Τα τύμπανα του πολέμου (Coming soon in a theatre near you)

Γράφει ο Γιώργος Στόγιας.

Όσο δεν επιτυγχάνεται συμφωνημένη λύση στο Κυπριακό, προβλήματα σαν αυτό που προέκυψε με τις έρευνες για φυσικό αέριο στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, είναι αναπόφευκτα. Για την ώρα, λίγες είναι οι φωνές σε Κύπρο και Ελλάδα που επισημαίνουν τους πιθανούς κινδύνους που εγκυμονεί η υπόθεση. Ειδικά στην Κύπρο, πίσω από τη σεμνότυφη επίσημη ρητορική , επικρατεί ένας αφελής ενθουσιασμός τόσο για τα προβλεπόμενα οικονομικά οφέλη όσο – και αυτό είναι το πιο εξωφρενικό – για μια νίκη γοήτρου (τους την φέραμε των Τούρκων τούτη τη φορά!). Φαντάζομαι ότι κάπως έτσι θα ήταν το κλίμα και το ’63 μετά τα 13 σημεία του Μακαρίου και το ’74 μετά το πραξικόπημα, μαεστρικές για πολλούς τότε διπλωματικές και πολιτικές κινήσεις, με τα γνωστά μετέπειτα ολέθρια αποτελέσματα.

Πέρα από τις βαθυστόχαστες γεωπολιτικές αναλύσεις που διαβάζω με δυσθυμία ημισχετικού (από μικρός δεν μου άρεσε το Stratego, εκεί που τα άλλα αγόρια τρελαινόντουσαν), έχω νομίζω αρκετό νου για να καταλαβαίνω πως Τουρκία και Ισραήλ «παίζουν» σε άλλη κατηγορία. Σε αυτήν, η στρατιωτική απειλή και δράση, αποτελούν επιλογές ανάμεσα σε άλλες μεθόδους της εξωτερικής τους πολιτικής. Αντίθετα, η Κυπριακή Δημοκρατία, με νομικίστικη λογική, εργαλειοποιεί αποφάσεις διεθνών οργανισμών και ψάχνει το δίκιο της σαν ο κόσμος όλος να ήταν ένα ελληνοκυπριακό δικαστήριο. Η παρούσα κυβέρνηση Χριστόφια, με την υποτιθέμενη στήριξη από τη Ρωσία και με την αφόρητη πίεση που νιώθει στο εσωτερικό μετά το έγκλημα στο Μαρί, είναι «σαν έτοιμη από καιρό» για κινήσεις πανικού που μπορούν να της εγγυηθούν μια ηρωική έξοδο με τη μικρότερη κομματική ζημιά (και τη μεγαλύτερη εθνική).

Τι θα μπορούσε να είχε γίνει για να μην φτάναμε στο επαπειλούμενο αδιέξοδο; Ό,τι απορρίπτουν μετά βδελυγμίας οι μαξιμαλιστές όλων των αποχρώσεων: Ένας πολιτικός συμβιβασμός. Και αφού είναι πια πολύ αργά για ένα γενικό σχέδιο λύσης (μια προοπτική που θάφτηκε και από πάνω τσιμεντώθηκε από όλες τις πολιτικές δυνάμεις σε Κύπρο και Ελλάδα πλην ΔΗΣΥ, ΕΔΗ και ΠΑΣΟΚ αντίστοιχα), θα μπορούσε να είχε βρεθεί μια φόρμουλα για το επί μέρους αυτό ζήτημα. Συγκεκριμένα, από την αρχή των ενεργειών για την διερεύνηση του υποθαλάσσιου πλούτου, θα έπρεπε να είχε κληθεί μια αντιπροσωπεία από την τουρκοκυπριακή κοινότητα για να συμμετέχει σε όλες τις αποφάσεις και τις διαπραγματεύσεις. Επίσης, να είχε ανοιχτεί ένα ταμείο το οποίο θα προορίζονταν για την κατάθεση σε αυτό μέρους των καθαρών κερδών σε ποσοστό γύρω στα 20%. Υποθέτω ότι υπάρχουν πολλές πολιτικές και τεχνικές δυσκολίες που θα έπρεπε να ξεπεραστούν.

Από την άλλη μεριά όμως, με αυτό τον τρόπο, η Κυπριακή Δημοκρατία θα βρισκόταν ένα βήμα μπροστά, θα αφαιρούσε το βασικό (και υπό όρους πειστικό) επιχείρημα της Τουρκίας και θα είχε το μεγαλύτερο μέρος των Τουρκοκυπρίων μαζί της. Πότε όμως μετά το ’74, η Κυπριακή Δημοκρατία  επέδειξε σώφρονα πολιτική – με εξαίρεση την περίοδο που ο Κληρίδης είχε δεθεί στο άρμα της πολιτικής Σημίτη – για να το κάνει τώρα;

Όσο για την Ελλάδα, το τελευταίο που της λείπει «για να δέσει το γλυκό» είναι μια θεαματική χειροτέρευση των σχέσεων της με την Τουρκία. Το δόγμα Καραμανλή «η Κύπρος αποφασίζει, η Ελλάδα συμπαρίσταται» έχει στοιχίσει στη χώρα πολιτικό κεφάλαιο εντός ΕΕ και κυρίως έχει ανακόψει τη δυναμική για μια οριστική επίλυση των διαφορών της με την γείτονα, επίλυση που είναι ανέφικτη όσο το Κυπριακό μένει ανοιχτό. Υπό άλλες συνθήκες, ο Παπανδρέου θα μπορούσε να είναι ένας αποδεκτός συνομιλητής μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Κύπρου. Με την Ελλάδα όμως αποδυναμωμένη όσο ποτέ τα τελευταία χρόνια, την κυβέρνηση πρακτικά να παραπαίει στα όρια της  απονομιμοποίησης και με τον δημοσκοπικά «πρωθυπουργό»  Σαμαρά στην  αντιπολίτευση, δεν ξέρω αν στρατιωτικοί κύκλοι εξουσίας θα είναι δυνατόν να ελεγχθούν εν όψει ενός θερμού επεισοδίου.

Με λίγα λόγια, απαιτείται λογική, ψυχραιμία και ευελιξία στην εξωτερική πολιτική. Αν ο Παπανδρέου τα διαθέτει (αυτό θεωρητικά είναι το φόρτε του, στα υπόλοιπα τα έκανε μαντάρα), ας κατευθύνει την κυπριακή κυβέρνηση σε ασφαλείς ατραπούς.  Ακόμη κι αν χρειαστεί να την απειλήσει ότι η Ελλάδα θα την αφήσει μόνη της να τα βγάλει πέρα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

3 Σχόλια

  1. Είναι ένα αρκετά νηφάλιο κείμενο προτιμότερο από άλλα ακραία, αλλά θα πρέπει να επισημανθεί [από έναν λάτρη του stratego], ότι η λύση του Κυπριακού δεν ήταν ποτέ θέμα μόνο της Ελλάδας ή της Κύπρου ή της Τουρκίας μόνο. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η Μεσόγειος είναι ζωτικό τμήμα για τον έλεγχο της Ανατολής και της Αφρικής, όποτε την λύση στην Κύπρο δεν προβλέπεται να τη δώσουν αυτοί που το δημιούργησαν.
    ΟΙ Η.Π.A. δεν επιτυγχάνουν μόνο τον έλεγχο αλλά κρατούν και τα τρία κράτη εμπλεκόμενα μεταξύ τους και εξαρτώμενα από τα οπλικά συστήματα που πουλάνε σε αυτούς.[Ελλάδα / Κύπρος / Τουρκία].
    Αν και δεν έχω συναντήσει ποτέ Κύπριο να δυσανασχετεί για τον έλεγχο περιοχών που διατηρεί το Ηνωμένο Βασίλειο ακόμη και σήμερα, πρέπει να παρατηρήσω ότι ούτε η Ελλάδα αλλά ούτε η Κύπρος υιοθετούν αντι – αμερικανική ρητορική [‘οπως στο παρελθόν σε κυβερνητικό επίπεδο] και με συγκεκριμένες πράξεις ή συμπεριφορές είναι φιλικές πρός αυτή.
    Το ερώτημα που τίθεται εδώ είναι πολύπλευρο ως πρός την συμπεριφορά της Τουρκίας – που και τώρα επιδυκνύει μια διπλωματική ασάφεια στις προθέσεις της πρός τις Η.Π.Α. Μπορεί η Τουρκία να σκηνοθετήσει μόνο ένταση στο Αιγαίο ή αλλού ή είναι σε θέση να προχωρήσει σε έναν πολέμο μεγάλης έντασης?
    Συνεπώς όλα θα έμοιαζαν ρόδινα αν ο στρατιωτικός παράγοντας [η δύναμη του τουρκικού στρατού], έχει δείξει στο παρελθόν (όπως με την περίφημη απόφαση να μην αφήσει τον αμερικανικό στρατό να διέλθει απο τον Βορρά ωκατά τον δεύτερο πόλεμο του Ιράκ), ότι διαφοροποιείται απο την πολιτική εξουσία.
    Το μόνο παρήγορο είναι ότι και οι τέσσερις οικονομίες όπως και του Ισραήλ βρίσκονται σε δεινή θέση και λόγοι πρακτικοί παρά ειρηνικοί θα βοηθήσουν σε αποφυγή μιας άσκοπης παρατεταμένης έντασης. Ειδικά το Ισραήλ έχοντας βιώσει μια αναπάντεχη ήττα στο Λίβανο πρίν λίγα χρόνια και νιώθοντας την παλαιστινιακή πίεση σε ένα χρονικό σημείο που δεν ανέμενε θεωρώ ότι τόσο με τις αραβικές εξεγέρσεις που γίνονται δίπλα του ή στην ευρύτερη περιοχή θα ήταν άτοπο στρατιωτικά ή πολιτικά να κλιμακώσει την ένταση. Συνεπώς προβλέπεται μια περίοδο αναμονής για όλους.

  2. Κωνσταντίνα, Γιώργο, ευχαριστώ για τα σχόλια. Δύο ενδιαφέροντα άρθρα για το ίδιο θέμα:
    http://www.typos.metarithmisi.gr/el/readText.asp?textID=10440
    http://www.typos.metarithmisi.gr/el/readText.asp?textID=10425

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: