Βερολίνο 20 χρόνια μετά: Η ιστορία στο σχολείο

Της Κικής Σακκά

(Το κείμενο εστάλη στην εκπαιδευτική πύλη alfavita αλλά δυστυχώς δε δημοσιεύτηκε. Να ευχαριστήσουμε την Κική που μας έδωσε την άδεια να το αναρτήσουμε στο ιστολόγιό μας)

Συγγνώμη συνάδελφοι θα τρελαθούμε τελείως; Επειδή διδάσκω ιστορία στην Γ΄Λυκείου και,  προφανώς,  ανήκω σε αυτούς που την ‘παραποιούν ‘:

Παραθέτω το κείμενο από το Ριζοσπάστη, όπως αναδημοσιεύτηκε στην alfavita:

«΄Ενας μεγάλος αριθμός ανθρώπων στην Ανατολική Γερμανία ήταν δυσαρεστημένος από τη ζωή εκεί και δραπέτευσε στη Δύση. Αυτό είχε ως συνέπεια να δημιουργηθούν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες στην Ανατολική Γερμανία και έτσι στις 13 Αυγούστου 1961 η κυβέρνηση του ανατολικού κράτους αποφασίζει το χτίσιμο ενός τείχους στα σύνορα ανατολικού και δυτικού Βερολίνου. Γενικότερα στα σύνορα με τη δυτική Γερμανία μπαίνουν συρματοπλέγματα, νάρκες, σκοπευτές και περίπολοι που σκοτώνουν όποιον προσπαθεί να τα περάσει. Παρ’ όλα αυτά πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν να αποδράσουν και το πλήρωσαν με τη ζωή τους».

Το σχόλιο που ακολουθεί: Αυτή την… εκδοχή της ιστορίας για το τείχος του Βερολίνου το οποίο επέβαλε η ιμπεριαλιστική επέμβαση και υπονόμευση της Λαϊκής Δημοκρατίας Γερμανίας, θέλουν κάποιοι να ξέρουν οι μαθητές.

Δηλαδή δεν χτίστηκε το τείχος για να εμποδίσει τη διαρροή ανθρώπων προς τη δύση; Όσοι έφευγαν ήταν πράκτορες του ιμπεριαλισμού ή αφελείς εξαπατημένοι; Οι περίπου 3500000 Ανατολικογερμανοί που πέρασαν στην άλλη πλευρά μέχρι να χτιστεί το τείχος, οι νέοι πολίτες στην πλειονότητά τους που προσπάθησαν να διαφύγουν μετά ρισκάροντας τη ζωή τους (φοιτητές, διανοούμενοι, εργάτες- απλώς νέοι και δημιουργικοί άνθρωποι που προτιμούσαν ελευθερία από την ‘ασφάλεια’ και τη σιγουριά της DDR, ένα πρωτοφανές brain drain, μια πρωτοφανής ‘αναχώρηση’) ήταν πράκτορες σε διατεταγμένη υπηρεσία; Εκείνοι που πυροβολήθηκαν και έχασαν τη ζωή τους; Οι χιλιάδες που ξεχύθηκαν όταν άνοιξαν τα σύνορα της Ουγγαρίας προς την Αυστρία ήταν πράκτορες και αντεπαναστάτες; Οι 6000 Γερμανοί –οικογένειες και μικρά παιδιά μεταξύ άλλων-που ζήτησαν άσυλο στη Γερμανική πρεσβεία της Πράγας και υποχρεώθηκαν να παρελάσουν με το τρένο της μεγάλης φυγής δια μέσου της Α. Γερμανίας ήταν πράκτορες; Ο Βολφ Μπίρμαν που επέλεξε να μείνει εκεί και τα περιέγραψε όλα αυτά ματώνοντας, πράκτορας; Ο Ίγκε Σουλτς που πονάει για το όραμα που χάθηκε αλλά αναγνωρίζει τη νομοτέλεια και το χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου πράκτορας; Ο Κεν Λόουτς, συνεπής μαρξιστής, στο συγκλονιστικό ‘Fatherland’ πράκτορας; Ο Eric Hobsbaum εξαπατημένος; Η αριστερή διανόηση σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο πράκτορες και εξαπατημένοι από τον ιμπεριαλισμό; Εμείς όλοι που αναλώσαμε τα νιάτα μας  με το όραμα ενός καλύτερου κόσμου πράκτορες και υπηρέτες της ιμπεριαλιστικής συνομωσίας ή στην καλύτερη περίπτωση αφελείς εξαπατημένοι;

Αισθάνομαι βαρύτατη προσβολή για την ευκολία και τη βεβαιότητα μιας μικρής ομάδας ανθρώπων να απαξιώνουν, να λοιδορούν και να εκτοξεύουν ελαφρά τη καρδία υπαινιγμούς και προσβλητικότατους χαρακτηρισμούς για εκπαιδευτικούς που παλεύουν στα σχολεία ώστε να κάνουν τα παιδιά να σκέπτονται κριτικά και να θέτουν ερωτήματα. Δεν είναι όλοι οι έχοντες διαφορετική άποψη συστατικά της ίδιας ιμπεριαλιστικής σούπας. Δεν είμαστε όλοι σε διατεταγμένη αντικομμουνιστική υπηρεσία.

Τα επιτεύγματα του σοσιαλισμού όπως και η απογοήτευση των ανθρώπων (ένθεν και ένθεν) μετά την κατάρρευση του υπαρκτού είναι εντελώς διαφορετικά ζητήματα από τις επετειακές φιέστες αλλά και από την αναμφισβήτητη πραγματικότητα των αυταρχικών, καταπιεστικών, μονοκομματικών και διεφθαρμένων γραφειοκρατικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη, όπως εξελίχθηκαν ιστορικά. Όποιος θέλει να το ερμηνεύσει αλλιώς, έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει, επιχειρηματολογώντας –και χωρίς να προβαίνει σε κακόηχες απλουστεύσεις του τύπου Ιμπεριαλισμός-πράκτορες- αντεπανάσταση- εξαπάτηση- παραπληροφόρηση… Κουραστήκαμε πια… Όποιος έχει περπατήσει στις περιοχές αυτές και έχει συγχρωτιστεί με απλούς ανθρώπους και συναδέλφους– όχι μια τουριστική βόλτα στο Checkpoint Charlie, αισθάνεται δέος και συστολή να εκτοξεύσει τις φούσκες περί ‘κατασκευής του τείχους για να αντιμετωπίσει η ΛΔΓ την επικείμενη εισβολή των νατοϊκών δυνάμεων στο Ανατολικό Βερολίνο’ (!!!!!), ‘για να αμυνθεί απέναντι στο στρατό κατοχής που έδρευε σο Δυτικό Βερολίνο’ (!!!!!) – δεν νομίζω οι ίδιοι οι Ανατολικοβερολινέζοι να προχώρησαν ποτέ σε τέτοιου είδους διατύπωση. Ο σοσιαλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο υπήρξε αίτημα των λαών της Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης. 20 χρόνια μετά, αν κάποιοι αρνούνται να κατανοήσουν γιατί γκρεμίστηκε ο υπαρκτός σαν τραπουλόχαρτο μέσα σε λίγες εβδομάδες, προφανώς έχουν πρόβλημα που αδυνατούμε να συμμεριστούμε. Ας αρκεστούν να εκφράσουν και αυτοί τη δική τους άποψη και επιχειρηματολογία.  Στοιχειώδης δημοκρατική αρχή η έκφραση της γνώμης του ‘άλλου’ που δεν υπήρχε στην Ανατολική Γερμανία, πολύ περισσότερο η κριτική προς το υπάρχον σύστημα… Εμείς οι υπόλοιποι, ‘παραπληροφορημένοι’ ή ‘υπηρέτες του ιμπεριαλισμού’ και ‘συντεταγμένοι στην αντικομμουνιστική εκστρατεία παραπληροφόρησης και συκοφάντησης του σοσιαλισμού’ δεν τους θεωρούμε ούτε εξαπατημένους ούτε πράκτορες και υπηρέτες σκοτεινών συμφερόντων.

Προσωπικά, απλώς φοβάμαι όλους εκείνους που έχουν τέτοια βεβαιότητα και σιγουριά για όλα… Και ακριβώς γι αυτό δεν θα αποτρέψουμε τους μαθητές μας από το να προβληματίζονται.  Αντίθετα, θα τους βοηθήσουμε να θέσουν περισσότερα ερωτήματα… Ακριβώς για να μην κατασυκοφαντηθεί η ιδέα του σοσιαλισμού – όχι το θλιβερό και κατ’ όνομα κακέκτυπό του. Χωρίς παρωπίδες, λογοκριτικές πρακτικές και ‘απαγορευμένες’ κινηματογραφικές ταινίες και λογοτεχνικά έργα… Γιατί δεν είναι η ιστορία ένα παιχνίδι ανάμεσα στο άσπρο ή το μαύρο.

Ας σταματήσει όμως αυτή η ιστορία στοχοποίησης εκπαιδευτικών που δεν συντάσσονται με τις συγκεκριμένες επιλογές. Δεν είναι απλώς θλιβερή – είναι προσβλητική, υποτιμητική και επικίνδυνη… Και σε τελευταία ανάλυση, όλοι κρινόμαστε από την πράξη και την παρουσία μας στην τάξη…

Η Κική Σακκά είναι Φιλόλογος –Ιστορικός στο 4Ο Λύκειο Πετρούπολης

Advertisements

3 Σχόλια

  1. Το κείμενο του Ριζοσπάστη στο alfavita:
    http://www.alfavita.gr/typos/t13_11_9_807.php

  2. Εξαιρετικό το άρθρο της Κικής. Η τοποθέτηση του ΚΚΕ με αφορμή την επέτειο του τείχους ξεπέρασε κάθε όριο προπαγάνδας και κομμουνιστικής υστερίας.

  3. Kiria Sakka,
    makari na eixame pio polous daskalous san kai esas.

    Isos tote i paidia stin Ellada (alla fisika kai oi Ellines polites genikotera) na itan poli kaliteri…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: