Oι αγγλικές εφημερίδες και τα γλυπτά του Παρθενώνα

Το ζήτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα έχει αναζωπυρωθεί στην Βρετανία – πολύ περισσότερο απ’ ότι στην Ελλάδα – κυρίως με αφορμή την ανέγερση του νέου μουσείου της Ακρόπολης. Χαρακτηριστικά, σε γκάλοπ της Guardian που έγινε σε 130.000 άτομα, το 95% τάχθηκε υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα. Υπάρχει όμως και ένας σοβαρός αντίλογος που θέλει τα μάρμαρα να παραμείνουν στο Βρετανικό μουσείο, έναν από τους σημαντικότερους φορείς παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς. Τα μάρμαρα του Παρθενώνα άλλωστε εκτίθενται δωρεάν στο μουσείο τα τελευταία 200 χρόνια. Σημαντικό επιχείρημα του Βρετανικού μουσείου ήταν ανέκαθεν η ασφάλεια που εγγυάται στις αρχαιότητες σε αντίθεση με την ανεπαρκή συντήρηση που παρέχει η Ελλάδα και την ανυπαρξία κατάλληλου χώρου στέγασης, θέμα που επανέρχεται μετά την κατασκευή του μουσείου της Ακρόπολης.

Ο αρθρογράφος της Guardian, Simon Jenkins με πολύ αιχμηρό ύφος, χαρακτηρίζει το μουσείο της Ακρόπολης σαν μια “γροθιά στο στομάχι”. Σαν ένα “θηριώδες μεταλλικό κατασκεύασμα που θυμίζει αστυνομικά κεντρικά γραφεία μιας μπανανίας”. Μία αρχιτεκτονική κατασκευή που αντικατέστησε την γοητεία και την λιτότητα με “ό,τι μπορεί να αγοράσει το χρήμα”, αναφερόμενος φυσικά στο τεράστιο κόστος του μουσείου (πάνω από 100 εκατ.  ευρώ). Ασχέτως εάν κάποιος συμφωνεί ή όχι με τον Jenkins κάνει ένα μεγάλο λάθος. Ταυτίζει την αρχιτεκτονική αισθητική ενός μουσείου με την επιστροφή των μαρμάρων και την ασφαλή τοποθέτησή τους σε αυτό.

Στο ίδιο άρθρο υποστηρίζει την άποψη πως τα μάρμαρα του Παρθενώνα ανήκουν νόμιμα στο Βρετανικό μουσείο. Εδώ τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Η πρωτοβουλία του Έλγιν να μεταφέρει τα μάρμαρα στην πατρίδα του με την άδεια (ή τα στραβά μάτια) των Τούρκων κατακτητών είχε τη μορφή λεηλασίας. Μπορεί όμως να θεωρηθεί κλοπή; Όσον αφορά το Βρετανικό μουσείο η θέση του είναι σαφής. Εφόσον ο Έλγιν αναγκάστηκε λόγω χρεοκοπίας να πουλήσει τα μάρμαρα στο Βρετανικό μουσείο, το ίδιο το ίδρυμα δε μπορεί να καταστεί υπεύθυνο για κλοπή.

Πάνω στο επιχείρημα της παγκόσμιας κληρονομιάς που προβάλλει το Βρετανικό μουσείο, στηρίχθηκε η συμφωνία του Μονάχου (2004) την οποία υπογράφουν μερικά από τα σημαντικότερα διεθνή μουσεία. Βάση αυτής, οι συνθήκες την περίοδο εξαγωγής εκθεμάτων από μία χώρα σε ένα μουσείο δε μπορούν να συγκριθούν με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα και ως εκ τούτου δεν πρέπει να συγχέονται. Είτε αγοράστηκαν, είτε δωρήθηκαν, είτε κλάπηκαν στο μακρινό παρελθόν τα εκθέματα αυτά έχουν γίνει κομμάτι των μουσείων που τα συντηρούν και οφείλουν να παραμείνουν εκεί. Διαφορετικά που αρχίζει και που τελειώνει το ζήτημα της πολιτισμικής ιδιοκτησίας; Θα έπρεπε άραγε να επιστραφούν τα άλογα του Αγίου Μάρκου, η Αφροδίτη της Μήλου, η πέτρα της Ροζέτας και οι σαρκοφάγοι;

Στην Ελλάδα ο επαναπατρισμός αφορά τα συγκεκριμένα μάρμαρα. Ένα άγαλμα όπως αυτό της Αφροδίτης της Μήλου, δεν έχει την ίδια βαρύτητα με τα μάρμαρα του Παρθενώνα, όπως μία σαρκοφάγος δεν είναι εξίσου σημαντική με αυτή του Τουταγχαμόν ή όπως το Stonehedge της Αγγλίας δε θα ήταν ενιαίο αν κάποια κομμάτια του έλειπαν. Έτσι λοιπόν τα γλυπτά των αετωμάτων και της ζωφόρου έχουν μια ιδιαίτερη σημασία για τον χώρο του Παρθενώνα και η επιστροφή τους θα επέτρεπε την ανάδειξη του Παρθενώνα ως ένα ολοκληρωμένο μνημείο.

Α.Ν.

Advertisements

3 Σχόλια

  1. ΚΑΛΑ ΡΕ ΦΕΛΕΚΙ
    τι ασχολειστε με τα αρχαια?
    αυτα ενδιαφερουν εμας τους αρχαιολατρες,
    τους εθνικιστες οπως μας λετε.

  2. Καλα εσυ φιλε εισαι καθυστερημενος, εκτος απο φασιστας…

  3. ισως να το παρακανα. απολογουμαι, αλλα μερικες αποψεις ειναι τραγικες…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: