Οι QWERTY πολιτικές

Μια ενδιαφέρουσα πρόταση για εξοικονόμηση χρημάτων από το φίλο μας Μαριάμπα.

Φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι ξέρουμε γιατί το πληκτρολόγιο στον υπολογιστή μας έχει τη συγκεκριμένη διάταξη στα γράμματα της αλφαβήτου και όχι άλλη. Για όσους δεν γνωρίζουν, προέρχεται από την εποχή της μηχανικής γραφομηχανής που επέβαλε τα γράμματα της αλφαβήτου που χρησιμοποιούνταν συχνά να μην είναι κοντά στο πληκτρολόγιο ώστε να μην κολλούν οι βραχίονες κατά τη δακτυλογράφηση. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά, αλλά η διάταξη QWERTY (από τα 6 πρώτα γράμματα στην πρώτη σειρά του πληκτρολογίου) παραμένει. Όταν διαδόθηκαν οι ηλεκτρικές γραφομηχανές έπαψε να υπάρχει ο κίνδυνος «κολλήματος» και συνεπώς τα γράμματα στο πληκρολόγιο θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε οποιαδήποτε σειρά βόλευε. Για παράδειγμα, αλφαβητικά. Αυτό δεν άλλαξε και η πιο διαδεδομένη άποψη ήταν ότι κάτι τέτοιο θα επέφερε τεράστιο κόστος επανεκπαίδευσης των δακτυλογράφων χωρίς να βελτιώνεται παράλληλα η ταχύτητα με την οποία δακτυλογραφούσαν. Σήμερα εκατομμύρια εκατομμυρίων χρηστών υπολογιστών εξακολουθούν να μαθαίνουν και να χρησιμοποιούν κάτι που επινοήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα για να λύσει προβλήματα μιας εντελώς ξεπερασμένης πλέον τεχνολογίας.

Αν στο κόσμο της τεχνολογίας η επιβίωση μιας τεχνολογίας παρ’ όλο που έπαψε πια να υφίσταται το πρόβλημα που ερχόταν να αντιμετωπίσει αποτελεί εξαίρεση, στο κόσμο της πολιτικής η επιβίωση ξεπερασμένων «λύσεων» είναι νομίζω ο κανόνας. Ας φέρω ένα παράδειγμα. Πριν δυο δεκαετίες δύσκολα μπορούσε κανείς να βρει κάποιο αξιόπιστο και ευκολόχρηστο λογισμικό ευρείας χρήσης που να προσφέρονταν δωρεάν. Τα προϊόντα της Microsoft κυριάρχησαν και όχι χωρίς λόγο, καθώς πρόσφεραν λύσεις και ήταν πολύ καλύτερα από τον ανταγωνισμό. Υπάρχει όμως σήμερα λόγος το ελληνικό δημόσιο, το οποίο έχει πλέον χρεωκοπήσει, να πληρώνει δεκάδες χιλιάδες άδειες χρήσης λογισμικού γραφείου, το Microsoft Office, τη στιγμή που μπορεί να χρησιμοποιεί ελεύθερο, δωρεάν, με τακτικές αναβαθμίσεις και σε ελληνική έκδοση, λογισμικό που είναι εξίσου αξιόπιστο και ευκολόχρηστο, το Open Office; Αν υπάρχει, παρακαλώ να τον ακούσω.

Τις τελευταίες δεκαετίες η παγκόσμια κοινότητα των προγραμματιστών και εταιρειών του κλάδου έχει αναπτύξει εξαιρετικές λύσεις και επιτυχημένα προϊόντα που διατίθενται δωρεάν και μάλιστα αρκετά από αυτά είναι ανοιχτού κώδικα. Ορισμένα πλεόν κατέχουν σημαντικό μερίδιο της αγοράς, όπως το λειτουργικό σύστημα Linux, η πλατφόρμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης Moodle, το πρόγραμμα επεξεργασίας φωτογραφιών Gimp, ο web server Apache, η βάση δεδομένων MySql, o web browser Firefox. Η πληθώρα προσφερόμενων δωρεάν αξιόπιστων λύσεων είναι σήμερα τόσο μεγάλη που πραγματικά δυσκολεύομαι να φανταστώ γιατί, για παράδειγμα, ένα σχολείο, μια δημόσια υπηρεσία ή μια επιχείρηση θα πρέπει να πληρώσει για λογισμικό γενικής χρήσης, όπως είναι ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου.

Μια από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης ήταν διάφορες κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες να αρχίζουν να επανεξετάζουν τις κρατικές δαπάνες σε εμπορικό λογισμικό και να στρέφονται σε δωρεάν λύσεις που σημαίνουν εξοικονόμηση τεράστιων ποσών. Τον Ιανουάριο ο Ομπάμα ζήτησε από τον πρόεδρο της Sun Scott McNealy να του παραδόσει μια αναφορά πάνω στα ενδεχόμενα ωφέλη του λογισμικού ανοιχτού κώδικα για την κυβέρνηση των ΗΠΑ (βλ. ΒΒC a). Το ετήσιο κόστος χρήσης εμπορικού λογισμικού στις ΗΠΑ υπολογίζεται στα 400 δις δολάρια, οπότε είναι λογικό να δεις αν μπορείς να κάνεις κάποια οικονομία, ακόμα κι αν βραχυπρόθεσμα βλάψεις κάποιες δικές σου εταιρείες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν ενάμισι χρόνο η τότε κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα επιταχύνει τη χρήση λογισμικού ανοιχτού κώδικα στις κρατικές υπηρεσίες (βλ. BBC β). Στη Δανία ο υπουργός Οικονομικών υποστήριξε το Μάρτιο ότι η χρήση λογισμικού ανοιχτού κώδικα θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στον κλάδο και μπορεί να συμβάλλει στην μείωση του κόστους του δημόσιου τομέα (βλ, Osor α). Από τον Απρίλιο, ύστερα από συμφωνία ανάμεσα στο κοινοβούλιο και το υπουργείο Επιστημών, οι κυβερνητικές υπηρεσίες της Δανίας θα πρέπει σταδιακά να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τέτοιο λογισμικό (βλ. Osor β). Στην Γαλλία, μέχρι το 2008 , σε περίπου 70,000 υπολογιστές σε αστυνομικά τμήματα είχε εγκατασταθεί το OpenOffice, αποφέροντας μια μείωση του κόστους κατά 2 εκ. ευρώ (βλ. ZDNet.fr). Στην ιστοσελίδα του OpenOffice μπορεί κανείς να βρει πληροφορίες για δεκάδες πρωτοβουλίες από δήμους, σχολεία, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις, κυβερνητικές υπηρεσίες και μη κυβερνητικούς οργανισμούς ανά τον κόσμο που στράφηκαν σε αυτή τη λύση (βλ. OpenOffice wiki).

Στην Ελλάδα πρωτοβουλίες για τη χρήση ελεύθερου λογισμικού σε δημόσιες υπηρεσίες, εκπαιδευτικά ιδρύματα και δήμους είναι ελάχιστες ή έχουν μέχρι σήμερα μικρή απήχηση.  Από την άλλη η δράση ελληνικών φορέων, κοινοτήτων και ατόμων που συμβάλλουν στην προσπάθεια ανάπτυξης και διάδοσης ελεύθερου λογισμικού όλο και μεγαλώνει. Το Μάιο, για παράδειγμα, η Εταιρεία Ελεύθερου Λογισμικού, που ιδρύθηκε το 2008 από 25 Πανεπιστήμια, Ερευνητικά Κέντρα και Τεχνολογικά Ιδρύματα, πραγματοποίησε συνέδριο που παρουσιάστηκαν δεκάδες προτάσεις τέτοιου λογισμικού (βλ. ΕΛΑΚ). Τον Απρίλιο έγινε στη Θεσσαλονίκη το 3ο πανελλήνιο συνέδριο κοινοτήτων ελεύθερου λογισμικού (Fosscomm.gr). Το Μάρτιο το ΑΤΕΙ Πειραιά διοργάνωσε το OpenFest 2010 με προτάσεις και workshops. Γενικότερα στην Ελλάδα έχει αναπτυχθεί η δράση μιας κρίσιμης αριθμητικά και ποιοτικά μάζας φορέων και ατόμων που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας τεκμηριωμένης εθνικής πολιτικής για την προώθηση του ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού. Φαντάζομαι ότι πολύ εύκολα τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση θα έβρισκαν, εφόσον το επιθυμούσαν, μια ευρέως αποδεκτή πλατφόρμα για την προβολή και προώθηση τέτοιων πολιτικών που να διαπερνούν το σύνολο των κεντρικών, περιφερειακών και κλαδικών δράσεων που σχετίζονται με τις τεχνολογίες (π.χ. κατάλληλη αξιοποίηση του ΕΣΠΑ, προσαρμογή των προγραμμάτων κατάρτισης στις νέες τεχνολογίες κτλ). Ωστόσο το μπαλάκι βρίσκεται στα χέρια της κυβέρνησης. Είναι ευκαιρία, just for a change, να αναπτυχθεί μια πολιτική με ευρύτατη συναίνεση σε κόντρα των QWERTY πολιτικών του καιρού μας…

Πηγές

BBC a: http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7841486.stm

BBC b: http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7910110.stm

Osor α: http://www.osor.eu/news/dk-finance-ministry-open-standards-advance-competition-lower-cost

Osor β: http://www.osor.eu/news/dk-danish-state-administrations-to-use-odf

ZDNet.fr: http://www.zdnet.fr/actualites/informatique/0,39040745,39377311,00.htm

OpenOffice wiki: http://wiki.services.openoffice.org/wiki/Major_OpenOffice.org_Deployments

ΕΛΑΚ: http://www.ellak.gr/

OpenFest 2010: http://openfest.teipir.gr/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: