Η ζωή μου όλη τέσσερις οθόνες

Μπορεί να ακούγεται εξωπραγματικό, αλλά δεν είναι. Μπορεί να μοιάζει με “τραβηγμένο” σενάριο από ταινία επιστημονικής φαντασίας, αλλά έχουμε να κάνουμε με την πραγματικότητα: Ο ελεύθερος χρόνος και η ενέργεια των παιδιών από  τα 12 ως και τα 18, αλλά και πολλών ενηλίκων μοιράζεται ανάμεσα σε τέσσερις οθόνες: Του κινητού, του mp3, της τηλεόρασης και του υπολογιστή.

Οι ομολογουμένως εξαντλητικές τα τελευταία χρόνια υποχρεώσεις των παιδιών, απαιτούν τόσο μεγάλα αποθέματα χρόνου και ενέργειας από αυτά,  ώστε τελικά στον ανύπαρκτο ελεύθερο χρόνο τους φτάνουν να ζητούν παρηγοριά και  καταφύγιο σε ό,τι φαντάζει σύγχρονα μαγικό. Ένα βολικό καταφύγιο, στο οποίο δεν απαιτείται σκέψη, κρίση, πνευματική διαύγεια, φαντασία, μιας κι όλα αυτά είναι δεδομένο ότι έχουν δολοφονηθεί εκ προοιμίου, στο βωμό των υποχρεώσεων των μικρών. Ένα καταφύγιο λαμπερό, μαγευτικό, αυτοματοποιημένο που τους γοητεύει και τους προκαλέι δέος απέναντι στο μεγαλείο της τεχνολογικής εξέλιξης, χωρίς βέβαια τα παιδιά να μπορούν να αντιληφθούν την παγίδα που ελοχεύει. Ας δούμε λοιπόν τη “λειτουργικότητα” της καθεμιάς από τις τέσσερις αυτές οθόνες.

Οθόνη κινητού

Το απόλυτο αξεσουάρ των παιδιών και των νέων. Η συχνότητα με την οποία το χρησιμοποιούν, οι διαστάσεις που του δίνουν στην  καθημερινότητά τους, η ενημέρωση που έχουν για τις εξελίξεις γύρω από το χώρο, μας κάνει σχεδόν να απορούμε πώς ζούσαν οι άνθρωποι τόσα χρόνια χωρίς τις συσκευές αυτές. Όταν δε ακούς έναν εντακάχρονο μαθητή να σού λέει ότι το φέρνει (παρανόμως) στο σχολείο, μήπως συμβεί κατί, τα σενάρια που κάνεις για την ανεξαρτησία και την αυτονομία των παιδιών-ένα μεγάλο παιδαγωγικό στοίχημα-δεν είναι καθόλου αισιόδοξα. Ας μη γίνει λόγος για ποιούς άλλους λόγους – νόμιμους και παράνομους- φέρνουν τα παιδιά το κινητό στο σχολείο.

Οθόνη Mp3

Τα παιδιά συσσωρεύουν άκριτα, ακούραστα και ανέξοδα τόνους ψηφιακής μουσικής, χωρίς να γνωρίζουν το είδος της, την προέλευση της, τις επιρροές της ή κάτι άλλο σχετικό. Δε θέλω να λαϊκίσω μιλώντας για αξέχαστες εποχές βινυλίου, αλλά είναι τραγικό η κατάθεση ψυχής των καλλιτεχνών να διοχετεύεται μέσα από μια ευτελή μικροσυσκευή και τελικά…απο μία οθόνη. Είναι τόσο αηδιαστικά εύκολη η διαδικασία απόκτησης τραγουδιών, που αμφιβάλλω αν τα παιδιά θα καταλάβουν ποτέ πως η Μουσική είναι έργο της ανθρώπινης διάνοιας.

Οθόνη Τηλεόρασης.

Νομίζω οπως δε χρειάζεται να πω πολλά για μια συσευή που χρόνια τώρα πυροβολεί τη φαντασία και ευνουχίζει την κρίση. Δεν είναι τόσο τα άχρωμα, άοσμα,φτηνιάρικα, σεξιστικά, κοινότοπα σήριαλ που βλέπουν. Δεν είναι τα “τάλεντ σόου” που προετοιμάζουν στα μάτια των παιδιών τον επαγγελματία και κοινωνικά αποδεκτό τεμπέλη. Δεν είναι ούτε τα πρωινομεσημεριανάδικα σκουπίδια που καθημερινά προσκυνούν το τίποτα. Είναι το βλέμμα τους όταν παρακολουθούν όμα τα παραπάνω. Ένα βλεμμα πλήρους αποχαύνωσης, πνευματικής υποταγής και νοητικής δουλοπρέπειας.

Οθόνη Υπολογιστή

Άλλο η πρόσβαση στη γνώση, που τόσο απλόχερα πια προσφέρεται,κι άλλο το ¨λιώσιμο” στο msn, στο facebook και στο youtube.Άλλο η αναζήτηση επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων,και άλλο η υπερκωδικοποίηση και υπεραπλούστευση της γλώσσας. Άλλο η δημιουργική ψυχαγωγία και άλλο το σκότωμα του χρόνου με χιλιάδες παιχνίδια, κουιζάκια και όλα τα συναφή. Το ίντερνετ και η Πληροφορική γενικά προσφέρουν άπειρες μορφωτικές και ψυχαγωγικές δυνατότητες, τις οποίες κανείς δε φροντίζει να υποδείξει στα παιδιά.

Ποια άραγε είναι η πιο επιζήμια οθόνη για τη λογική και την κρίση των παιδιών; Ποια απ’όλες στερεύει περισσότερο το πνευματικό τους πηγάδι; Αυτό ας αφεθεί στην κρίση του καθενός. Ένα πάντως είναι σίγουρο: Τέσσερις οθόνες πετυχαίνουν αυτό που γονείς και δάσκαλοι προσπαθούν: Να καθηλώσουν τα παιδιά!

Advertisements

46 Σχόλια

  1. ωραίο άρθρο. ξέχασες την οθόνη του σινεμά – τη λεγόμενη μεγάλη οθόνη – που αποτελεί μια εύκολη και συχνή διασκέδαση των νέων όταν αποφασίζουν να βγουν από το σπίτι… το θέμα κι εκεί βέβαια είναι τί είδους ταινίες επιλέγoυν να δούν…

  2. Γιατί τόσος πουριτανισμός?
    Γιατί τόσος πολιτιστικός πατερναλισμός και ελιτισμός?
    Γιατί τόση τεχνοφοβία?
    Η αναπαραγωγή αυτής της προσέγγισης του σύγχρονου πολιτισμού μας πισωγυρίζει σε αντιλήψεις περί της βλαπτικότητας του σιδηροδρόμου (για την όραση και την ψυχική υγεία των ανθρώπων, εξαιτίας της μεγάλης ταχύτητας που αναπτύσσει) ή του κινηματογράφου (που τάχα εθίζει τους νέους στην ανηθικότητα, τη βία και την παραβατικότητα).
    Υπάρχουν πιο προσγειωμένες και ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις.
    Σας παραθέτω μία από αυτές, αυτήν του γνωστού μουσικού, συνθέτη και παραγωγού Brian Eno:
    «A lot of what is going on at the moment is kind of recycling and I find that very, very interesting. It’s as though the palette that musicians have available now is every style that has existed for the last 50 years or so. I mean, I even see it with my daughters. The content of their iPods is completely, insanely eclectic. They’ve got everything from doo wop to hip hop and everything in between. Which, when you think about it, it’s as if I would have listened to music from 1906, when I first started listening to music. It’s ridiculous! Even stuff from 10 years earlier seemed hopelessly out of date.

    And of course when you select a cultural block – like, to have it sound «kind of ’80s» – you are recording more than just sounds. You are recording a story as well and a kind of image of what people are like and how they could be.

    This is still completely original behaviour but it doesn’t look original because it’s recombining blocks that we think we recognise. But I think once they are recombined you hear them differently. I must say I have suddenly started to realise something I’ve never really understood before, which is the point of bands like Human League. I don’t dislike them but they made no impression on me when they were around. But with them replayed and recycled, I can suddenly see their point. So I get them second time around.»

    Συνέντευξη του Brian Eno στο μουσικό περιοδικό MOJO (τ. 184 / Μάρτιος 2009).

    • Pouritanismos? Texnofobia? Mallon lathos arthro diavases file mou! Kaneis den einai enantion ths texnologias-kathe allo malista. An twra esena sou fainetai fysiologiko kai mh anhsuxhtiko h zwh,h energeia, h fantasia,h exwstrefeia kai h allhlepidrash twn paidiwn na katanemetai se 4 othones,ok. Ligh efyhs afeleia,ligh aplothta,ligh fantasia kai ligh prwtotypia de tha eblaptan thn toso mazopoihmenh kai ahdiastika provlepsimh shmerinh neolaia.

      • «Ligh efyhs afeleia,ligh aplothta,ligh fantasia kai ligh prwtotypia de tha eblaptan thn toso mazopoihmenh kai ahdiastika provlepsimh shmerinh neolaia.»

        Μάλλον το σωστό άρθρο διάβασα…

  3. Βαγγέλη συμφωνώ απόλυτα μαζί σου, κι εγώ τα ίδια σκέφτηκα μόλις διάβασα το κείμενο. Ευτυχώς που σχολίασες γιατί πιθανόν θα περνούσε στο ντούκου μέσα σε μια υποτειθέμενη γενική συναίνεση μεμψιμοιρίας και θλίψης για τη «χαμένη νεολαία». Η συντηρητική προσέγγιση του αρθογράφου με ταξίδεψε πίσω στην εποχή που πήγαινα φροντιστήριο έκθεση για να δώσω Πανελλήνιες (οι καθηγητές μου φρικάραν με τα κείμενά μου και μετά από μίνι οικογενειακό συμβούλιο αποφασίστηκε ότι χρειαζόμουν κάποιον ειδικό να μου δείξει πώς να γράφω). Ο φροντιστής μου λοιπόν στην Βεραντζέρου με προμήθευσε με ένα τομίδιο που περιείχε φωτοτυπημένα κείμενα δικής του επιλογής. Τότε ήρθα σε επαφή με την μεγαλεπίβολη σκέψη ελληνόψυχων διανοητών όπως ο Γιανναράς, οΤσιρόπουλος, ο Τατάκης, ο Τερζάκης, ο Παπανούτσος και αρκετών άλλων από τον κύκλο του περιοδικού «Ευθύνη». Α και φυσικά ο μέχρι σήμερα απολογητής των πιο παρωχημένων ιδεών, ο Καργάκος, ο συγγραφέας πολλών best-seller για το Λύκειο και τη «σκεπτόμενη νεολαία»
    Παρελθοντολαγνεία, τεχνοφοβία, ιδεαλισμός, αντιδυτικισμός ήταν τα βασικά χαρακτηρηστικά τους με μικρές διαφοροποιήσεις ανά συγγραφέα.

    Ήταν μια δυσάρεστη έκπληξη να βρεθώ ξανά σε εκείνο το ασφυκτικό και αντισεξουαλικό διανοητικό κλίμα μέσα από τις σελίδες του φελεκίου.

    Είναι τελικά απίστευτη αυτή η έπαρση μιας πρότασης όπως το «Είναι τόσο αηδιαστικά εύκολη η διαδικασία απόκτησης τραγουδιών, που αμφιβάλλω αν τα παιδιά θα καταλάβουν ποτέ πως η Μουσική είναι έργο της ανθρώπινης διάνοιας». Αυτή η Μουσική με Μ κεφαλαίο, η μία, η ανώτερη η αληθινή, τόσο μακριά σαν ιδέα από την ίδια τη διαδικασία δημιουργίας των σύγχρονων μουσικών, όπως πολύ εύστοχα τις περιγράφει ο Eno. To δικτυακό περιοδικό pitchfork έχει πολύ καλά άρθρα για την σχέση των νέων τεχνολογιών με τους τρόπους δημιουργίας και ακρόασης των σύγχρονων μουσικών.
    Π.χ εδώ:
    http://pitchfork.com/features/articles/7689-the-social-history-of-the-mp3/

    • Dystyxws omws fainetai pws pernaei «sto ntoukou» h apoxaunwsh, h pneumatikh ypodoulwsh kai h fthnh, akrith antigrafh protypwn kai stasewn zwhs trendy, glamourous kai otidhpote allo. De lew, poly «politicaly correct» na yperaspizeis thn elpida tou mellontos, ousiastikotero omws na thn afypnizeis anti na ths xaideveies ta autia. Allwste, ti nohma exei na yperaspizeis kapoion pou den yperaspizei ton eauto tou?

  4. Εκτός από τη μεμψιμοιρία, τη νοσταλγία ενός ανύπαρκτου παρελθόντος, την τσιροπουλίαση και τον πατερναλισμό, υπάρχει κι ένας άλλος κίνδυνος: ο άκριτος φιλονεϊσμός. Δεκτές ορισμένες ενστάσεις, αλλά λίγη κράτει όταν μιλάμε την πιο παχύσαρκη, κακομαθημένη, καλοζωισμένη και καταναλωτική γενιά δεν θα έβλαπτε. Θυμηθείτε τον περασμένο Δεκέμβρη…
    Φ.Π.

  5. Κανένας φιλονεϊσμός Φίλιππε. Το κείμενο όμως είναι μπανάλ και σηκώνει το δάχτυλο με ηθικισμό. Είναι καταγγελτικό αντί να μας βοηθάει να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα του θέματος «νεολαία». Ακούω τα ίδια μνημόσυνα περί νεολαίας από συντηρητικούς εκπαιδευτικούς καθημερινά στο σχολείο.
    Καταρχήν οποιαδήποτε σοβαρή ανάλυση των νεανικών κουλτούρων, υποκουλτούρων, νεανικής διατροφής, κλπ δεν αντιμετωπίζει τους νέους ως μια ομοιογενή ομάδα. Δεύτερο, όταν μιλάμε για τη νεολαία δεν μιλάμε για κάτι ριζικά άλλο, εκτός κοινωνίας. Τρίτο, υπάρχουν στατιστικές που αναδεικνύουν τα θετικά χαρακτηριστικά της νέας γενιάς. Για παράδειγμα, ενώ ο λειτουργικός αναλφαβητισμός (διαβάζουν αλλά δεν κατανοούν) της γενιάς των 60ρηδων αγγίζει το 30%, ο λειτουργικός αναλφαβητισμός της γενιάς των 20χρονων φτάνει το 13% (Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Αγγλίας για τον αλφαβητισμό).
    Ή ότι χρησιμοποιούν περισσότερες πηγές για να ενημερωθούν για τα καταναλωτικά αγαθά σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές.Προφανώς γιατί έχουν περισσότερες επιλογές. Ή ότι μεγαλύτερο ποσοστό νέων έχουν πιο δημοκρατικές απόψεις σε σχέση με τις δύο προηγούμενες γενιές όσον αφορά θέματα όπως η ισότητα των φύλων.
    Τέταρτο, από πότε έγινε αμαρτία η κατανάλωση και η καλοζωία; Μου αρέσουν πολύ τα όμορφα, προσεγμένα ρούχα (αν είχα λεφτά θα τα ψώνιζα κιόλας), το καλό κρασί, το καλό φαί, η χάι τεκ τεχνολογία, (αν και δεν τα πολυκαταφέρνω να τη χρησιμοποιώ), ο ελεύθερος χρόνος για χάσιμο, ψάξιμο και λύσιμο. Θα ήθελα να δω πιο φτηνα ποιοτικά προϊόντα για όλους, όχι πάντως να τα εξαφανίσω. Και εννοείται ότι δεν μπορώ να λειτουργήσω πια χωρίς το κινητό μου.
    Πέμπτο, υπάρχει και η λύση των Μορμόνων και των Άμις που ζουν με τα μέσα και τις ιδέες του 19ου αιώνα όπου όλα ως γνωστόν ήταν καλύτερα.

    • Fysika kai einai kataggeltiko to keimeno, giati orismenoi ekpaideutikoi poioun th nhssan otan blepoun tous mathites tous xaunwmenous panw apo tis othones. Ektos vevaia ki an thewroun shmantikotero na paradwsoun thn ylh, na paroun to misthoulako kai na fygoun. Yparxoun omws kai alloi pou frontizoun na metadwsoun axies, na kallierghsoun ta endiaferonta kai tis kliseis twn mathitwn tous, na tous enhmerwsoun otei kai oi othones isws einai meros enos eyryterou paixnidiou. Alla mallon ola auta einai banal…
      Alhtheia, esy ti kaneis otan akous auta ta mnhmosyna pou anafereis? Exeis na proteineis kati «trendy»?

  6. Δεν είπα ότι είναι κακά όλα αυτά που αναφέρεις. Ωστόσο, προσεχώς, λέω να αφήσω κατά μέρος τον ηθικισμό και να αρχίσω απλώς να σου παραθέτω εκθέσεις μαθητών Γ΄Λυκείου και απορίες φοιτητών, παντός έτους.
    Αναρωτιέμαι, Ρένα, μέση οδός δεν υπάρχει; Μόνο το κατά Καργάκο, Γιωργουσόπουλο, Πάγκαλο κ.λπ. ανάθεμα στους σημερινούς νέους ή ο κατά Αλαβάνο, Ξυδάκη και Λαζόπουλο κ.λπ. εκθειασμός τους; Ορκιζόμαστε μόνο στο όνομα της γενιάς μας ή στο όνομα της επόμενης, δηλαδή;

  7. Oσο για τον αναλφαβητισμό, όπως το πάρεις γιατί… ΒΤW, dn les tpt, re gmt. Ola GTP. LOL! CU! <3

  8. @ ρένα
    Και εγώ βρίσκω το κείμενο του Δ.Κ. σε ορισμένα σημεία «δασκαλίστικο», αλλά κυρίως από άποψη υφολογική. Ωστόσο, το ίδιο «δασκαλίστικο» ύφος διακρίνω και στο δικό σας κείμενο, και μάλιστα από την πλευρά του ανθρώπου «που γνωρίζει καλύτερα και πρέπει να μας φωτίσει». Μοιάζει σα να αναλαμβάνετε το ρόλο της αυθεντία, που θέλετε, παρ’ όλα αυτά, να καταργήσετε.
    Όσον αφορά τα διάφορα επίσημα στοιχεία, που για να είμαι ειλικρινής νομίζω πως δεν φωτίζουν ποτέ ολόκληρη την εικόνα (εξάλλου, μπορεί να παραθέσει κανείς άλλες τόστες που να τεκμηριώνουν μια αντίθετη άποψη), αλίμονο και αν ο αναλφαβητισμός παρέμενε στα όρια της γενιάς του Β’ Π.Π . Μα, οι οικονομικές και οι κοινωνικές συνθηκες έχουν αλλάξει, το βιοτικό επίπεδο έχει βελτιώθει για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων στη Δύση (ας μην το ξεχνάμε και αυτό!), υπογράφησαν συμβάσεις για τα δικαιώματα των παιδιών και η παιδεία έχει γίνει, όντως, κοινό, δημόσιο αγαθό για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.
    Επιπλέον, η εξέλιξη του είδους, εκτός από επιστημονικά αποδεδειγμένη, είναι οπωσδήποτε μια φυσική επιλογή εκατομμύρια χρόνια τώρα… από τον Homo habilis φτάσαμε να είμαστε sapiens sapiens.
    Επίσης, ναι, σε όλους μας αρέσει η καλή, άνετη και χωρίς στερήσεις ζωή, και όλοι απο την πλευρά μας την επιδιώκουμε ή…. την απαιτούμε, λες και μας τη χρωστάει κάποιος απο πάντα.
    Εμένα, προσωπικά, που δεν είμαι δασκάλα, καθηγήτρια ή γενικά εκπαιδευτικός, και δεν έχω άμεση επαφή με αυτή τη γενιά, αυτό είναι που με ενόχλησε, τολμώ να πω, περισσότερο. Ήρθα, απο πλάγια οδό, σε επαφή με παιδιά μετεφηβικής ηλικίας και, ενώ υπήρξαν πράγματα που με έκαναν να αισθανθώ τη φρεσκάδα και την ανεμελιά τους, υπήρξαν και άλλα που με έκαναν να αισθανθώ την πεποίθηση του «απόλυτου δικαιώματος» που έχουν, όπως την ονόμασα έκτοτε.
    Τα παιδιά αυτά αισθάνονται πως ζουν σε μια κοινωνία όπου όλοι είναι, για κάποιον λόγο, υποχρέωμενοι να τους προσφέρουν, οι γονείς (κυρίως), οι δάσκαλοι, το κράτος, οι φίλοι, οι ερωτικοί σύντροφοι. Οι διεκδικήσεις τους μου δίνουν την εντύπωση της απαίτησης και όχι του δίκαιου αιτήματος που πρέπει να γίνει, ως δίκαιο που είναι, αποδεκτό.
    Θεωρώ ότι το μείζον ζήτημα αυτής της γενιάς είναι αυτό. Και ξεκινά, ανάμεσα σε άλλα, απο τη δυσκολία της κοινωνίας που τα ανάθρεψε (γιατί όντως κάποιος τα ανάθρεψε, δεν είναι παρθενογενέσεις) να τους θέσει όρια. Όχι βεβαίως πρακτικά όρια συντηρητισμού, πουριτανικού τύπου Άμις, αλλά όρια με όρους ψυχολογίας. Γιατί όλοι μας χρειαζόμαστε ζωτικό αλλά και οριοθετημένο χώρο για να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε. Και επειδή έχω μακρυγορήσει νομίζω πως τα παιδιά αυτής της γενιάς ούτε ζωτικό ούτε οριοθετημένο χώρο έχουν.
    Ευχαριστώ για την υπομονή σας

  9. Η σχεδιαζόμενη κατάργηση της βάσης του 10, άρα και κάθε κρησάρας στην επιλογή των φοιτητών, θαρρώ πως εξυπηρετεί κι αυτή τη λογική του «απόλυτου δικαιώματος», του «πάρτε τα όλα, χωρίς να κάνετε τίποτα».
    Πάντα μεστή και εύστοχη, rad. D: τα σχόλιά σου είναι κάτι παραπάνω από καλοδεχούμενα!
    Φ.Π.

  10. Αν αρχίσουμε τα περί γενεών, δε νομίζω ότι θα βγάλουμε εύκολα άκρη. Τελειώνει κάπου η μία και σταματά η άλλη; Από πότε ξεκίνησαν να γεννιούνται τα «σημερινά παιδιά»; Από την καταρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, τα πρώτα ιδιωτικά κανάλια, από την έλευση του ΜΤV, του ΚΛΙΚ ή του 01, από την τάδε γενιά videogames και μετά, από την μέρα που για πρώτη φορά γονιός αγόρασε στο παιδί του κινητό; Για μεγαλύτερους από εμένα το κακό μπορεί να ξεκίνησε όταν καταργήθηκε η ποδιά ή το μονοτονικό και πάει λέγοντας.
    Δε θέλω να παίξω τις κουμπάρες αλλά να τονίσω ότι κατά τη γνώμη μου ο λόγος περί γενεών δεν βοηθά ιδιαίτερα. Δημοσιογραφικά έχει τη χρησιμότητά του «η γενιά του Πολυτεχνείου» αλλά σε μια πιο σοβαρή συζήτηση πιο πολλά προβλήματα δημιουργεί παρά φωτίζει. Αν πάμε να φτάσουμε την έννοια στα όριά της θα καταλήξουμε πιστεύω στο οργισμένο «ξέρεις ποιος είμαι εγώ και τι έχω κάνει;» του πιωμένου που ακροβατεί μεταξύ αυτοδικαίωσης και αυτοπεριφρόνησης.

    Φίλιππε λες για τις εκθέσεις των παιδιών. Δηλαδή όταν εσύ ήσουν στην ηλικία τους έγραφαν όλοι πολύ καλύτερα; Μήπως έγραφαν τότε λιγότεροι και άρα πιο εκλεκτοί γιατί το όνειρο της εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είχε τόσο διευρυνθεί;
    Βρίσκω την πίστωση του περσινού Δεκέμβρη στην «κακομαθημένη νελαία» ατυχή. Μια ολόλκληρη κοινωνία εκδραμάτιζε τις ανησυχίες της για την δημοκρατία, την στασιμότητα την αλλαγή. Οι παιδοψυχολόγοι συνηθίζουν να λένε ότι «το παιδί κάνει αυτό που κατά βάθος θέλουν οι γονείς του να κάνει».

    rad. d , διάβασα με πολύ ενδιαφέρον την τελευταία σου παράγραφο. Πολλές φορές έχω σκεφτεί ανάλογα σε σιγκεκριμένες περιπτώσεις παιδιών. Το θέμα του πώς διαπραγματευόμαστε σαν άτομα και σαν κοινωνία τον έλεγχο των ενορμήσεών μας είναι τεράστιο. Δεν αφορά μόνο τους σημερινούς δεκαπεντάρηδες. Μεταξύ πολλών άλλων σχετίζεται με την πολιτιστική επανάσταση του ΄60 και τις συνέπειές της στους χώρους της «λαϊκής ψυχολογίας», της εκπαιδευτικής θεωρίας και πρακτικής (προοοδευτισμός), της τέχνης και της διαφήμισης. Επίσης έχει σημασία η ιστορική διαμόρφωση της έννοιας της παιδικής ηλικίας και πώς τέτοιες αναπαραστάσεις επηρρεάζουν την παιδαγωγικές σύμφωνα με τις οποίες οι γονείς ανατρέφουν τα παιδιά τους.

    Μιλώντας για μνημόσυνα, στο βιβλίο του Γιώργου Πλειού «Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση» απόλαυσα ιδιαίτερα τις έρευνες με τους εκπαιδευτικούς που το πρωί τσιρίζουν και οδύρονται πάνω από παιδιά και ενοχικούς γονείς ότι του παιδί τους πρέπει να διαβάζει λογοτεχνία. Οι ίδιοι το βράδυ σκίζονται στην τηλεόραση ενώ σπάνια ανοίγουν βιβλίο.
    Από δική μου εμπειρία στα σχολεία, τα βιβλία που συνήθως προτείνουν οι δάσκαλοι και ακόμη χειρότερα οι καθηγητές είναι ότι πιο βαρετό κυκλοφορεί. Νομίζω ότι οι μαθητές και παλαιότερα και σήμερα μπορούν να καταλάβουν καλά ποιος είναι παπατζής και ποιος πραγματικά προσπαθεί να κατασκευάσει μαζί τους νέους τρόπους για να μαθαίνουν.

  11. Γιώργο:
    1. Λες: «Δηλαδή όταν εσύ ήσουν στην ηλικία τους έγραφαν όλοι πολύ καλύτερα; » Σου εγγυώμαι (έχω ιδια πειρα) ότι ΝΑΙ γράφαμε πολύ καλύτερα. Οι μαθητές της Γ΄Λυκείου σήμερα καλούνται να γράψουν μια αλά Proficiency έκθεση τετρακοσίων λέξεων -και πολλοί δεν τα καταφέρνουν. Δεν μπορούν να βάλουν πέντε λέξεις στη σειρά και δυσκολεύονται αφάνταστα να επιχειρηματολογήσουν. Για να μη θίξω τα ορθογραφικά (αδυνατούν, π.χ., οι περισσότεροι να ξεχωρίσουν το «παίζεται» με το «παίζετε») και με πεις συντηρητικό. Όσον αφορά τα reading skills τους, σου εγγυώμαι ότι οι πιο πολλοί αδυνατούν να κατανοήσουν στοιχειώδη νοήματα σε ένα οποιοδήποτε κείμενο, εξ ου και το πιο δύσκολο μάθημα της θεωρητικής κατεύθυνσης θεωρείται… η λογοτεχνία.
    2. Λες «Μήπως έγραφαν τότε λιγότεροι και άρα πιο εκλεκτοί γιατί το όνειρο της εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είχε τόσο διευρυνθεί;». Αυτό που έχει διευρυνθεί είναι κυρίως ο αριθμός των εισακτέων, όχι τόσο οι συμμετέχοντες. Απλώς τότε έμπαινε (με την πρώτη) το 25% στα Α.Ε.Ι και τα Τ.Ε.Ι ενώ τώρα γύρω στον 80% (λόγω των περισσότερων σχολών και θέσεων, με ό, τι αυτό σημαίνει).
    3. Λες «Βρίσκω την πίστωση του περσινού Δεκέμβρη στην “κακομαθημένη νεολαία” ατυχή».
    Δεν με κατάλαβες, μάλλον. Δεν πίστωσα ούτε χρέωσα τον Δεκέμβρη στη νεολαία. Το απίστευτο χάιδεμα των αυτιών, τις αποπροσανατολισμένες μελούρες και υπερβολές (τύπου Αλαβάνου-Τσαλίκογλου-Γαβριηλίδη κ.λπ.) και την παράλογη ενοχοποίηση όλων των μεγαλύτερων στηλίτευσα.
    4. Λες: «Από δική μου εμπειρία στα σχολεία, τα βιβλία που συνήθως προτείνουν οι δάσκαλοι και ακόμη χειρότερα οι καθηγητές είναι ότι πιο βαρετό κυκλοφορεί. Νομίζω ότι οι μαθητές και παλαιότερα και σήμερα μπορούν να καταλάβουν καλά ποιος είναι παπατζής και ποιος πραγματικά προσπαθεί να κατασκευάσει μαζί τους νέους τρόπους για να μαθαίνουν».
    Είναι μάταιο να προτείνουν οι καθηγητές βιβλία, γιατί οι έφηβοι στην συντριπτική τους πλειονότητα απλώς ΔΕΝ διαβάζουν (εξαιρουμένων Μπράουν, Λυκόφωτος, Λέμονι Σνίκετ, Χάρι Πότερ κ.λπ.). Δεν χρειάζεται να σε παραπέμψω στον Στάινερ ή στον Ροθ. Κάνει μπαμ από χιλιόμετρα: είναι πάρα πολύ γρήγοροι στην άντληση πληροφοριών και στην ατάκα (χάρη στα τσαταρίσματα), αλλά αγνοούν τι σημαίνει εμβριθής, χρονοβόρα, σιωπηρή ανάγνωση.
    Κλείνοντας, θα σου αναφέρει ενδεικτικά ένα βιωματικό παράδειγμα, με όση ισχύ μπορεί να έχει: είχα αναφέρει στους καλύτερους (πρώην) μαθητές που είχα ποτέ τον Κούντερα και το Vertigo του Χίτσκοκ. E, λοιπόν, δεν είχαν ακούσει ποτέ το όνομα του τσέχου συγγραφέα που ήταν κάποτε αγαπημένος αν όχι των μαθητών τουλάχιστον των φοιτητών. Όσο για τον Χίτσκοκ, σοκαρίστηκα όταν συνειδητοποίησα ότι στα 19 τους δεν ήξεραν τον Δεσμώτη του Ιλίγγου και μάλιστα δεν είχαν δει ούτε μία του ταινία (αντιθέτως είχαν εμπεδώσει ό,τι μ… τους σερβίρουν τα παντοδύναμα multiplex, από Τwilight ώς Αlter Ego). Θα ήθελα να σου πω πολλά και για την επαφή μου με τους έλληνες φοιτητές (προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς), αλλά αυτό είναι μια άλλη (πικρή) ιστορία.
    Φ.

  12. Περαστικός ήμουν, ήθελα μόνο να πω πως η συζήτηση στα σχόλια είναι μακράν πιο ενδιαφέρουσα από το κείμενο που τη γέννησε και αυτό οφείλεται σε μία οθόνη :)

  13. Στο αρχικό μου σχόλιο προσπάθησα να αποφύγω να περιορίσω τη συζήτηση σε μια αδιέξοδη αντιπαράθεση μεταξύ γενεών. Θεώρησα υπερβολικά εύκολο το να αντιγυρίσω απλά το κατηγορητήριο. Εξάλλου, η κοινωνιολογική, αλλά και η ψυχοθεραπευτική, κατάρτισή μου με έχουν προδιαθέσει να αντιμετωπίζω τις συμπεριφορές των νέων περισσότερο σαν σύμπτωμα παρά σαν διαταραχή καθαυτή. Μ’ άλλα λόγια, αν «τέσσερις οθόνες πετυχαίνουν αυτό που γονείς και δάσκαλοι προσπαθούν: Να καθηλώσουν τα παιδιά!», ενώ αυτοί (οι γονείς και οι δάσκαλοι δηλαδή) αποτυγχάνουν, αυτό άραγε σε ποιους πρέπει να χρεωθεί? Φαντάζομαι θα συμφωνήσετε ότι πρόκειται για αποτυχία ακριβώς αυτών: δηλαδή της οικογένειας και του εκπαιδευτικού συστήματος. Η χρεοκοπία των αξιών, της αισθητικής και της γνώσης των γονιών και των δασκάλων των νέων είναι, κατά τη γνώμη μου, αυτό που αναδύεται μέσα από τον εμπαθή λόγο του αρθρογράφου.
    Ελπίζοντας ότι θα προκύψει μια πιο γόνιμη συζήτηση, επιχείρησα να εντάξω αυτή την πρωτοβάθμια ανάλυση σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο ικανό να συμπεριλάβει τη χρεοκοπία και το σύμπτωμα. Θεώρησα ότι ένα τέτοιο πλαίσιο προσφέρεται από την προβληματική του μετασχηματισμού. Ο κόσμος μας (ξανα)αλλάζει. Η αποδόμηση των παρελθουσών μας θεσμίσεων είναι μόνο η μία όψη. Μια άλλη είναι οι πρακτικές καινοτομίες που οι πραγματικοί δρώντες επιτυγχάνουν μέσα από τους πειραματισμούς τους. Γι αυτό άλλωστε παρέθεσα τον Eno.
    Δυστυχώς διαπίστωσα ότι ο αρθρογράφος δεν είχε καμία πρόθεση να χρησιμοποιήσει το σχόλιό μου για να αποδράσει από τα αδιέξοδα της μονομέρειας και της κοινοτοπίας. Αντίθετα, φάνηκε ότι έχει καταληφθεί πλήρως από την αηδία που αισθάνεται για τους σημερινούς νέους. Φρόντισε μάλιστα να το κάνει αυτό απολύτως ξεκάθαρο επιλέγοντας (δύο φορές) τη λέξη «αηδιαστικά» για να χαρακτηρίσει τους νέους. Μια αηδία που, για μένα, δε σημαίνει τίποτε άλλο παρά την απελπισία που αισθάνεται για τη χρεοκοπία των ιδεολογικών του προδιαθέσεων. Αν ο αρθρογράφος αηδιάζει τόσο πολύ με τις συμπεριφορές των νέων είναι ακατάλληλος να ασχολείται μαζί τους, όπως είναι ακατάλληλος για ωρολογοποιός κάποιος που πάσχει από πάρκινσον.
    Επίσης με ενόχλησε η στάση του Φ.Π. Επιτείνει τον εισαγγελικό και ηθικολογικό λόγο του αρθρογράφου περί της «πλήρους αποχαύνωσης, πνευματικής υποταγής και νοητικής δουλοπρέπειας» των νέων και ταυτόχρονα μας υπενθυμίζει με νόημα την εξέγερση του Δεκέμβρη. Μ’ άλλα λόγια, είτε είναι «μαζοποιημένοι και αηδιαστικά προβλέψιμοι» είτε εξεγείρονται και μας αφήνουν άναυδους με τη βιαιότητα της έκρηξής τους, αποκλείεται να τους αναγνωρίσουμε σαν οτιδήποτε άλλο παρά σαν «παχύσαρκη, κακομαθημένη, καλοζωισμένη και καταναλωτική γενιά». Χαμένοι για χαμένοι δηλαδή. Πιστεύω ότι είναι ανέντιμο να εγκλωβίζουμε τους πιτσιρικάδες σ’ έναν κωλοπετσωμένο διανοουμενισμό απέναντι στον οποίο δε διαθέτουν καμία άμυνα.

    Γιώργο, σ’ ευχαριστώ για την υπόδειξη του pitchfork. Πραγματικά πολύ καλή δουλειά. Αλήθεια, τι απελπισία αυτή η στρατιά λόγιων εκθεσάδων με τους οποίους μας κανονάρχησε το εκπαιδευτικό μας σύστημα.
    Χρειάζεται μεγάλη γενναιότητα για να κατασκευάσουμε μαζί με τους νέους καινούργιους τρόπους μάθησης, αφού θα αναγκαστούμε να αναστοχαστούμε κριτικά τις αξίες που τους μεταδίδουμε, τις κλίσεις που είμαστε ικανοί να τους καλλιεργήσουμε και την εγκυρότητα των γνώσεων που τους παρέχουμε. Δύσκολα και επικίνδυνα πράγματα.
    Ας είναι καλά οι γιανναράδες και οι καργάκοι που μας βγάζουν από τον κόπο να αμφισβητούμε και μας προμηθεύουν με την «ορθή» και «υπεύθυνη» γνώση.
    Αυτή τη γνώση μπορούμε να τη θαυμάσουμε σ’ όλο της το μεγαλείο στα εφηβικά ξόανα της Βουλής των Εφήβων, καθώς αναμασούν με πάθος τις πιο περισπούδαστες κοινοτοπίες. Εκεί μέσα, στις αίθουσες της Βουλής, συντρίβεται η νεότητά τους υπό το βάρος της ευθύνης των καθηγητών τους να δείξουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι μεταδίδουν στα παιδιά τις σωστές αξίες, καλλιεργούν το σωστό γούστο και προσφέρουν τις σωστές γνώσεις. Μόνο να δεις την περηφάνια των δασκάλων τους που απέδειξαν την ικανότητά τους να καταστέλλουν οτιδήποτε ζωντανό, ενδιαφέρον και πρωτότυπο, χάριν της φορμαλιστικής προσομοίωσης κοινοβουλευτικού διαλόγου που σκαρώσαμε για να επιβραβεύσουμε την μπαρουφολογία και τον ακατάσχετο συντηρητισμό.
    Ευτυχώς βραβεύονται λίγοι κάθε χρόνο.

  14. Βαγγέλη, με το ελαφρώς εριστικό ύφος, δεν μιλούσα γενικά για το Δεκέμβρη αλλά για τη χρήση του και την ερμηνεία του μέσα από το πρίσμα του φιλονεϊσμού, για τις υποκριτικές τύψεις μιας γενιάς «για τα παιδιά μας».
    Επίσης όσο ανέντιμο είναι να εγκλωβίζουμε τους νέους στον κωλοπετσωμένο διανοουμενισμό, άλλο τόσο είναι να τους χαϊδεύουμε διαρκώς τα αυτιά, να τους δίνουμε σε όλα δίκιο, και να χρεώνουμε τα πάντα σε μας.Όπως έγραψε και κάποιος, εξάλλου, η νεότητα είναι ηλικιακή φάση, όχι ιδιότητα.
    Ακόμα: όσο σιχαίνομαι το ηθοπλαστικό σύνδρομο του Γερο-Στάθη, άλλο τόσο αποστρέφομαι τη λογική του «πάρτε τα όλα», του «μπάτε σκύλοι αλέστε» (την οποία επαναφέρει η Διαμαντοπούλου, παρεμπιπτόντως), του «κάντε ό, τι γουστάρετε», του μάθετε να απαιτείτε αλλά όχι να προσπαθείτε. Και για να βγάλω κι εγώ με τη σειρά μου τη φιλολογική μου ιδιότητα στον αφρό, όσο σιχαίνομαι τον συντηρητισμό, τον βερμπαλισμό, τον μικρομεγαλισμό και τις ρητορείες της Βουλής των Εφήβων, άλλο τόσο αποστρέφομαι την κουλτούρα της επικοινωνίας με 50 λέξεις (ο Βιτγκενστάιν θα έφριττε, μάλλον) του αιώνιου νηπιασμού και τη λογική της μίνιμουμ προσπάθειας των σημερινών δεκαοχτάρηδων (και εικοσάρηδων).
    Αναρωτιέμαι: σε άλλο κόσμο ζούμε; Μάλλον δεν έχετε επαφή με μαθητές και φοιτητές… Με βάζετε στον πειρασμό να παραθέσω χωρία από εκθέσεις 18άρηδων και γραπτά επί πτυχίω φοιτητών, και δεν πρέπει.
    Θα επανέλθουμε όλοι, ελπίζω, γιατί το ζήτημα έχει πολύ ψωμί, απ’όπου κι αν το πιάσουμε.

    @Τhios, rad. D., Βαγγέλης Λαγός
    Όλος ο καλός κόσμος μαζεύτηκε σήμερα. Να «περνάτε» πιο συχνά! Είχαμε πήξει στην ολιγόλογη καφρίλα των άκρων. Να’στε καλά…

  15. @rad.d,
    νομίζω ότι με αδικείς λέγοντας ότι πάω να το παίξω αυθεντία. Εάν ακούστηκα έτσι, δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου. Κάποια πρόχειρα στοιχεία παράθεσα με τη μορφή, πρώτο, δεύτερο, τρίτο (όντως ακούγεται κάπως επίσημο). Συμφωνώ σε γενικές γραμμές με τα προσεχτικά σου σχόλια. Γράφεις στο τέλος «τα παιδιά αυτής της γενιάς ούτε ζωτικό ούτε οριοθετημένο χώρο έχουν» . Η φράση αυτή με έλανε να αναρωτηθώ: Όλες οι γενιές δεν είχαν τους περιορισμούς τους; Όλες δεν είχαν τις δικές τους ανάγκες; Τα δικά τους εργαλεία; Τα δικά τους κολλήματα που έπρεπε να ξεπεράσουν; Τι ριζικά διαφορετικό έχει αυτή η γενιά; Δεν βρίσκω ικανοποιητική την απάντηση που δίνει το αρχικό κείμενο αλλά και ο Φίλιππος ότι είναι κακομαθημένη, αδιάβαστη, μιλάει greekenglish, υπερκαταναλωτική, κτλ.

    Φίλιππε, γράφεις πως «η εμβριθής, χρονοβόρα, σιωπηρή ανάγνωση» ήταν πάντα για τους λίγους». Νομίζω ότι οσο πιο παλιά τόσο πιο λίγοι. Ούτε να τους χαϊδεύουμε τα αυτιά ούτε να τους ακυρώνουμε με το διανουμενίστικό μεγαλείο μας τύπου «εμείς στην εποχή σας είχαμε διαβάσει τα άπαντα του Ντοστογιέβσκι και εσείς τώρα διαβάζετε Χάρι Πότερ!» Επίσης, διακρίνω μια νοσταλγία στα κέιμενά σου. Η νοσταλγία δεν είναι καλός σύμβουλος. Κατασκευάζει συνήθως ένα παρελθόν που ποτέ δεν υπήρξε.

    Συμφωνώ απολύτως με ανάλυση Βαγγέλη Λαγού.

  16. Ρένα, συμφωνώ για τη νοσταλγία. Κατά κανόνα την αποστρέφομαι: είναι βαθιά συντηρητικό συναίσθημα. Δεν θα απολογηθώ όμως για τις όποιες διαπιστώσεις μου, ούτε θα αισθανθώ περίεργα: είμαι σε διαρκή επαφή με αυτή τη γενιά και θεωρώ πως μπορώ να συναγάγω κάποια (μελαγχολικά ενίοτε) συμπεράσματα. Μη νομίζεις, κι εγώ θα ήθελα να τους βλέπω σε όλα καλύτερους από εμάς. Κι εδώ που τα λέμε, εκτός από παρελθόν που δεν υπήρξε, μπορεί άνετα να κατασκευάζει κανείς παρόν που δεν υπάρχει, όπως κατά τη γνώμη μου κάνουμε όλοι μας σε αυτό το thread.
    Επίσης γράφω: «Eίναι πάρα πολύ γρήγοροι στην άντληση πληροφοριών και στην ατάκα (χάρη στα τσαταρίσματα), αλλά αγνοούν τι σημαίνει εμβριθής, χρονοβόρα, σιωπηρή ανάγνωση.» Δεν γράφω τίποτα για «τους λίγους» όπως λες. Δεν καταλαβαίνω πού το βρήκες! Επίσης δεν βλέπω ποιους ακριβώς ακυρώνει η διαπίστωση ότι το 90% των μαθητων της θεωρητικής δεν διαβάζει ΠΟΤΕ κάτι. Πραγματικότητα είναι, όχι άποψη!
    Για να μη μακρηγορούμε: λέω από βδομάδα να δώσουμε (χωρίς καμία πατερναλιστική διάθεση) το λόγο στους γεννημένους μεταξύ 1986 και 1993. Περιμένω προτάσεις και ερωτήσεις.

  17. Ωραία η συζήτησή σας, είπα να συνεχίσω κι εγώ στο πνεύμα των όσων είπαν ο Βαγγέλης, η Ρένα και ο Γιώργος… μόνο που το θέμα με «παραενέπνευσε» τελικώς, οπότε θα ζητήσω την υπομονή σας…

    Νομίζω Φίλιππε ότι ευθύνεσαι εν μέρει για τη …δημιουργική παρεξήγηση που γέννησε αυτόν τον διάλογο, καθώς -αν και όντως η νεότητα δεν είναι ιδιότητα- πρώτος την «υποστασιοποίησες» άθελά σου… κατευθύνοντας εναντίον της την κριτική σου για τα διάφορα παρακμιακά φαινόμενα (και μάλιστα με λίγο ισοπεδωτικά επίθετα). Κανείς νομίζω εξ όσων επιχειρηματολόγησαν εδώ περί της κοινοτοπίας και του απεχθούς πατερναλισμού του αρχικού κειμένου δεν υπέπεσε στον πειρασμό ούτε της λατρείας του «νέου» ούτε της λατρείας των «νέων»… Απλώς η εμμενής κριτική μάς επιβάλλει να σχετικοποιούμε την προβληματική των «γενεών». Μια πιο προσεκτική ματιά μας δείχνει ότι δεν υπάρχουν ακριβώς «γενεές» που αναθεματίζουν τις επόμενες και άλλες που αναθεματίζουν τις προηγούμενες. Υπάρχει μόνο μια διαχρονική συντηρητική κάστα διανοουμένων που έχει κάνει τη διαρκή επιτίμηση της «νεολαίας» προσοδοφόρο επάγγελμα, καθώς και μια άλλη «προοδευτική» κάστα που έχει κάνει mots d’ordre την ενοχή «των μεγάλων» και την «αμφισβήτηση» των νέων… Νεορομαντική τύφλωση και στα δύο στρατόπεδα μην το ψάχνεις… Οι «γενεές», όλοι εμείς δηλαδή, ερχόμαστε αναπόφευκτα αντιμέτωποι με αυτά τα μεγέθη της κουλτούρας μας που κυριαρχούν στον δημόσιο λόγο. Και πίστεψέ με, καμιά «υποκειμενική στατιστική» δεν μπορεί να μας διαφωτίσει σχετικά με το ποιος έγραφε καλύτερα και ποιος ήταν περισσότερο καλλιεργημένος στα χρόνια του, πολύ απλά γιατί η κουλτούρα μας είναι ήδη εκ προοιμίου καταδικασμένη από τον κυρίαρχο λόγο ως κουλτούρα της παρακμής και του χαμένου ρομαντικού παραδείσου…
    Υποψιάζομαι ότι με αυτόν τον τρόπο ασυναίσθητα απομακρυνόμαστε από το μόνο πράγμα που μπορεί να βγάλει τους ανθρώπους από τη νοσηρή εξάρτησή τους απ’ ό,τι κατά τα άλλα αναθεματίζουν σαν παρακμή, κι αυτό το πράγμα είναι η κριτική της κουλτούρας, η κριτική της ιδεολογίας, και φυσικά της κοινωνίας. Ο γερμανικού τύπου πολιτισμικός πεσιμισμός μάς υποβάλλει -εδώ και ενάμισυ αιώνα- στην ιδέα ότι η κουλτούρα μας έχει μια διαρκή (και λαμπρή βεβαίως-βεβαίως…) Ιστορία η οποία παρακμάζει στα χέρια των σημερινών γενεών (στην Ελλάδα αυτές οι «σημερινές γενιές» στοχοποιούνται με τα ίδια στερεότυπα από την εποχή του Σούτσου και του Μιστριώτη, μέχρι …τα «εκθεσάδικα» λογύδρια του Καργάκου). Όμως η όποια ιστορική «συνέχεια» της κουλτούρας μας, των ιδεών και της κοινωνίας μας, προκύπτει μέσα από την ιστορική ασυνέχεια. Περισσότερο από Ιστορία, η κουλτούρα μας έχει ιστορικές συνθήκες γένεσης, ιστορικά υπόβαθρα συγκρούσεων και γι’ αυτό είναι καταδικασμένη να επανερμηνεύεται στην πράξη κάθε φορά, ότι κι αν λένε οι συντηρητικοί τε και «προοδευτικοί» νεορομαντικοί…
    Με άλλα λόγια Φίλιππε, σαφώς έχεις το δικαίωμα να αναγνωρίζεις κάποια πράγματα που πήγαν και πάνε από το κακό στο χειρότερο στη διάρκεια του βίου μας (υπό τον όρο να μην τα περιορίζεις στα πιτσιρίκια, αφού μας αφορούν όλους)… Τα φαινόμενα που σε αγανακτούν υπάρχουν. Απώλειες υπάρχουν σίγουρα σε σχέση με πολλά που τα θεωρούσαμε δεδομένα. Όμως αυτό είναι ζήτημα «γενιάς»; Αν το πάρουμε έτσι, ακόμη και εμείς, οι διανοουμενίζοντες, θεωρητικολογούντες και σπουδαγμένοι της γενιάς μας, σε σύγκριση με τους ομόλογούς μας στην Ελλάδα περασμένων γενεών, που είχαν μεγαλώσει αποστηθίζοντας όλον τον λογοτεχνικό Κανόνα (μαζί με τους Κανόνες κάθε λογής φυσικά) μοιάζουμε με τραυλίζοντα μειράκια… Μήπως δεν ήταν ήδη απώλεια που φοιτητές, διαβάζαμε Κούντερα χωρίς να έχουμε διαβάσει Ντοστογιέφσκι, που βλέπαμε Χίτσκοκ χωρίς να έχουμε δει Σαίξπηρ, Μαρξ χωρίς μια στάλα Αισχύλο; Μήπως δεν ήταν ένα ζήτημα που στην ωριμότητά μας αφήναμε τα ρεμπέτικα για τη «ζουγκλα» της τζαζ που ο Αντόρνο είχε προ πολλού καταδικάσει στο πυρ το εξώτερον;
    Ίσως να ήταν ξέρεις,… ίσως να είναι απώλεια όλα αυτά, όπως ίσως απώλεια να ήταν που σαν φοιτητές περάσαμε συγκριτικά πολύ λιγότερες ώρες στη βιβλιοθήκη και πολύ περισσότερες στη Νότια Κρήτη απ’ όσες έπρεπε. Ίσως το χιούμορ μας να ήταν αισθητά κυνικότερο και χυδαιότερο από εκείνο των μεγαλύτερών μας (εμείς, η γενιά των «ποντιακών ανεκδότων»…). Ίσως να είχαμε ήδη δει απίστευτες ώρες τηλεόραση για τα δεδομένα των παλαιότερων, ίσως ήδη για εμάς οι βραδιές στη γειτονιά που μοσχοβόλαγε βασιλικό κι ασβέστη να ήταν απατηλή -εμφυτευμένη από τον πτωχοπροδρομικό σοσιαλισμό μας- ανάμνηση… Από τυπική άποψη αν το εξετάσεις ήμασταν πιο «ευδαιμονιστική» και πιο «κυνική» «γενιά», από προηγούμενες… Το γενικότερο ζήτημα που αναδεικνύει ο περιρρέων «ευδαιμονισμός»,. ευχαρίστως να το συζητήσουμε… Την ουσιαστικά συντηρητική του διάσταση επίσης να την συζητήσουμε. Αλλά να μιλάμε για ιστορικές συνθήκες που γέννησαν αυτά τα φαινόμενα και για την εξέλιξή τους, όχι να μιλάμε ηθικιστικά, και κυρίως όχι να μιλάμε αποκλειστικά για τον ευδαιμονισμό των νεότερων εμείς οι …«ασκητές» γιατί θα σκίσω το μαγιό μου στο τέλος!!!
    Ευδαιμονιστές ξε-ευδαιμονιστές, είμαστε πάντως εδώ τώρα και το παιδεύουμε το ζήτημα… Πράγμα που μας δίνει και μια στάλα περηφάνια βρε αδερφέ, καθώς και τη βεβαιότητα ότι κυνικοί και να ήμασταν δεν …μείναμε! ;) Όπως εμείς είχαμε –παρά τις απώλειές μας- πιθανότητες επανερμηνείας, έτσι έχουν και τα σημερινά παιδιά… Αυτό είναι όλο, ουδεμία νεολατρεία και κανείς φετιχισμός της «αμφισβήτησης» δεν υπάρχει σε αυτό… Και δεν φαντάζομαι να ανέχεσαι (ή να ανεχόμαστε) στα σαράντα μας το τεντωμένο δάχτυλο της «λεξιπενίας» του Μπαμπινιώτη, κι ούτε φαντάζομαι φυσικά ότι εζήλωσες τη δόξα του…:) για να στρέψεις το δάχτυλο τώρα σε όσους βρίσκονται ίσως λίγο παρακάτω από εμάς στον δρόμο του ευδαιμονισμού… Ίσως παράλληλα να ψάχνουν κι αυτοί –όπως κι εμείς τότε, μια διέξοδο από ότι πνίγει τον άνθρωπο… Κι ίσως μάλιστα να υπάρχει ήδη ένα ασκητικό στοιχείο στον φαινομενικά χαρούμενο δικό τους ευδαιμονισμό…

    στα όσα λες αναμιγνύονται
    όταν ήμασταν έμείς έφηβοι, τότε κυρίαρχο ζήτημα ήταν η «λεξιπενία» των νέων, με πρώτο βιολί τον Μπαμπινιώτη και κατά πόδας τους νεοορθόδοξους Ράμφο και Γιανναρά. Ακόμα τους θυμάμαι να έχουν βάλει στη μέση σε τηλεοπτική συζήτηση τον αειθαλή και πράο Κριαρά

    • ο οποίος Κριαράς Νίκο βρήκε το θάρρος στα 103 του χρόνια να προτείνει δημοσίως την κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας από το γυμνάσιο. Και πέσαν να τον φάνε κάθε είδους γλωσσαμύντορες που ριγούν με φρίκη μπροστά στην προοπτική της μείωσης των ιδιαίτερων μαθημάτων ή της πτώσης του τζίρου των φροντιστηρίων.

  18. ουπς… την τελευταία παράγραφο νόμιζα ότι την είχα σβήσει…
    μέα κούλπα, αλλά έτσι κι αλλιώς ας καταγραφεί και αυτό στις αναμνήσεις της εποχής…. ;) μιας και γινόμαστε όλοι «νοσταλγικοί»

  19. @Βαγγέλης. Λέω να βάλουμε στο παιχνίδι τους ίδιους τους εμπλεκόμενους (από 16 ώς 23) και να τους δώσουμε (ιστο)χώρο να μας πουν κάποια πράγματα. Μπορεί και να μας εκπλήξουν. Ήδη έχω βολιδοσκοπήσει καμιά δεκαριά, στην πορεία θα προκύψουν περισσότεροι. Περιμένω υπομονετικά ερωτήσεις που θα θέλατε να τους κάνουμε και προτάσεις για το πώς θα στηθεί το σκηνικό, προκειμένου να μην είναι ούτε πιεστικό, ούτε λαϊκίστικο.
    @ Νίκος. Θα επανέλθω (όχι δριμύτερος), γιατί θίγονται πάρα πολλά ζητήματα, παρότι θέλω χρόνο (και δεν τον έχω) για να αποστάξω όσα λέτε. Πολύ ενδιαφέρουσα η σπενγκλερική νότα που έβαλες, πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Αντόρνο (όπως έλεγε και κάποιος οι της Φραγκφούρτης ελεεινολογούν τη σύγχρονή τους μαζική κουλτούρα, ξεχνώντας ότι έναν αιώνα πριν οι άνθρωποι διασκέδαζαν με κυνομαχίες) και μακριά από μας οι γλωσσαμύντορες και οι νεορθοδόξοι.
    Στο θέμα μας τώρα: Τα δύο νεορομαντικά τυφλωμένα άκρα (όπως πολύ εύστοχα λες) παραμονεύουν παντού: θυμάμαι στις σχολικές γιορτές τους σοφούς καθηγητές μας να νοσταλγούν ανύπαρκτα ηρωικά παρελθόντα (υπό τους ήχους ενίοτε του εμετικού «Να’τανε το’ 21» -όντως τι ωραία που περνούσαν τότε) να οικτίρουν την ποδοσφαιροποίηση, την κρίση αξιών και την έλλειψη οραμάτων της γενιάς μας (μπλιααχ, έκθεση πανελληνίων!) και εμείς να απαντάμε με αφόρητα εύκολα και ισοπεδωτικά λόγια του τύπου: «Εσείς είχατε τη χούντα, εμείς έχουμε την ανεργία» (τα οποία ο Αλέξης Τσίπρας ανακυκλώνει συχνά πυκνά). Θέλει προσπάθεια να μη σε έλξει υπερβολικά είτε το ένα είτε το άλλο, όπως θεωρώ, ξαναδιαβάζοντας πιο νηφάλια το thread, ότι συνέβη με όλους μας ( rad. D.εξαιρουμένης). Ο » κρυόκωλος διανοουμενισμός» μου ήταν όντως υπερβολικός: αντιδρώ συναισθηματικά, γιατί ως φιλόλογο, με πληγώνει η παρακμή της ανάγνωσης στους κύκλους των πιτσιρικιών (η «σιωπή των βιβλίων», όπως λέει ο πιο αγαπημένος Στάινερ).
    Απ’όσα λες, θα σταθώ στον ευδαιμονισμό (νοσταλγώντας τα χρόνια του Ρεθύμνου και των μη επισκέψεων στην βιβλιοθήκη) καταθέτοντας μια σκέψη για την «ηγεμονία της ευκολίας» και τα την «παράταση της ελαφρότητας», όπως σχηματικά τα βαφτίζω: αυτό που βλέπω (καθαρά εμπειρικά) στους μαθητές και στους φοιτητές είναι ότι μεγαλώνοντας λίγο, βρίσκουν μπροστά τους το τέλος της «ευκολίας» στην οποία είναι εθισμένοι: (εύκολο σεξ, εύκολη επικοινωνία, εύκολη πρόσβαση σε όποια σχολή θέλουν). Δεν είναι καθόλου κακά όλα αυτά, βέβαια, κι εγώ θα τα ήθελα, πιθανότατα, ως 18άρης. Κακό είναι ότι εθίζονται σε αυτό που έλεγε η rad. D.: τη διαρκή απαίτηση, έχοντας ως δεδομένο ότι θα κερδίσουν αυτό που ζητούν, τη διαρκή διεύρυνση ενός ακαθόριστου ζωτικού χώρου, δίχως γνώση των ορίων του. Ακόμα κι αν αφήσουμε την οικονομική κρίση απέξω, υπάρχει μια στιγμή που η λογική του «πηδιόμαστε, αλλά δεν δενόμαστε» (μη μου την πείτε: οι μετρήσεις το λένε!), του «μπάτε σκύλοι αλέστε» και του «έχω 2000 ‘φίλους’ στο FB, προσκρούει στην πραγματική ζωή με όλο το φως και (κυρίως) το σκοτάδι που αυτή έχει. Φτάνει η ώρα που αναγκαστικά οι μικροί συνειδητοποιούν πως πρέπει να πασχίσουν και να προβληματισούν λίγο παραπάνω, να αρνηθούν μερικώς τον εαυτό τους, για να προσαρμοστούν στην «ενήλικη» ζωή, με ό, τι αυτη περιλαμβάνει. Και τα δεδομένα είναι αμείλικτα: ο απόφοιτος της Φιλοσοφικής το 1980 διοριζόταν, το 1990 κάτι κουτσοκατάφερνε, τώρα απλώς δεν έχει στον ήλιο μοίρα. Απλώς πληρώνει τα επίχειρα της ανοιχτής πρόσβασης και της ελλιπούς διασύνδεσης, ου μην αλλά και των στερεοτύπων των γονιών του. Ας αναλογιστούμε, για παράδειγμα, τι συμβαίνει στο ελληνικό πανεπιστήμιο: οι περισσότεροι (προσεχώς όλοι) μπαίνουν (εύκολα) σε σχολές που δεν ξέρουν καν τι είναι, πατάνε όποτε γουστάρουν (όπως εμείς καλή ώρα), τελειώνουν όποτε γουστάρουν και πολλοί κάνουν εκεί μέσα ό, τι γουστάρουν, χωρίς καμία συνέπεια, σε αντιθεση με ό, τι είχαν συνηθίσει και με ό, τι θα βρουν μπροστά τους. Έτσι, όταν ξαφνικά γύρω στα 23-25 (ή και πιο νωρίς: έχω διαπιστώσει μια άτυπη «κρίση του τρίτου έτους») το πάρτι τελειώνει, το μόνο που έχουν για να βαυκαλίζονται είναι αριστερίστικου τύπου υποσχέσεις για μαζικούς διορισμούς. Και τότε είναι που αρχίζουν τα πολύ δύσκολα γι’αυτούς. Και δυστυχώς είναι λιγότερο οχυρωμένοι από εμάς, όπως εμείς από τους προηγούμενους, γι’αυτό που θα αντιμετωπίσουν. Ο «εχθρός» τους είναι αόρατος. Κι αυτό που θα αντιμετωπίσουν είναι πολύ πιο δύσκολο απ’όσο φαντάζονταν, μαθημένοι στη διεκδίκηση (πρόσφατα πέρασα έξω από Γ.Σ. όπου βασικό αίτημα των φοιτητών ήταν η κατάργηση της εξεταστικής!), αλλά όχι στην προσπάθεια. Κι αυτό είναι που μας διαφοροποιεί τελικά, θαρρώ: εμείς σε σχέση με τους προηγούμενους αισθανόμασταν, οριακά έστω, ότι πρέπει να ανεβούμε ένα σκαλί παραπάνω σε σχέση με την γενιά των γονιών μας. Το πτυχίο όντως αποτελούσε, τρόπον τινά, ακόμα δείγμα ανόδου, καταξίωσης και ποιοτικής διαφοροποίησης. Οι σημερινοί μαθητές και φοιτητές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, νιώθουν πως δεν χρειάζεται να ανεβούν ένα σκαλί παραπάνω, για κανέναν λόγο: κοινωνικό, οικονομικό, πνευματικό (εξαιρουμένων των συγκινητικών μεταναστών). Κι αυτό αποτελεί κατάκτηση, αλλά και παγίδα. Mέσες-άκρες δηλαδή, αυτό που νομίζω πως συμβαίνει (και συνέβαινε και σε μας σε σχέση με τους προηγούμενους) είναι μια μετατόπιση προς τα μπρος του χρόνου της συνειδητοποίησης κάποιων πραγμάτων, μια παράταση της ελαφρότητας συνδυασμένη μ’ένα γρήγορο συναίσθημα κορεσμού από τα πάντα, η οποία πληρώνεται ακριβά. Και παρότι θα ακουστεί μελό, πιστέψτε με, είναι δύσκολο να καταπιείς πως κάποιοι (αρκετοί, γ… το φελέκι μου) που λίγα χρόνια πριν σε ρωτούσαν για τα durex, τώρα σε ρωτάνε για τα ladose.

    • Σε σχέση με την πρότασή σου, έχω τη γνώμη ότι αξίζει να τη σχεδιάσουμε σαν ένα μικρό κοινωνιολογικό πείραμα.
      Προτείνω λοιπόν, σε μια πρώτη φάση, να δοθεί το κείμενο που προκάλεσε αυτή τη συζήτηση (και μόνον αυτό) και να ζητηθούν τοποθετήσεις επί αυτού του κειμένου.
      Σ’ έναν δεύτερο χρόνο θα μπορούσαν να δοθούν όλα τα υπόλοιπα σχόλια επί του αρχικού κειμένου αλλά και επί των τοποθετήσεων και να ζητηθεί η συμμετοχή στη συνολική συζήτηση.
      Νομίζω ότι έτσι θα αποφευχθεί οποιοσδήποτε πατερναλισμός και θα επιτευχθεί ένας επί ίσοις όροις (και ελπίζω επί της ουσίας) διάλογος.
      Πώς το βλέπεις;

  20. Συμφωνώ ως προς το πρώτο σκέλος. Ως προς το δεύτερο, θα χάσουν την μπάλα τα έρμα τα πιτσιρίκια με τόση θεωρία που έχει πέσει… Ίσως πρέπει να τους ιντριγκάρουμε με κάποιες σύντομες ερωτήσεις.

    • ΟΚ Αλλά ίσως θα είναι καλό οι ερωτήσεις να προκύψουν από την τοποθέτησή τους επί του αρχικού κειμένου. Εγώ τουλάχιστον θα περιμένω να δω την άποψή τους πρώτα.

  21. Καλομελέτα κι έρχεται (ελπίζω να τους κερδίσει αυτή η οθόνη και όχι μια από τις άλλες τρεις).

  22. «Θεωρώ εγκληματικό να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά από το Γυμνάσιο. Πρέπει να μείνουν μόνο στο Λύκειο. Μόνο αφού βασικά κατακτήσει ο μαθητής τη γλώσσα του (και ξέρουμε σε τι κατάσταση γλωσσικώς έρχεται σήμερα ο μαθητής στο Γυμνάσιο), μόνο τότε θα μπορέσει κάτι να κερδίσει από τη γνωριμία του με την αρχαία γλώσσα. Διαφορετικά, βαδίζουμε νομίζω σε γλωσσική Βαβέλ», δήλωσε επί λέξει ο υπεραιωνόβιος (ζωή να’χει) Εμμανουήλ Κριαράς. Εξαιρετική τοποθέτηση και απόλυτα δικαιωμένη.

  23. Είμαι 18χρονών και μόλις διάβασα ένα σωρό απόψεις που πραγματικά θα μπορούσαν να με κάνουν να ντρέπομαι για τη γενιά μου,ώστοσο αύτο δεν έγινε..Πραγματικά λυπάμαι ότι το «χάσμα γενεών» υπάρχει ακόμα σε τόσο μεγάλο βαθμό..Κάνεις επιτέλους,πλην ορισμένων εξαιρέσεων,δεν μπορεί να δει τα θετικά μας στοιχειά??Και αν πια υστερούμε τόσο πολύ σε σχέση με εσάς ας μου εξηγήσει κάποιος γιατί ο κόσμος αναπτύσσεται αντι να παρακμάζει όλο και περισσότερο??Σίγουρα δεν είμαστε τέλειοι αν και θα το θέλαμε αλλα μήπως ήσασταν εσείς τα «χρυσά παιδιά» για τους προηγούμενους?Ο ελάχιστος διαθέσιμος ελεύθερος χρόνος που έχουμε καθημερινά στη διάθεσή μας είναι λογικό να μας έχει ωθήσει στο να βρούμε πιο απλούς και γρήγορους τρόπους και επικοινωνίας και μάθησης αλλά αυτό δεν αποτελεί λόγο για να μας στήσετε στα δέκα μέτρα!Εννοείται οτι η ιδέα της εύκολης πληροφόρησης κρύβει κινδύνους αλλά αυτο είναι μόνο η μία πλεύρα..Γιατί πρέπει να στεκόμαστε αποκλειστικά σε αυτό το γεγονός???Επιπλέον μας αποκαλείτε καλοπερασάκιδες αλλά αυτό δεν έρχεται σε μεγάλη αντίφαση με τα όσα λέγονται για την ανέργια και τα άγχη που πλήττουν τους νέους?Επιπροσθέτως,για να αναφερθώ και στο αρχικό κείμενο,καθώς το διάβαζα ένιωσα σαν να ακουώ τη γιαγιά μου της οποίας η γνώσης της για την τεχνολογία ισοδυναμούν με το 0!!!Μα καλά είναι δυνατόν στην εποχή μας να μιλάμε για το κινητό ή το mp3 λες και είναι τίποτα δαιμόνια??Ίσως οι συσκευές αυτές να θεωρούνταν επικύνδινες την εποχή που πρώτο βγήκανε,τώρα πια όμως εφόσον έχουμε μεγαλώσει μαζί τους είναι λογικό να ξέρουμε να κάνουμε και σωστή χρήση…Ακόμα όσον αφορά την ανάμειξη των ειδών μουσικής..Ειλικρινά δεν ήξερα ότι το να ακούς διάφορα τραγούδια από κλασσική μέχρι hip hop και να μην περιορίζεσαι είναι κάτι κακό,εντυπωσιάστηκα!!!Συνοψίζοντας,η αίσθηση που μου απέμεινε από όσο γράφτηκαν εδώ μέσα είναι ότι μάλλον δεν θέλετε να μας κατάλαβατε πλέον..Και εμείς έχουμε όνειρα και ιδέες απλά τις εκφράζουμε με διαφορετικό τρόπο..Αυτό δεν είναι κακό ή απειλητικό προς εσάς και την κοινωνία είναι απλά διαφορετικό και ως γνωστόν το διαφορετικό τρομάζει και κάνει τους ανθρώπους να απομακρύνονται..Καλό θα είναι να προσπαθούμε να βλέπουμε πάντα και τα υπερ και τα κατα μιας κατάστασης και να μην είμαστε με παρωπίδες…
    Pastellaki

    • Αυτό έλειπε δα, να ντρέπεσαι για τη γενιά σου. Εδώ δε ντρέπεται η γενιά των γονιών και των δασκάλων σου για τα χάλια της, τα οποία βιώνουμε όλοι σήμερα που η χρεοκοπία του οικονομικού, πολιτικού και αξιακού συστήματος που καταφέραμε να κατασκευάσουμε είναι τόσο πασιφανής. (Ακούω αυτή τη στιγμή στο ραδιόφωνο ότι οι επιχειρήσεις υγείας απολύουν εργαζόμενους, εξαιτίας του ότι το κράτος αδυνατεί να πληρώσει τα χρέη των νοσοκομείων. Αν αυτό δεν είναι πλήρης και ξεκάθαρη κοινωνική χρεοκοπία -δηλ. οικονομική, πολιτική και αξιακή- τότε δεν ξέρω πώς μπορούμε να τη χαρακτηρίσουμε).
      Όσο γι’ αυτή την (ψευτο)διαμάχη των γενεών που το κείμενο που προκάλεσε αυτή τη συζήτηση ξέθαψε από «το χρονοντούλαπο της ιστορίας» (όπως λέγαμε εμείς όταν ήμασταν 18 χρονών), ερμηνεύεται πολύ εύκολα: όσο το σύστημά μας φαινόταν να ακμάζει και να επεκτείνεται περηφανευόμασταν ότι σας φροντίζουμε σαν πριγκιπόπουλα και γκρινιάζαμε με ικανοποίηση ότι κατασκευάζουμε κακομαθημένους τυράννους που, όμως, αποδεικνύουν αναμφίβολα την ευμάρειά μας. Τώρα που το σύστημά μας «έκατσε» και δεν είμαστε καθόλου βέβαιοι για το πώς μπορούμε να το ξανασηκώσουμε, θυμώνουμε γιατί επιμένετε να απαιτείται αυτά που σας μάθαμε ότι είναι δικαίωμά σας. Στην πραγματικότητα πιστεύω ότι ντρεπόμαστε γιατί ξεβρακωθήκαμε μόνοι μας μπροστά σας.
      Εξάλλου, η γενιά των γονιών και των δασκάλων σας έχει πολύ λίγα κοινά στοιχεία με την πρώτη και μέχρι σήμερα τελευταία νεολαία που βίωσε ένα πραγματικό χάσμα μεταξύ γενεών. Εννοώ τη νεολαία της δεκαετίας του 1960, δηλαδή τη γενιά των παππούδων σας. Απ’ όσο γνωρίζω, αυτή είναι η μόνη μέχρι σήμερα νεολαία που πραγματικά οραματίστηκε και απαίτησε έναν ποιοτικά διαφορετικό κόσμο από αυτόν των γονιών και των δασκάλων της. Αντίθετα, οι γονείς και οι δάσκαλοί σας δεν έχουν διαφορετικές επιθυμίες και απαιτήσεις από εσάς. Κι αυτοί θέλουν εύκολα λεφτά, γρήγορα και πολυτελή αυτοκίνητα, εξοχικά με πισίνα, μοδάτα ρούχα, εντυπωσιακά κινητά και γκατζετάκια κλπ. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι η νεολαία απαιτεί κάτι άλλο από αυτό που θέλουν να της προσφέρουν, αλλά ότι, ενώ τη διαβεβαίωσαν ότι μπορούν να της το προσφέρουν, ανακάλυψαν ότι, τελικά, δεν μπορούν. Αυτό ονομάζεται κρίση αξιοπιστίας του συστήματος. Και μας αναγκάζει να ξανασκεφτούμε το σύστημά μας.
      Συμφωνώ κι εγώ με όσους ήδη αναγνώρισαν ότι δεν έχει κανένα νόημα να συνεχίσουμε αυτή την αδιέξοδη συζήτηση για το υποτιθέμενο χάσμα των γενεών. Πιστεύω ότι υπάρχουν πολύ πιο ενδιαφέροντα πράγματα να συζητήσουμε, όπως π.χ. το πώς θέλουμε να ζούμε και το τι να κάνουμε για την, συχνά τεράστια, απόσταση των επιθυμιών μας από την πραγματικότητα ή για το τι να κάνουμε με όλα τα καινούργια εργαλεία, όπλα και παιχνίδια του τεχνολογικού μας πολιτισμού, ή για το πώς να βγάζουμε άκρη με και να κατανοούμε καλύτερα τη ρευστή μας πραγματικότητα ή…
      Και σ’ αυτές τις συζητήσεις οι νέοι έχετε πολλά και κρίσιμα να συνεισφέρετε, αρκεί να τολμήσετε να είστε πιο ειλικρινείς από εμάς.

  24. Στέλλα (;), παιδί μου, πού την έκρυβες αυτή την ένταση τόσον καιρό; Τόσο βροντερό «παρούσα» δεν το περίμενα. . Αυτό δεν ήταν απλή είσοδος,αυτό ήταν ντου! Με εκπλήσσεις ευχάριστα
    Διαβάζοντας όσα έγραψες αισθάνθηκα ξάφνου πολύ γέρος (και να σκεφτείς πως ήδη ο φίλτατος Νίκος με είχε χαρακτηρίσει 40άρη σήμερα).
    Κατα τ’αλλα: «Καλό θα είναι να προσπαθούμε να βλέπουμε πάντα και τα υπερ και τα κατα μιας κατάστασης και να μην είμαστε με παρωπίδες»…, γράφεις. Για σας μόνο καλά λόγια είχες, όμως, προσώρας.

  25. Είχατε δεν είχατε με βάλατε στη συζήτηση περί γενεών που αποφεύγω όσο καμιά :))) Πάντως η ιδέα σας δεν νομίζω ότι λειτουργεί. Ευχάριστη η συζήτηση με επιχειρήματα πάντα, φτάνει τα παιδιά από τη νεότερη γενιά να μην έχουν την αίσθηση ότι καθίστανται τα ίδια αντικείμενο μελέτης και προβληματισμού. Μόνο ισότιμα μπορούμε να μιλάμε γι’ αυτό που αντιμετωπίζουμε, δηλαδή την κουλτούρα μας και την κοινωνία μας. «Το θέμα είναι τώρα τι λες» κι αυτό ισχύει πάντα και παντού… ας πει λοιπόν ο καθένας αυτό που έχει να πει, και δεν έχει σε τίποτα να απολογηθεί για τη γενιά του ή για οποιονδηποτε άλλον…
    τώρα, κοινά χαρακτηριστικά υπάρχουν σε διάφορες γενιές… «τόσα γνώρισα, τόσα έμαθα, τόσα σου λέω…» Είναι πάντως άδικο να μπαίνουν στο «στόχαστρο» της ανάλυσης τα σημερινά πιτσιρίκια, τα οποία αίσθησή μου είναι ότι λόγω ιστορικών συνθηκών θα είναι η πρώτη γενιά χωρίς αυταπάτες μετά από κάμποσα χρόνια, κι αυτό είναι για μένα από μόνο του ελπιδοφόρο στοιχείο… Αν θέλετε την -σχηματική πάντα- γνώμη μου, η πιο «προβληματική» γενιά είναι περισσότερο οι 25-35 αυτή τη στιγμή, δηλαδή εκείνοι που ήσαν έφηβοι και φοιτητές κατά την τελευταία μεγάλη έκρηξη των αυταπατών του ελληνικού καπιταλισμού, δηλαδή την περίοδο Χρηματιστηρίου…

    Φίλιππε νομίζω ότι συννενοούμαστε γενικά και η κουβέντα για τέτοια ζητήματα πάντα θα συνέχίζεται. Δύο μόνο παρατηρήσεις: δεν αποποιούμαι την κριτική της μαζικής κουλτούρας των αγαπημένων μου φραγκφουρτιανών (φυσικά γελώ με τις υπερβολές του Αντόρνο), την οποία άλλωστε την τοποθετώ στον αντίποδα του νεορομαντισμού γιατί είναι ακριβώς κριτική και όχι σκιαμαχία. Δεύτερον, η αίσθηση «έκπτωσης» των πάντων, αν της αφαιρέσουμε την «ηλικιακή» υποκειμενική διάσταση δεν αντέχει σε μια σύγκριση με την πραγματικότητα. Εκείνο που μπορεί να απομείνει είναι η διαπίστωση της έκπτωσης, της απώλειας κάποιων επιμέρους στοιχείων από την κουλτούρα μας (όπως της ανάγνωσης βιβλίων), έκπτωση όμως που θα πρέπει να σχετικοποιηθεί και να ερευνηθεί σε όλες της τις διαστάσεις. Η «ζωή μέσα από τις οθόνες» την οποία οικτίρει το αρχικό άρθρο, πρώτον είναι μια υπερβολή (γνωστή η μέθοδος, παίρνουμε την ακραία περίπτωση του καλωδιωμένου «τζάνκι» και τη θεματοποιούμε σαν ιδεότυπο συμπεριφοράς, κι αρχίζουμε τις γλυκερές ηθογραφίες») και δεύτερον ακόμη κι αν τη θεωρήσουμε σχετικά αυτόνομη μορφή ζωής, προσφέρει και αυτή κάποια νέα στοιχεία και δυνατότητες άνευ προηγουμένου (όπως π.χ τη δυνατότητα αυτού του τρομερού διαλόγου που έχουμε σήμερα). Και πάντως η «κοινωνία της οθόνης» προσφέρει πολύ περισσότερα από την «κοινωνία του αυτοκινήτου», τους παραλογισμούς της οποίας έχουμε μάθει σήμερα να τους θεωρούμε αυτονόητους…
    Κατά τα άλλα, τα αδιέξοδα του κυκλώματος εκπαίδευση-εργασία-ανεργία και της καπιταλιστικής κρίσης δεν μπορεί να γεννούν στην παρούσα φάση τίποτε άλλο παρά σύγχυση… και καμιά «γενιά» δεν μπορεί να κατηγορήσει κανείς γι’ αυτό… ούτε καμιά οθόνη…

  26. και σόρυ για το «40άρης»… :))) αλλά το λέω για να το συνηθίσω!

  27. Την παραμονή των τελευταίων εκλογών που είχα ανέβει στην Αθήνα είχα μια ακόμη χαοτική συζήτηση με τον πατέρα μου (κάνω συλλογή). Παραπονιόταν γιατί ο δωδεκάχρονος αδελφός μου δεν διαβάζει λογοτεχνία και γιατί κάνει συνεχώς ανεπίτρεπτα λάθη στην ορθογραφία. Εγώ δεν είχα διάθεση να μπω σε λεπτομέρειες και να εκφράσω την γνώμη μου γιατί θα του χτυπούσα από την άλλη μεριά το ναρκισσιστικό του γονέα και θα γινόμασταν μπίλιες. Έτσι έπαιζα κατενάτσιο με ατάκες του τύπου: «από τη στιγμή που ξεκίνησε και διαβάζει κόμικς έχει κατακτήσει το μηχανισμό και μπορεί να αντλήσει ικανοποίηση άρα σιγά σιγά θα μπορεί να διαβάσει και ένα βιβλίο με αρκετές εικόνες και κάποιο κείμενο αρκεί να βρίσκεται μέσα στα ενδιαφέροντά του». Ο πατέρας μου αγνόησε το επαγγελματικό μου καπέλο και άνοιξε χωρίς να χυπήσει το κουδούνι την πόρτα του παραλογισμού: «Σκέφτομαι να του πάρω τους Άθλιους αν και καλύτερα να ξεκινήσει με τον Ροβινσώνα Κρούσο. Τον Κόμη Μοντεχρίστο τον αφήνω για μετά, το δεύτερο μέρος είναι λίγο δύσκολο».
    Ίσως επειδή είδα μπροστά μου τα πολυκαιρισμένα εξώφυλλα των βιβλίων του ’50 που προσπάθησε να μου πασάρει στα επτά μου ή επειδή γενικά όταν πέσουν τίτλοι (ενός βιβλίου, μιας ταινίας, ενός συγκροτήματος) πέφτουν και οι τίτλοι της ψυχραιμίας μου και πιάνομαι κότσο να συζητάω τοις μετρητοίς ακόμη και με εξωγήινο, απάντησα χύμα. Μέσες άκρες ότι αυτά τα βιβλία είναι ξεπερασμένα (ναι, και ο Ιούλιος Βερν) και ότι περισσότερο αφορούν τα καθώς πρέπει εφόδια με τα οποία προμήθευαν τα αρσενικά βλαστάρια τους οι πατεράδες μιας μικρο-μεσαιοαστικής τάξης με διαθέσεις κοινωνικής ανόδου μια συγκεκριμένη εποχή. Ο πατέρας μου έγινε λαύρος: «Κάνεις λάθος. Όλοι τα διαβάζαμε. Και οι πιο φτωχοί και οι πιο πλούσιοι. Ήταν άλλες εποχές τότε, δεν μπορείς να φανταστείς, πιο αθώες. Δεν είχαμε πολλές διασκεδάσεις. Όμως στην τάξη μου όλοι διάβαζαν. Κι αν θες να μάθεις όλοι εκτός από έναν σπουδάσαμε. Να σου τους πω έναν έναν να δεις τι έγινε ο καθένας…»
    Η προοπτική να μου αριθμήσει τα κατορθώματά τους για κάνα εικοσάλεπτο δε με χαροποίησε και μου έδωσε την απαραίτητη διάθεση να επιθεωρήσω περαιτέρω τους μαιάνδρους της μνήμης του. Ξεκίνησα να τον ρωτώ για τα παιδιά των αριστερών. Τι έγιναν; Είχαν κι αυτά τέτοια λαμπρή πορεία; (Ήταν άραγε στα πάρτι από τα οποία είχα δει τόσες φωτογραφίες; Η προηγούμενη παρουσία τους ήταν στις μάχες με τα οδοφράγματα στον εμφύλιο τις οποίες είχε προλάβει σαν δεκάχρονος και μου είχε πολλάκις διηγηθεί παλαιότερα). «Α, οι αριστεροί ήταν άλλη υπόθεση», ήρθε η αποστομωτική απάντηση. «Κι αν στο σχολείο σου ήταν έτσι, τι συνέβαινε στις Τζιτζιφιές;» «Ε, καλά, κάτω από την Σκρα, ήταν αλλιώς τα πράγματα, υπήρχε πολύ φτώχεια». Δεν πρόλαβα να ρωτήσω για αυτούς που μέναν στα Νταμάρια, ώσπου να περιορίσω το δείγμα στους καθ’ ημάς των κοινωνικών χαρακτηριστικών της οικογένειας του πατέρα μου. Η σύζυγος του βρήκε ευκαιρία και ξεσπάθωσε ότι στα Λιόσια που μεγάλωσε δεν είχαν ακούσει τίποτα (για τα προαναφερθέντα μεγάλα αριστουργήματα).
    Ο λόγος που αναφέρω αυτό το επεισόδιο από τα δικά μου family ties είναι ελπίζω προφανής. Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν ανατρέχουμε στο προσωπικό μας παρελθόν για να εξάγουμε γενικότερα συμπεράσματα. Ειδικά όταν έχει να κάνει με τις εποχές κατά τις οποίες είχαμε περισσότερες βάσιμες δυνατότητες και ελαστικά περιθώρια να πειραματιστούμε σε ατομικό και διαπροσωπικό επίπεδο σχετικά με το ποιοι είμαστε και το τι θέλουμε να κάνουμε. Η συνθήκη της φοιτητικής ζωής (όταν τα έξοδα είναι πληρωμένα) είναι μεν πολύ διαδεδομένη όσον αφορά τους συμμετέχοντες σε αυτή, αλλά είναι – όπως παρατήρησε κι ο Φίλιππος- πολύ ειδική όσον αφορά την απόστασή της από την μετά το Πανεπιστήμιο ζωή.
    Έτσι δεν είναι απίθανο η μνήμη κάποιου να είναι τόσο έντονη και αποφασιστικής σημασίας για την αυτοεικόνα του που να τον δυσκολεύει να κάνει μια πιο αντικειμενική περιγραφή της εποχής. (Είχα ακούσει κάποτε τον Γιάννη Πετρίδη να λέει ότι αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στον κατάλογο επιτυχιών του Billboard, το 1968, τη χρονιά της πιο μεγάλης αμφισβήτησης, για να καταλάβουμε πως αυτό που φαινόταν στους εκφραστές του σαν ένα σαρωτικό πολιτικό και πολιτιστικό κίνημα που συντάρασσε τις Η.Π.Α από άκρη σε άκρη, ήταν στην πραγματικότητα ένα ισχυρό αλλά τελικά απελπιστικά μειοψηφικό ρεύμα).
    Δεν μπορώ και εγώ να αποφύγω να σκέπτομαι συχνά το Ρέθυμνο. Το καλοκαίρι που μας πέρασε ήμουν στα κτίρια του Γάλλου και έπινα καφέ στο κυλικείο, κοιτούσα τις στρώσεις των αφισσών και ρωτούσα να πάρω πληροφορίες για την ζωή των φοιτητών το χειμώνα. Επίσης, για τις ανάγκες κάποιου πράγματος που γράφω, επισκέφτηκα ότι δικτυακούς τόπους βρήκα που έχουν σχέση με την σύγχρονη φοιτητική ζωή στο Ρέθυμνο. Από τη θέση μου η πρώτη ματιά είναι σχεδόν αναγκαστικά επιτιμητική (και αυτό είναι σπαστικό γιατί με κάνει να σκέφτομαι ανόητα σαν ανδρείκελο): Ενώ «στην εποχή μου» υπήρχαν τρεις ως τέσσερις θεατρικές ομάδες, τώρα υπάρχει μία που υπολειτουργεί. Πού είναι η κινηματογραγική Λέσχη με τις τρομερές ταινίες που μας έδειχνε, τα φεστιβάλ, τους σκηνοθέτες που καλούσε, τις παροξυσμικές συζητήσεις που πυροδοτούσε στις συνελεύσεις και μετά; Μπροστά στην πολυδιάσπαση των πολιτικών δυνάμεων (κάθε σύνθημα και άλλη ομάδα που λέει ο λόγος), τη μάχη του αλλεπάλληλα μουντζουρωμένου τοίχου, την ριζοσπαστικοποίηση των αιτημάτων αλλά και τη μεταμοντέρνα τους ανεδαφικότητα, έφτασα να νοσταλγώ την ήδη για πολλούς τότε σχολιαστές παρακμιακή πολιτική ατμόσφαιρα του ‘91-’95. Για να μην πιάσω το άλλο μελόδραμα «πού είναι το τάδε μαγαζί, πώς άλλαξε ο δείνα δρόμος…». Those were the days my friend we thought that they will never end, κλπ, κλπ.
    Ναι αλλά από την άλλη μεριά και μιας και αναφέρθηκε ο Τσέχος συγγραφέας ως ο τόσο αγαπημένος στην εποχή μας, ας αναρωτηθώ πόσοι ήξεραν τον Κούντερα από το πρώτο έτος της Σχολής μου το 91-92. Βάζω μόνος μου και τον Dimi για μάρτυρα που ήμασταν μαζί κι ας βγει να με διαψεύσει. Μούμπλε μούμπλε…Από τους 120-130 που είχαμε μπει ζήτημα αν τον ήξεραν και αν διάβαζαν λογοτεχνία (τραβηγμένα) πέντε. Πάρτε την υποτειθέμενη πιο προοδευτική Σχολή, ας πούμε την Κοινωνιολογία και ρωτήστε κάποιον πόσοι φοιτητές ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ (όχι από την παρέα του) όταν μπήκαν ήξεραν τον Κούντερα ή έβλεπαν Χίτσκοκ.
    Η θέση μου σε σχέση με τα παραπάνω είναι ότι αναφερόμενοι στο «τότε» κοιτούμε μέσα από το πρίσμα μιας μειοψηφίας στην οποία για χ, ψ λόγους βρεθήκαμε (και οι αξίες της οποίας είχαν τότε κοινωνικά άλλες συμβολικές σημασίες, συνδέσεις και κύρος σε σχέση με το σήμερα). Αντίθετα όταν αναφερόμαστε στη σημερινή γενιά των δεκαοχτάρηδων -εικοσάρηδων την προσεγγίζουμε όπως την αντιλαμβανόμαστε στις πλειοψηφικές της εκφράσεις.
    Τα θέματα που έχουν ανοίξει στην συζήτηση αυτή είναι τόσα πολλά και ενδιαφέροντα που με όλη αυτή την φλυαρία κάλυψα μόνο ένα μικρό μέρος από τις σκέψεις που μου γεννήθηκαν διαβάζοντας ολόκληρο το κείμενο με τις απαντήσεις. Ευχαριστώ όσους έγραψαν παραπάνω και με έκαναν να σκεφτώ σε διάλογο δικά μου πράγματα

  28. Xαιρετώ την -διαδικτυακή- ομήγυρη:-)
    Εχω δύο παιδιά στην εφηβεία και διαβάζω με μεγάλο ενδιαφέρον τα όσα λέτε και σχολιάζετε…
    …όσον αφορά το «διαβάζειν», το τελευταίο βιβλίο που διάβασε -απνευστί- η κόρη μου ήταν -ω, ναι!- το Twilligth-new moon, στα αγγλικά κιόλας.
    Παρ’ ότι έχω στη βιβλιοθήκη μου αρκετά βιβλία -ναι, κι αυτόν τον έρμο τον Κούντερα:-) – δεν… πλησιάζουν καν.
    Έπαψα κι εγώ να τους «συστήνω» βιβλία εδώ και χρόνια, μετά την τελευταία μου επιλογή ενός βιβλίου του Λουντέμη, του οποίου η πρώτη αράδα: «Ο αγέρας φυσούσε σα γύφτος….» προκάλεσε θύελλα σχολίων κι αποδοκιμασιών εκ μέρους τους, του στυλ: «είναι ρατσιστής γιατί λέει «γύφτος» κ.ο.κ.

    Απ’ την άλλη, ευτυχώς υπάρχει ο κινηματογράφος -η μεγάλη οθόνη, που βλέπεται και στην …μικρή τής τηλεοράσεως μας- και εκεί όντως …καθηλώνονται, ακόμα και σε σχετικά «δύσκολες» ταινίες (σ’ αυτές δηλαδή που δεν το περιμένω να τους αρέσουν).
    Οπότε αυτή τη λύση έχω βρεί, ως μάνα -ωιμένα!-, για να …συμβάλλω στην γενικότερη παιδεία τους:-)

    Επί του αρχικού post:
    [Τέσσερις οθόνες πετυχαίνουν αυτό που γονείς και δάσκαλοι προσπαθούν: Να καθηλώσουν τα παιδιά!]
    Δεν θάθελα -κι ούτε προσπάθησα- να αναθρέψω παιδιά «καθηλωμένα», αλίμονο… :»καθηλωμένα» παιδιά = καθηλωμένοι ενήλικες

    Στο σχολείο, έχω καταλάβει, ότι κάποιοι δάσκαλοι τα «καθηλώνουν» (με την καλή έννοια) γιατί είναι καλοί δάσκαλοι/εκπαιδευτικοί, γιατί νοιάζονται τα παιδιά, αγαπάνε το αντικείμενό τους κι αυτό περνάει στους μαθητές.

    Τις κοινωνιολογικές αναλύσεις, τις αφήνω για τους ειδικούς π.χ. τον Βαγγέλη, ο οποίος τα λέει καλύτερα.

    Διάβασα, όμως, ένα άρθρο ξένης εφημερίδας, στο οποίο αναφερόταν ο αρθρογράφος για τη νέα γενιά και την χαρακτήριζε ως «γενιά του τηλεκοντρόλ», αναλύοντας το γεγονός ότι η νέα γενιά δεν είναι καθόλου-μα καθόλου καθηλωμένη, αλλά ακριβώς το αντίθετο (εξ ου και χρήση τού όρου «τηλεκοντρολ»). Δεν είναι έρμαια ούτε πειθήνια όργανα κανενός. Επειδή δέχονται/έρχονται σ’ επαφή με πολλές πληροφορίες και δεδομένα, έχουν γίνει πολύ απαιτητικά, διυλίζοντας και κριτικάροντας τα πάντα. Και ποιός αντέχει την κριτική τους, οέο???…….

    Ενα απλοϊκό παράδειγμα: μου είπε ο γιος μου (13 χρονώ): «δεν μ’ αρέσουν τ’ αρχαία, μαμά»,»Γιατί?», «Αφού δεν είναι …αρχαία ελληνικά». «Τί είναι τότε», τον ρώτησα. «Αλεξανδρινά», μου απάντησε… lol

    Νομίζω έγραψα πολλά και ίσως άσχετα, αν είναι off topic, παρακαλώ να σβυστούν.

    Σας ευχαριστώ όλους για τα σχόλια/απόψεις σας. Μου έδωσαν «τροφή» για σκέψη και συζήτηση με τα παιδιά μου.

  29. Εμείς σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας. Θα επανέλθουμε στο θέμα με περισσότερη (ελπίζουμε) εμπειρική έρευνα.

  30. ..έτυχε να διαβάσω σήμερα τα σχόλια, αφού άκουσα κύρηγμα 45λεπτο απο τον καθηγητή των μαθηματικών μου -που προφανως απευθύνονταν σ’εμάς,τους ‘θεωρητικούς»- ότι ανήκουμε στη »γενιά των τεμπέληδων» που δεν αφιερώνεται στις γενικές γνώσεις και άλλα συναφή που ειπώθηκαν.
    Φυσικά, η αντίδραση ήταν η αναμενόμενη (»μα τι λέτε κύριε εμείς έχουμε όνειρα») και ακολούθησε μια συζήτηση χωρίς τέλος-καλή ώρα-.
    Δεν σχολιάζω βέβαια για να υπερασπιστώ τη γενιά μου αφού δεν γίνεται να αρνηθεί κανείς ότι: ΝΑΙ είμαστε αδιάβαστοι, ΝΑΙ είμαστε καλομαθημένα,ΝΑΙ είμαστε απολιτίκ, ΝΑΙ εξαρτώμαστε απο ό,τι καινούριο γκατζετοειδές μας πλασάρουν και δυστυχώς ΝΑΙ έχουμε συνηθίσει να γουστάρουμε όλα τα παραπάνω.
    Παρ’όλα αυτά ανάμεσα στις τέσσερις οθόνες που μας ανέθρεψαν είμαστε η γενιά που βρέθηκε απο την κοιλιά της μάνας της μπροστά σε έναν γιγάντιο όγκο πληροφοριών,ιδεών και lifestyle. Έτσι, βρεθήκαμε ξαφνικά υποχρεωμένοι όχι μόνο να ζήσουμε ανάμεσα στις τέσσερις οθόνες αλλά και να διαχειριστούμε τα άπειρα προιόντα τους.
    Ίσως λοιπόν να περνάμε το δικό μας μετατραυματικό σύνδρομο, ίσως για αυτό να έχουμε μείνει στην πνευματική ηλικία που το ζήσαμε. Κι αν όντως είναι έτσι ίσως να μην καταφέρουμε ποτέ να ξεπεράσουμε καμία απο τις τέσσερις.

  31. Κριστίν Πετκό, βγάζω το καπέλο στη διαυγή, μετριοπαθή σου σκέψη., που αποφεύγει να πέσει στη λούμπα του «είστε υπέρ ή κατά».
    Μας έχουν λείψει τα κείμενά σου!
    Φ.

  32. όπως μου συνέστησε ο αγαπητός κύριος Φίλιππος δν μπήκα στον κόπο να διαβάσω όλα τα σχόλια,αλλά να καταθέσω απλώς τη γνώμη μου..
    όσον αφορά τη γενιά μου,σαφώς και δεν μπορώ να κρυφτώ πίσω από το δάχτυλό μου..όπως οι συντρηπτική πλειοψηφία των -κάτω των 18- νέων,έτσι και γω ναι βλέπω τηλεόραση,ναι έχω κινητό,ναι ακούω μουσική[που δεν με αφορά καν το γεγονός ότι είναι πειρατεία,ότι δεν σεβάστηκα τα πνευματικά δικαιώματα των καλλιτεχνών,ότι απλά την απέκτησα με το πάτημα 2 κουμπιών]και ναι χρησιμοποιώ το facebook και το msn,ως μέσο επικοινωνίας βέβαια,χωρίς αλλόγιστη,άσκοπη χρήση..
    όμως πολλοί δεν σκέφτονται το γιατί έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο..ιδέα μου είναι,ή μεγαλώνουμε σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που είναι καθηλωμένο στην δύναμη της εικόνας;από τότε που με θυμάμαι,η τηλεόραση είναι αυτή που υποτίθεται ότι σε συντροφεύει,σε ψυχαγωγεί,σε ενημερώνει,σε αηδιάζει κιόλας..ή δεν είναι γεγονός ότι ζούμε στην εποχή του αγώνα για το πιο σύγχρονο,στυλάτο και πολυχρηστικό κινητό τηλέφωνο; ή των 1.000.000 «φίλων» στο facebook..και όμως αυτό συμβαίνει..η γενιά μας είναι αυτή που γεννήθηκε μέσα στα πρότυπα αυτά,που όταν δεν είναι «εγκλωβισμένη» στις τέσσερις οθόνες είναι αυτόματα εκτός κοινωνικού συνόλου,για να μην πω,στο περιθώριο;
    παρ’όλα αυτά κανείς δεν πρέπει να είναι απόλυτος..γιατί κατά τη γνώμη μου εμείς οι 17άρηδες δεν έχουμε σαν ασχολία μόνο το κινητό,το internet,το mp3,την τηλεόραση..υπάρχει και ένας στόχος σαφώς..αυτός για τον οποίο θυσιάζουμε το είναι μας και γινόμαστε πιόνια αυτού του άθλιου εκπαιδευτικού συστήματος..και της κοινωνίας γενικότερα..
    Το θέμα δεν είναι ποιά οθόνη είναι πιο επιζήμια..όλες μας έχουν καθηλώσει,όλες έχουν πετύχει τον στόχο τους,να γίνουν δηλαδή αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας..να μας στερούν τη χαρά της πνευματικότητας..όμως δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτές..ίσως αν σκεφτόμασταν τρόπους να αποδεσμευτούμε από τις τέσσερις οθόνες,και όχι απλώς να απαριθμούμε τα μελανά σημεία τους,τότε ίσως,λέω ίσως,να μας θεωρούσαν όλοι μια πιο σπουδαία,πιο χρήσιμη,μια ανεξάρτητη σκεπτόμενη γενιά..
    zοup :)

  33. Πάντως μέχρι τώρα, με τις παρεμβάσεις της Petko και athinas διαψεύδεται το αρχικό άρθρο. Τι ωραίες που είναι οι εκπλήξεις!
    Β.Λ.

  34. Ζουπ, ευχαριστούμε για τη συμβολή. Ενδιαφέροντα όσα λες, απλώς ο τόνος σου μου φάνηκε κάπως απολογητικός και πολύ φοβάμαι πως οι υπόλοιποι θα αρχίσουν να μου λένε ότι τελικά κατισχύει ο πατερναλισμός του αρχικού άρθρου.
    Μια απορία μόνο: λές «υπάρχει και ένας στόχος σαφώς..αυτός για τον οποίο θυσιάζουμε το είναι μας και γινόμαστε πιόνια αυτού του άθλιου εκπαιδευτικού συστήματος..και της κοινωνίας γενικότερα..». Μπορείς να γίνεις πιο σαφής;
    Θα επανέλθουμε για να επανέλθετε. To θέμα, εξάλλου, όπως είπε κι ο Ν.Ζ. είναι να (συνο)μιλήσουμε ελεύθερα.
    Φ.

  35. emploutismenes oi topothetiseis sas alla nomizo oti den diatrexate se anarotiseis gia topou poreyometha.alla kaim pali to ayrio geniaa mas einai toso tholo ki ap’to topio stin omixlh!

  36. Ας παραθέσει και ένας άμεσα ενδιαφερόμενος την άποψή του. Είμαι 17 χρόνων και ζω στην πραγματικότητα που περιγράφει ο αρθρογράφος. Σαφώς τα λόγια του είναι υπερβολικά ίσως για να τραβήξει την προσοχή στο ζήτημα, να μας προβληματίσει. Κατανοώ τους λόγους για τους οποίους τον κατηγορήσατε ως πουριτανό καθώς η μαζική αποδοκιμασία της νεολαίας είναι αρκετά προκατειλλημένη. Γνωρίζω όμως πως όντως η νεολαία έχει θέσει ως προέκταση των άκρων της τις λεγόμενες 4 οθόνες. Θα συμφωνίσω όμως απόλυτα με το υπέροχο κατα τη γνώμη μου σχόλιο της κας Γασπαράκη. Όντως έχουμε γίνει πολύ επιλεκτικοί. Όντως μας πυρπολούνε καθημερινά με τόσες πληροφορίες που έχουμε αναπτύξει φίλτρα διύλισης. Οι περισσότεροι από τους συμμαθητές μου είναι σκεπτόμενοι και αμφισβιτίες των πάντων. Ναι υπάρχει η τάση επιδειξης τύπου »εχω κλείσει οχτάωρο σε νετκαφέ» ή τα 100000 κομμάτια στο mp3 που τους κατατάσσουν σε διάφορες ομάδες. Τηλεόραση να σας ενημερώσω το 80% της νεολαίας δεν παρακολουθεί πλέον γιατί πολύ απλά έχει το ίντερνετ, το νέο πολυεργαλείο. Ακόμα και οι βραχυπρόθεσμες μόδες τύπου emo kai trendy αντιπροσωπεύουν μειονότητες που ο Τύπος έχει κάνει θέμα και έχει θέσει ως εικονογράφηση του σύγχρονου εφήβου. ( Τι πιο γελοίο από την παρουσίαση κάθε τηλεοπτικού χαρακτήρα ηλικίας 13-18 ως emo). Εσείς μας βάζετε ταμπέλες και μας στήνετε στον τοίχο. Εμείς απλά προσπαθούμε να τραβήξουμε την προσοχή σας. Ή την προσοχή της κοινωνίας. Όταν αυτό λοιπόν δεν συμβαίνει με την καλή διαγωγή θα συμβεί με την επανάσταση και την εκκεντρικότητα. Οι νέοι το μόνο που ζητάμε είναι να αναγνωριστούμε από το περιβάλλον μας ως άξια μέλη της κοινωνίας. Κάποιοι ζητάνε και την στοργή που τους λείπει από το σπίτι. Την αναζητάνε μέσω του έρωτα και του σεξ, μέσω του αντίθετου φύλλου. Γι’ αυτό και η κακόγουστη πασαρέλα από ξέκωλα ντυσίματα στο σχολείο. Σκεφτείτε το λίγο περισσότερο πριν κατηγορίσετε κάποιον ως κωλοπαίδι και κακομαθημένο. Σκεφτείτε ότι μπορεί μεν να ζούμε σε υπερκαταναωτικές κοινωνίες, ζούμε όμως και σε απανθρωπες κοινωνίες, με τα περισσότερα μέλη της απομονωμένα για άπειρους λόγους. Όταν ένας νέος γεμάτος όνειρα κι ελπίδες αναγκάζεται να περιοριστεί σε 4 τοίχους (πού οι παλιές αλάνες, όλα έγιναν πολυκατοικίες) θα γεμίσει το κενό και την βαρεμάρα του με τις 4 οθόνες. Και όταν δεν το κάνει, μαζεύεται με την παρέα σε παγκάκια κι έρχονται οι »μεγάλοι» και τους ταμπελώνους ως ρεμάλια. Κι επειδή η βαλίτσα πάει πολύ μακριά κλείνω εδώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: