Καμίνης και Μπουτάρης, τα ρεφλέξ του αυτονόητου

Κείμενο του Κωστή Παπαϊωάννου, από την Athens Review

Πολλοί σχολιαστές αναφέρθηκαν στη σημασία της επικράτησης Καμίνη και Μπουτάρη (Κ&Μ). Συμμερίζομαι τη χαρά για την αλλαγή σελίδας στους δυο δήμους αλλά με τη διευκρίνιση ότι βλέπω επιφυλακτικά την υπερβολική ευφορία. Κι αυτό διότι υπάρχουν τρεις παράγοντες που δεν πρέπει επ’ ουδενί να παραγνωρίζονται. Πρώτον, το ποσοστό αποχής σχετικοποιεί την ισχύ οποιασδήποτε ερμηνείας της ψήφου και υπονομεύει την αναγωγή του ειδικού σε διαπίστωση με αξιώσεις γενικής εφαρμογής. Δεύτερον, μετά από 24 έτη συντηρητικών διοικήσεων στους δύο δήμους (με ποιοτικές βέβαια διακυμάνσεις μεταξύ μετριότητας και ακραίας ανεπάρκειας σε συνδυασμό με τα φαινόμενα φαυλότητας που κορυφώθηκαν επ’ εσχάτων) παραμένει πικρή η γεύση από το γεγονός ότι χρειάστηκε εναγώνια προσπάθεια και οριακή ή μικρή πλειοψηφία για να επιτευχθεί το προφανές, να αλλάξει χέρια η διοίκηση. Τρίτον, η οικονομική κρίση και οι παρεπόμενες δραματικές της συνέπειες στον αστικό χώρο και τους κατοίκους του καθιστούν κάθε διάθεση πανηγυρισμού για την εκλογή νέων δημάρχων ένδειξη απουσίας στοιχειώδους επίγνωσης.

Μετά από αυτές τις αρχικές διευκρινίσεις, μπορούμε να πούμε ότι η αλλαγή δημοτικής αρχής σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχει ποιοτικά χαρακτηριστικά εξαιρετικής σημασίας και αποτελεί δείγμα ότι το άρρωστο πολιτικό σύστημα δείχνει ακόμα σημάδια ζωής. Πρόκειται για μια ασθενική ανταπόκρισή του στο αίτημα για νέους τρόπους ανάδειξης πολιτικού προσωπικού. Δεν πρέπει όμως να φτάσουμε στο άλλο άκρο (όπου μας ωθεί η μιντιοκρατία), να θεωρείται δηλαδή η μη κομματική ένταξη ως εχέγγυο επάρκειας ή ακεραιότητας.

Η εκλογή αυτή σηματοδοτεί μια χρονική συγκυρία κατά την οποία δείχνουν διάθεση να επανέλθουν στο προσκήνιο οι αστικές ελίτ των δυο πόλεων και από την άλλη εισέρχονται στη δημόσια σκηνή νέες ομάδες πολιτών την ώρα που άλλες ομάδες την αφήνουν (για πόσο;) και παίρνουν το δρόμο της αποχής. Η ισορροπία ανάμεσα στις μετακινήσεις αυτές έγειρε την πλάστιγγα υπέρ των Κ&Μ. Ταυτόχρονα όμως ίσως «άνοιξε το παιχνίδι» για πολίτες εκτός κομματικών και πελατειακών μηχανισμών κι αυτό είναι το πρώτο σημαντικό όφελος της εκλογής. Γύρω από τους αρχικούς πυρήνες φίλων των υποψηφίων σχηματίστηκαν ομόκεντροι κύκλοι παραγωγής ιδεών, δράσεων, επικοινωνίας και αναπαραγωγής ενός μηνύματος που στην αρχή έμοιασε λειψό γιατί ζυγιζόταν με σταθμά άλλων εκλογικών αναμετρήσεων. Στην πορεία όμως φάνηκε ότι οι ίδιοι άνθρωποι ήταν το μήνυμα, αφού η παρουσία τους τόνιζε ακόμα περισσότερο την παντελή απουσία εκείνου του κεντρικού μηχανισμού που θα μπορούσε να θεωρηθεί βασικός φορέας υποστήριξης του υποψηφίου. Η ίδια η συνύπαρξη ανθρώπων από διαφορετικούς χώρους που προσήλθαν ξεπερνώντας τις διαφορές τους και αναζητώντας κοινούς τόπους, είτε ανήκαν σε κομματικούς σχηματισμούς είτε όχι, αποτέλεσε μοχλό εκτίναξης του εγχειρήματος. Ήταν λοιπόν αναπόφευκτο να γίνουν πολύ σύντομα τμήμα της παραπολιτικής φιλολογίας των εκλογών τα κωμικά συμπτώματα της κομματικής ιδρυματοποίησης όσων αδυνατούσαν να αντιληφθούν αυτό που ερχόταν ή επιδίωκαν να το στριμώξουν στον ασφυκτικό χώρο του κομματικού σωλήνα. Κι έχει τεράστια συμβολική σημασία η επί δίμηνο υπαγωγή των όποιων αποδυναμωμένων κομματικών μηχανισμών στους σχεδιασμούς και τη στρατηγική εκείνων των ομάδων που οι εφημερίδες αμήχανα αποκαλούσαν φίλοι του Καμίνη ή ομάδα του Μπουτάρη αλλά που στην ουσία ήταν μεμονωμένοι πολίτες με κοινό χαρακτηριστικό την ιδιοπροσωπία τους και τη λειτουργία εκτός παραδοσιακών σχημάτων.

Σε ορισμένους ειδικότερους θεματικούς άξονες η εκλογή των δύο έχει μεγάλες συμβολικές διαστάσεις. Κατ’ αρχήν, αναμένεται η άρθρωση ενός λόγου βασισμένου στις αρχές του κράτους δικαίου σε αντικατάσταση του διάχυτου ως τώρα λαϊκιστικού παραληρηματικού λόγου που στρεφόταν εναντίον κάθε διαφορετικότητας και υμνούσε με τρόπο θλιβερό και παρωχημένο ένα αενάως διωκόμενο «εμείς». Για παράδειγμα, όσο κι αν οι αρμοδιότητες των δήμων σε ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας και ακώλυτης άσκησης της λατρευτικής δραστηριότητας είναι περιορισμένες, και μόνη η άρθρωση ενός λόγου συνύπαρξης με την ετερότητα από τους δημοτικούς άρχοντες είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ο κ. Μπουτάρης έχει ήδη προχωρήσει σε δηλώσεις συμβολικές και εξαγγελίες ουσιαστικές σε αυτή την κατεύθυνση (αποτεφρωτήριο, κοιμητήριο). Στην Αθήνα επιπλέον, μετά την είσοδο εκπροσώπου του εγκληματικού ρατσιστικού περιθωρίου στο δημοτικό συμβούλιο, θα χρειαστεί αποφασιστική αντιμετώπιση του ρατσιστικού λόγου. Θα χρειαστεί γενναία αντιμετώπιση των συνεπειών του μεταναστευτικού φαινομένου χωρίς επιλεκτικότητες και μονοδιάστατες προσεγγίσεις. Το αίτημα για ασφάλεια στην πόλη είναι υπαρκτό και είναι σφάλμα να το χαρίζουμε στην Άκρα Δεξιά αρνούμενοι την ύπαρξή του. Η νέα δημοτική αρχή πρέπει να πορευτεί με πυξίδα την πιο ευρεία ανάγνωση της έννοιας ασφάλεια. Η ασφάλεια δεν είναι θέμα μόνο αστυνόμευσης, δεν μπορεί η ΕΛΑΣ ή η δημοτική αστυνομία να αναπληρώσει τα κενά του κράτους πρόνοιας. Περιοχές σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχουν ανάγκη από αντίστοιχες πολιτικές, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες. Η αποδιάρθρωση των δομών πρόνοιας σε αυτές τις περιοχές κοστίζει πολλαπλά και το κρυφτό που έπαιζαν οι δημοτικοί άρχοντες πίσω από την επίκληση αναρμοδιότητας πρέπει να τελειώσει. Ο δήμος πρέπει επίσης να διατρανώσει ότι η ασφάλεια δεν είναι μονόπλευρη. Δεν αρκεί η καταστολή της ημεδαπής και αλλοδαπής παραβατικότητας χωρίς παράλληλη αμείλικτη πάταξη της ρατσιστικής βίας και εξάρθρωση των ομάδων που διαπράττουν καθημερινά εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου υποδυόμενοι τους αγανακτισμένους κατοίκους. Πρέπει να απαιτήσει ο δήμος συστηματική δίωξη του οργανωμένου ακροδεξιού υποκόσμου από ειδική υπηρεσία της αστυνομίας, όπως γίνεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Κατά δεύτερον, τεράστιας σημασίας μπορεί να αποδειχθεί η εκλογή των Κ&Μ για το πεδίο της προστασίας του δημόσιου χώρου. Και στις δυο πόλεις ο δημόσιος χώρος έμεινε ανυπεράσπιστος απέναντι στις επιθέσεις μικρών ή μεγάλων συμφερόντων με την ευθύνη κεντρικής διοίκησης και δήμων και την συνευθύνη των δυο μεγάλων κομμάτων, είτε κυβερνούσαν τη χώρα είτε κυβερνούσαν τους δήμους ή (δεν) αντιπολιτεύονταν δια των (πράσινων) παρατάξεών τους τη δημοτική πλειοψηφία. Πάρκα, πλατείες και πεζόδρομοι μπορούν να αναδειχθούν σε προνομιακό πεδίο άσκησης μιας άλλης πολιτικής απέναντι στο δημόσιο χώρο και κατίσχυσης της νομιμότητας επί της κυρίαρχης σήμερα ανομίας.

Είναι επίσης αυτονόητη η αξία ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας στους δυο αυτούς διοικητικούς μηχανισμούς που έχουν ταλαιπωρηθεί από πελατειακές σχέσεις, δίκτυα ανομίας και υπόνοιες ή ακλόνητα στοιχεία περιπτώσεων διαφθοράς. Παρ’ όλα αυτά, το μεγάλο διακύβευμα είναι βέβαια η διαχείριση της επερχόμενης κρίσης στο επίπεδο των δυο πόλεων. Ειδικά στην Αθήνα, είναι πρώτης προτεραιότητας ζήτημα η δημιουργία ενός έκτακτου αποτελεσματικού μηχανισμού για την απάλυνση των συνεπειών της κρίσης με πρωτοβουλίες προνοιακού χαρακτήρα και κινητοποίηση όλων των πόρων της πόλης και της διοίκησης. Το κέντρο είναι εξαιρετικά πιθανό να ζήσει τους επόμενους μήνες πρωτόγνωρες καταστάσεις. Από τη μια, το κύμα που ξεβράζει ανθρώπους ηττημένους στους δρόμους της πόλης θα γίνει πολύ μεγαλύτερο και μπορεί ο δήμος να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα τσουνάμι ανθρώπινης ανημπόριας στις στοές και στα πεζοδρόμια του κέντρου. Από την άλλη, δεν είναι καθόλου απίθανο να ζήσουμε εκδηλώσεις ατομικής ή συλλογικής οργής που θα κάνουν τον Δεκέμβριο του 2008 να μοιάζει μακρινό προανάκρουσμα αυτής της πολύ μεγαλύτερης βίαιης έκρηξης. Η νέα δημοτική αρχή πρέπει να ετοιμαστεί για τα ενδεχόμενα αυτά και να χτίσει μεγάλες κοινωνικές και διοικητικές συμμαχίες.

Είναι βέβαια αυταπόδεικτο ότι οι αντικειμενικές συνθήκες περιορίζουν ασφυκτικά τα περιθώρια άσκησης πολιτικής από τους νέους δημάρχους. Είναι εντούτοις τα ίδια αυτά ασφυκτικά περιθώρια και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που δίνουν στην εκλογή τους χαρακτήρα μιας επείγουσας έκκλησης. Μπροστά λοιπόν στην ανάληψη δήμων στα πρόθυρα κατάρρευσης απαιτείται εργώδης προσπάθεια για να ενεργοποιηθούν οι άνθρωποι των πόλεων. Το ανθρώπινο κεφάλαιο δεν είναι πόρος πολυτελείας, είναι όρος επιβίωσης. Θα ήταν όμως μεγάλο σφάλμα να εκληφθεί, λόγω μετεκλογικής ευφορίας, το κεφάλαιο αυτό ως δεδομένο. Την ώρα της μεγάλης κρίσης και της συνακόλουθης απονομιμοποίησης κάθε πολιτικού θεσμού, δεν υπάρχουν δεδομένοι πιστοί κανενός. Δεδομένοι είναι μόνο οι κόλακες της εξουσίας. Τους υπόλοιπους οι νέοι δήμαρχοι πρέπει να τους πείσουν εκ νέου με την άσκηση των καθηκόντων τους. Υπάρχει βέβαια πρόσφορο έδαφος, καθώς είναι πασίδηλο ότι εκείνοι που χάρηκαν με τη νίκη τους είναι πολύ περισσότεροι από όσους τους ψήφισαν.

Advertisements

4 Σχόλια

  1. Δηλαδή να καταλάβω για τη 70άρα θεία μου που της επιτέθηκε ένας Βορειοαφρικανός να της πάρει το σταυρό της στα Πατήσια φταίνε τα διάφορα Χρυσά Αυγά και λοιποί κρετίνοι που σε άλλες γειτονιές κυνηγάνε όποιον τους φανεί μετανάστη; Μια πρόταση «Το αίτημα για ασφάλεια στην πόλη είναι υπαρκτό και είναι σφάλμα να το χαρίζουμε στην Άκρα Δεξιά αρνούμενοι την ύπαρξή του.» αφιερώνεται στο πρόβλημα της εγκληματικότητας στις υποβαθμισμένες γειτονιές και ολόκληρη παράγραφος στους ρατσιστές… Έχετε χάσει τα αυγά και τα καλάθια – με τα μυαλά που έχετε εσείς σπρώχνετε τον κόσμο στην Άκρα Δεξιά…

  2. Ας κρατάμε «μικρά; καλάθια«.Οι πρώτες εξαγγελίες του Μπουτάρη δείχνουν ότι δεν κατανοεί τις προτεραιότητες της πόλης, παραμένει δε μια εντελώς αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Ο δε Καμίνης δείχνει λίγος για το πρώτο Δήμο της πόλης, αν και μου έχει κάνει καλύτερη εντύπωση από τον Μπουτάρη.

  3. @ Πατησιώτη, τι θέλεις τελικά να μας πεις;
    @ Περικλή, ας κάνουμε λίγο υπομονή, μέχρι 1η Γενάρη και εδώ θα ‘μαστε να τα λέμε.

  4. Ες όου ες, ες όου ες, το φελέκι δεν αντελήφθη τι βούλεται να πει ο Περικλής. Προβαίνει, μεν, στην ανάρτηση κειμένων, με τα οποία οφείλουν οι αναγνώστες να συμφωνούν ορθόδοξα, ειδαλλιώς οφείλουν να εξηγήσουν τι τελικά θέλουν να «πούνε». Εννοεί, δε, πλήρως τι θέλει να πει ο Κωστής από την Athens Review.
    Γαμώ, δηλαδή, το φελέκι μου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: