήσεων. Αυτό δεν μας απαγορεύει όμως σαν κοινωνία να σχηματοποιήσουμε αιτήματα με βάση τη λογική (την κοινή ή δυνατόν) ώστε να πιέσουμε προς την υλοποίησή τους. Χρειάζεται όμως αυτοκριτική, αίσθημα συλλογικής ευθύνης, ψυχραιμία και κυρίως αλληλεγγύη. Στην ειδησειογραφία κυριαρχούν τα ακριβώς αντίθετα. Ένας λόγος είναι διότι είναι οι γνωστές υπαρκτές παθογένειές μας και ένας δεύτερος είναι γιατί πουλάνε. Ο τρίτος λόγος και ίσως ο βασικότερος είναι γιατί αυτά ακριβώς τα αυτοκαταστροφικά στοιχεία μπορεί να κάνουν το όνειρο του κάθε απατεώνα με τα φέσια και τα λεφτά σε Κύπρο-Ελβετία πραγματικότητα. Γουστάρει τις ακρότητες διότι αυτές μπορεί να φέρουν πλήρη διάλυση ώστε να έρθει να σε αγοράσει σε δραχμές για ένα κομμάτι ψωμί, και να σου πουλήσει και μούρη σωτήρα στο χάος. Εμείς υποτίθεται ότι έχουμε άλλα συμφέροντα οπότε καλό είναι να το αποφύγουμε νομίζω…

  7. Είναι σημαντικό, ότι ανευρίσκονται ψύχραιμες φωνές, που εντοπίζουν στην ρίζα του το πρόβλημα της άκρατης συναισθηματικής έξαρσης.

    Ίσως η παράμετρος της έλλειψης ουσιαστικής πολιτικής παιδείας σεβασμού του συλλογικού καλού εν σχέση με το ατομικό συντείνει σε όλα τα παραπάνω, που ορθά εκθέσατε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: