Λίγες και πρόχειρες σκέψεις για τη μη-πορνογραφία

Του Παναγή Παναγιωτόπουλου. (Αναδημοσίευση από το facebook).

Η πορνογραφία έχει κατηγορηθεί, και σε μεγάλο βαθμό δικαίως. Χειραγωγεί το σώμα, της γυναίκας, το βλέμμα της γυναίκας, προσαρμόζει την σεξουαλικότητα μας σε εξουσιαστικές νόρμες και πλαισιώνει την επιθυμία ή καλύτερα καταφέρνει να σπάσει και να αναλύσει την επιθυμητική μηχανή σε επιμέρους μικρούς και άγονους μηχανισμούς.
Υπάρχει σοβαρός αντίλογος σε αυτές τις θέσεις αλλά δεν είναι της παρούσης.

Το βέβαιο είναι ότι ακόμα και αν ισχύουν αυτές, η πορνογραφία σχετίζεται με κάποιον τρόπο με την επιθυμία, με την σεξουαλικότητα.
Για μερικές ώρες στην Ελλάδα της πτώχευσης, στην έρημο του Lidl, αναπτύχθηκε μια παραφιλολογία γύρω από μια γυναίκα του εγχώριου σταρ-σύστεμ η οποία πρωταγωνιστεί σε πορνογραφική ταινία. Την τελευταία έσπευσαν να αγοράσουν πάρα πολλοί άντρες από τα περίπτερα, οι πιο ενημερωμένοι τεχνολογικά την είδαν μέσω του διαδικτύου. Με αυτόν τον τρόπο την είδαν και πολλές γυναίκες, κάτι όμως που δεν μας απασχολεί εδώ και ίσως να εξηγείται παρακάτω. Με έμφαση οι άντρες και οι γυναίκες σχολιάζουν το θέμα, ακατάπαυστα και χωρίς έμπνευση ή χιούμορ. Όλοι γνωρίζουν το πρόσωπο από πριν.

Η αυθόρμητη εξήγηση της διάδοσης του υλικού είναι η ερωτική στέρηση των Ελλήνων, ο φαλλοκρατισμός της ελληνικής κοινωνίας, η ηδονοβλεπτική παθολογία της οπτικής εποχής. Στοιχεία της ελληνικής κυρίαρχης κουλτούρας υπαρκτά και ισχυρά αν και συχνά συγκεκαλυμμένα. Το κλειδί και το ενδιαφέρον όμως της υπόθεσης βρίσκεται μάλλον αλλού. Η ενασχόληση με το πολιτικά ασήμαντο αυτό θέμα δεν σχετίζεται λοιπόν με την πορνογραφία και με την ερωτική επιθυμία, με την όποια αντρική φαντασίωση, με την στερεοτυπική κυρίαρχη κουλτούρα γύρω από το σεξ κλπ. Πρόκειται για μια μη- πορνογραφία στην εποχή του απολύτως πλουραλιστικού και δωρεάν πορνογραφικού διαδικτύου.

Για να καταλάβουμε πως το ενοχλητικό αυτό κοινωνικό μικρογεγονός που είναι πολλαπλώς θλιβερό (κυρίως εξ αιτίας την εμφανούς καταβολής της προσωπικότητας της συγκεκριμένης γυναίκας) θα πρέπει να βυθιστούμε στα ενδότερα ενός άλλου κύκλου του εθνικού μας συντηρητισμού και των ενφυλων σχέσεων.

Η μαζική αντρική μανία που εκδηλώθηκε για το θέμα είναι μια προσομοίωση παραδοσιακής αντρικής συμπεριφοράς. Στην πραγματικότητα όμως η συμπεριφορά αυτή θυμίζει περισσότερο μια προσχώρηση σε συγκεκριμένες «γυναικείες» λειτουργίες. Εκείνες που αναπαράγονται από την πρωινή, μεσημεριανή και μεταμεσονύκτια μπερλουσκονική ελληνική ιδιωτική τηλεόραση. Είναι η προσχώρηση στον κύκλο του ασήμαντου, των ψευδοπροσωπικοτήτων που ενώ οργανώνουν την αναπαραγωγή της κυρίαρχης κουλτούρας στα λαϊκά και στα «επισφαλώς μεσοαστικά» στρώματα. Η συστηματική ενασχόληση με το βίντεο αυτό είναι επί της ουσίας ομόλογη, σχεδόν όμοια, με την επιθυμά να «ειδωθεί» ένα δάκρυ της Τατιάνας, να μαθευτεί η φτώχεια ενός πρώην πλούσιου, να επιβεβαιωθεί η απόσυρση μιας πόρνης από την αγορά και ο εγκλιματισμός στις οικογενειακές αξίες, κ.ο.κ.

Τρία σημεία εν είδη συμπερασμάτων: α. η προσχώρηση αυτή γίνεται σε έναν οργανωμένο από παραδοσιακές κοινωνικές αξίες κόσμο που διαμορφώνει συγκεκριμένα γυναικεία πρότυπα. Στο σύμπαν αυτό η γυναικεία κουλτούρα είναι φαλλοκεντρική, υποταγμένη σε μια φαντασιωσική αντρική αναφορά,. Ταυτόχρονα όμως η θεματολογία αυτή, που είναι σήμερα αποδεκτή από τους άντρες, ήταν κάποτε περίκλειστη στον κόσμο της μη-εργαζόμενης γυναίκας και επιμελώς αποκρυμμένη από αυτούς. Η σχέση είναι παράδοξη και μαρτυρά την κρίση όχι την αντρικής ταυτότητα εν γένει αλλά της αντρικής κυριαρχίας. Την κρίση της και την επαναδιαπραγμάτευση της μέσα από την έξη στον κόσμο του οικειακού κουτσομπολιού όπως αυτό μεγεθύνεται τηλεοπτικά. Ο κόσμος αυτός όμως είναι συμπαγής, ανακυκλώνεται και γι’ αυτό και καταβροχθίζει τους μετέχοντες σε αυτόν. Δεν έχει ρωγμές, μικρές πηγές άντλησης της όποιας ετερότητας. β. συνεπώς δεν είναι το σύμπαν εκείνο μέσα στο οποίο η αντρική ταυτότητα επαναπροσδιορίζεται, δεν είναι η κατάκτηση της συναισθηματική ισοτιμίας, δεν είναι η ενσωμάτωση του ρομαντικού ερωτικού προτύπου από τους άντρες. Εξ αυτού η προσχώρηση στον πολιτισμό της ιδιωτικής περιέργειας και στο συγκεκριμένο γυναικείο στερεότυπο και πρακτική δεν συνεπάγονται κανέναν επαναπροσδιορισμό της αντρικής ταυτότητας. γ. μια περισσότερο ψυχαναλυτική ματιά θα είχε ενδεχομένως πολλά να πει για την προσχώρηση όχι μόνον σε μια γυναικεία και αντροκρατική συνάμα συνθήκη αλλά και μια αναζήτηση μητρικότητας και οικειακότητας για τον άντρα.

Η πορνογραφία στο μέτρο που ακόμα και αν αναπαράγει σχέσεις εξουσίας και δυνητικά τις ανατρέπει αλλά πάντοτε εν σχέση με την επιθυμία απουσιάζει από εδώ. Όπως και το μοναδικά αποδεκτό αμφισβητησιακό της στοιχείο: η αδιαφορία για την αναπαραγωγή. Εδώ το αναπαραγωγικό οικογενειοκεντρικό σύστημα είναι παρόν στην περιγραφή της προσωρινής του παρέκκλισης. Το βλέμμα λοιπόν δεν εργάζεται επί του πορνογραφικού αλλά έχει ήδη εγκλωβιστεί στο τηλεοπτικό σχήμα την εθνικής οικογειοκρατίας και εδώ έγκειται και η ταξικότητα του θέματος/θεάματος. Στον γυναικείο κύκλο του φαλλοκεντρικού συντηρητισμού είναι τα χαμηλότερα πολιτισμικά και κοινωνικά στρώματα, αυτά που εγκαταλείφθηκαν στο σαλόνι τους από «Μυκονιάτες και τους Βαρκελονέζους».

Advertisements

3 Σχόλια

  1. Α ρε Baudrillard με τα ωραία σου!

  2. κουράστηκα… κατάφερε η τσόντα να μπει και στα διανοουμενίστικα σαλόνια…

    σήμερα το πρωι είδα τη short version γιατί 1ο: είχα περιέργεια, 2ο: πολύ καλαμπούρι και δεν μπορούσα να πάρω μέρος…

    Διαφωνώ με κάποια από τα παραπάνω… δεν θα κάνω τον κόπο να γράψω σε μια γλώσσα ιντελεκτουέλ, όχι γιατί δεν μπορώ αλλά γιατί βαριέμαι… ειδικά για αυτό το θέμα…
    εγώ έχω να σχολιάσω τα εξής στην απλή προφορική:
    1ο: έχω ακούσει διάφορα σχόλια που ήταν και έξυπνα και με άφθονη δόση χιούμορ…
    2ο: η τσόντα ήταν μια τσόντα και τίποτα παραπάνω… απλά δεν την λέγανε Jenna αλλά Julia και την αγαπάνε τα Μέσα. Το γιατί την αγαπάνε είναι το θέμα αλλά δεν είναι επί της παρούσης…
    3ο: το σεξ ενέχει την κυριαρχία καθότι αυτό το τροφοδοτεί… συμβαίνει σε όλα τα πλάσματα της φύσης που κάνουν σεξ.. οι υπόλοιποι που το πολυσυζητάνε βλέπε ανδροκρατούμενη κοινωνία-σεξ κλπ κλπ μάλλον δεν πηδάνε…

    Ναι η εποχή μας είναι ηδονοβλεπτική
    Ναι η εποχή μας είναι στο σύνολο προβληματική

    αλλά μην το κάνουμε και εμείς θέμα το μη-θέμα

    όσο για την πορνογραφία θα μπορούσε να αποτελεί βασική πηγή κάποιου ερευνητή που επιθυμεί να εξηγήσει την εκάστοτε εποχή… θυμηθείτε την πορνογραφία μετά τους πολέμους… τότε εμφανιστήκανε τα δέρματα, τα μαστίγια κλπ…

    θα πρέπει εδώ να σας αφήσω
    με περιμένουν οι τααμίες, τα φελάφελ και άλλα αραβικά καλούδια…

    τα ξαναλέμε

  3. Ας μου επιτραπεί να εκφράσω την διαφωνία μου με το γνωστό θέμα του «υποβιβασμού της γυναίκας». Το επειδή μια γυναίκα γαμιέται (ή γαμάει όπως λένε μερικές νεοσοτφραζέτες) δεν σημαίνει ότι είναι «υπό» τον άντρα. Τα πάντα είναι θέμα προοπτικής και μόρφωσης του καθενός.

    Άσε που αν είναι έτσι, τί γίνεται με τις gay τσόντες; Εκεί γιατί δεν μιλάει κανείς για «υποβιβασμό» του άντρα από… τον άντρα… (παλιοπουστάρες, θα πούνε μερικοί ίσως, και πως δεν μετράνε καν για άντρες… οπότε, ποιος τους γαμεί;…)

    Ας κόψουμε τις καλλιέπειες… Το σέξ ήτανε πάντα μέσα μας. Και μας καίει πάντα να μάθουμε πως το κάνει ο γείτονας. Απόδειξη; Πόσα αγόρια πριν καν μάθουν τι άλλο κάνει το πουλί τους το βγάζανε και το συγκρίνανε αναμεταξύ τους να δούνε ποιος έχει το πιο μακρύ, το πιο χοντρό και το πιο παράξενο; Πόσα κορίτσια τσατίζονται που η «Μερούλα έβγαλε βυζιά κι’ εγώ όχι μανούλα;»… Το πρόβλημα δεν είναι ούτε το πορνό, ούτε το σεξ, ούτε τα ψευτοήθικα διλήμματα… άλλα αξία μου δίνουμε εμείς και το πώς εμείς βλέπουμε τα πράγματα…

    Αυτά νομίζω… Επιφυλάσσομαι βέβαια… Μπορεί να λέω και βλακείες.

    Καλή συνέχεια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: