Βουβουζέλα, όπως κλαρίνο!

Η βουβουζέλα, η ενοχλητική για πολλούς καραμούζα του 19ου Παγκοσμίου Κυπέλλου, έχει προκαλέσει ζωηρές συζητήσεις που σχετίζονται με την πολιτιστική και εθνική ταυτότητα της Νότιας Αφρικής. Αυτή τη στιγμή ίσως η βουβουζέλα τείνει να αποτελέσει το υπέρτατο σύμβολο της εθνικής ταυτότητας της Ν. Αφρικής, πολύ περισσότερο και από την ίδια τη σημαία. Σ’ ένα νεοσύστατο κράτος που γνώρισε το απάνθρωπο απαρτχάϊντ, η μακρουλή καραμούζα προσφέρει τα εχέγγυα ανάδειξης της διαφορετικότητας ενώ παράλληλα η ενοποιητική της δύναμη είναι πολύ μεγαλύτερη από μία κοινότοπη, πολύχρωμη σημαία: δεν μπορεί να αγνοηθεί αφού δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στο δυτικό κόσμο.

Αν και η βουβουζέλα δεν σχετίζεται με τη μακραίωνη ιστορία της Ν. Αφρικής, καθώς αποτελεί σχετικά καινούρια εισαγωγή στην παράδοσή της, ήδη έχει καταφέρει να πυροδοτήσει ένθεν και ένθεν σχόλια που ξεφεύγουν από το στενό πλαίσιο ενός αθλητικού γεγονότος (Διαβάστε εδώ μια παλιότερη ενδιαφέρουσα συζήτηση). Οι δυτικοί προσπαθώντας να είναι politically correct και κοιτάζοντας πάντα με συμπάθεια κάθε τι παραδοσιακό δεν καταφέρνουν τελικά να αποκρύψουν τον υπολανθάνοντα ρατσισμό καθώς ουσιαστικά ταυτίζουν τον εκκωφαντικό ήχο και τη χρήση του συγκεκριμένου οργάνου με τις προνεωτερικές μορφές οργάνωσης της κοινωνίας. Ενδεικτικά αναφέρω τη σειρά που προβαλλόταν πριν κάποια χρόνια «Σάκα Ζούλου» και τον τρόπο παρουσίασης των συμπαθητικών, αλλά ταυτόχρονα απολίτιστων και άγριων Ζουλού. Μπορεί σήμερα λοιπόν να έχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος των Ζουλού, αλλά η βουβουζέλα ενεργοποιεί παντός είδους στερεοτυπικές αναφορές.

Οι Νοτιοαφρικανοί με τη βουβουζέλα ως σύμβολο αισθάνονται ότι δίνουν μια απάντηση στις αποικιοκρατικές διαθέσεις των δυτικών, διαφυλάσσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και αποκαλύπτουν την πολιτιστική τους παράδοση. Ας μην ξεχνάμε (για να έρθω στα καθ’ ημάς) τη χρήση του κλαρίνου, του μπουζουκιού ή της λύρας.

Δε θα πρέπει όμως να παραγνωρίζουμε ένα βασικό παράγοντα: Στο πλαίσιο μιας διεθνοποιημένης οικονομίας με τα σύνορα ανοιχτά στο ελεύθερο εμπόριο, το ποδόσφαιρο σαν επιχείρηση έχει πάψει να αντιμετωπίζεται ως προστατευόμενο «εθνικό» προϊόν. Με αυτή την έννοια η  βουβουζέλα μπορεί να αποτελέσει, αν δεν έχει γίνει ήδη, ένα προσοδοφόρο προϊόν για την τοπική οικονομία. Συνήθως όταν παρεμβαίνει η επιχειρηματικότητα, όταν το προϊόν μαζικοποιείται, υποχωρούν οι πολιτικές και εθνικοκεντρικές συνδηλώσεις του.

Παντώς προτιμώ να με ζαλίζουν οι βουβουζέλες παρά να βλέπω χουλιγκάνους να τα σπάνε, καπνογόνα και κροτίδες να προκαλούν χάος και να θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: