Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς;

Γράφει η
Ρένα Χόπλαρου (Από τον Πολίτη της Κύπρου)

Τον Μάρτιο του 2004, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ, Γιώργος Καρατζαφέρης, εκτόξευσε έναν πύρινο αντισημιτικό λόγο, αποδίδοντας τις πολιτικές απόψεις του τότε πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη σε φυλετικά χαρακτηριστικά: «Ζούμε σε μια χώρα που εβραιοκρατείται. Ο πρωθυπουργός έλκει την καταγωγή του από εκεί. (…) Όπου δείτε υποστηρικτή του θέματος των ταυτοτήτων, να ξέρετε έχει εβραϊκή ρίζα. Να ψάξετε. Στην οικογένεια, στη γυναίκα του, στην πεθερά του». Πέντε χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 2009, ο Γιώργος Καρατζαφέρης, χαρακτηρίζει τον Κώστα Σημίτη «πολιτικό κεφάλαιο για τη χώρα» και λέει ότι τάσσεται «υπέρ μιας πιθανής υποψηφιότητάς του για την προεδρία της χώρας»!
Σε μια άλλη περίσταση, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ αναφέρθηκε σε δείπνο που είχε με τον γνωστό καλλιτεχνικό μάνατζερ Ηλία Ψινάκη και στην πρόταση που του έκανε για να είναι υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο του κόμματός του. Είπε συγκεκριμένα ότι «ψάχνει να βρει ποιος έχει τη λάμψη για να ελκύσει τα παιδιά που είναι μακριά από την πολιτική». Πλέκοντας το εγκώμιο του κ. Ψινάκη, επεσήμανε ότι «είναι ένας ιδιαίτερα ευφυής άνθρωπος, πέρα από το πώς ο ίδιος έχει επιλέξει να παρουσιάζεται και έχει και πολύ καλές σπουδές στα οικονομικά» («Αθήνα 9,84», 4.9.2009). Ενάμιση χρόνο πριν, ο κ.Καρατζαφέρης, έλεγε ακριβώς τα αντίθετα για τον κ.Ψινάκη: «Ποια είναι σήμερα τα ινδάλματα της νεολαίας; Ποια είναι; Ο κ. Ψινάκης; (…) Δεν υπάρχουν νέα παιδιά σήμερα που λένε: α, πάμε να κολλήσουμε δίπλα του για να γίνουμε αστέρια; Αυτά είναι δυστυχώς τα ινδάλματα της νεολαίας σήμερα» (Πρακτικά της Βουλής, 21 Μάρτη 2008).
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ «παίζει» με τις ταυτότητες, που εκ πρώτης όψεως δεν κολλάνε με τα πολιτικά, ηθικά, αισθητικά και έμφυλα πρότυπα της άκρας δεξιάς. Τα παραπάνω παραδείγματα μας βοηθούν ακριβώς να κατανοήσουμε πόσο πιο πονηρεμένα λειτουργεί πλέον το ελληνικό κόμμα της άκρας δεξιάς (όπως εξάλλου και όλα τα ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα που παρουσιάζουν άνοδο). Οι ακραίες θέσεις τους κρύβονται μέσα σε μια ρητορική «πολιτικής αλχημείας», δηλαδή κρύβονται πίσω από αντιφατικά και σύνθετα μηνύματα. Χωρίς ιδεολογικοπολιτικές αναστολές, προσαρμόζουν το λόγο, το πρόγραμμα και τις πρακτικές τους στην πολιτική ζήτηση, δηλαδή στις μεταβαλλόμενες διαθέσεις των εκλογέων, όπως αυτές αναδιαμορφώνονται στην εκάστοτε πολιτική συγκυρία.
Όλα αυτά δεν είναι απλώς μια ακίνδυνη προέκταση της τηλεοπτικής ελαφρότητας, του λαϊκισμού και της διγλωσσίας που τείνει να χαρακτηρίζει την άκρα δεξιά. Κάποτε οι απεχθείς ιδέες εμφανίζονται με το καθημερινό πρόσωπο της κοινής λογικής. Έχουν την οικεία όψη του αυτοδημιούργητου πολιτικού που αστειεύεται στο τηλεπαράθυρο, που μιλά την απλή γλώσσα του προδομένου Έλληνα πατριώτη, του φοβισμένου μικροσυνταξιούχου, της ζορισμένης νοικοκυράς. ‘Αλλωστε, από την εποχή της Χάνα ‘Αρεντ (1963) γνωρίζουμε πως η διαδρομή του ακραίου διέρχεται την οδό της κοινοτοπίας.
Υπάρχουν όμως και στιγμές που ο αρχηγός της άκρας δεξιάς ασφυκτιά κάτω από το προσωπείο του μετριοπαθή ηγέτη. Τότε δείχνει το πραγματικό πρόσωπο της παράταξής του. Κι αυτό συμβαίνει όταν γυροφέρνει τα πιο απίθανα και παρανοϊκά σενάρια («Ο ξένος παράγοντας έκαψε την Πελοπόννησο λόγω του σχεδίου Ανάν!»). Από τις μεγάλες επιτυχίες του κ. Καρατζαφέρη είναι πως όσο πιο εξωφρενικός ο ισχυρισμός του, τόσο πιθανότερο να γίνει πιστευτός. Ο φανατισμός φαίνεται κι από τον τρόπο που ο ηγέτης του ΛΑΟΣ, όσο και άλλα στελέχη της παράταξής του, χτυπάνε την ηθική ακεραιότητα του αντιπάλου τους, ελπίζοντας ότι έτσι θα καταστρέψουν και το μήνυμά τους. Η αντιπαράθεση προσωποποιείται, ο αντίπαλος δαιμονοποιείται. Ο σεβασμός στη διαδικασία, στα δικαιώματα, στην αξιοπρέπεια και στο επιχείρημα του αντιπάλου, περιττεύει. «Γνωρίζω πολύ καλά και τη δική σας ανάγκη αλλά και του Πρωθυπουργού να τα έχετε καλά με τον Αμερικάνο» είπε στην Ντόρα Μπακογιάννη στη Βουλή (Ιανουάριος 2009). Πρόσφατα στην Κύπρο κατηγόρησε ότι πίσω από τις αποφάσεις του νέου πρωθυπουργού της Ελλάδας υπάρχει αμερικανικός δάκτυλος.
Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε εάν ο πολιτικός τρόπος και η σκέψη του ΛΑΟΣ έχει τα αντίστοιχά της στην πολιτική γεωγραφία της Κύπρου. Στη Ελλάδα υπάρχει μια συμφωνία μεταξύ της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς για το τι θεωρείται ακραίο. Στην Κύπρο, όμως, μήπως το ακραίο έχει εμφιλοχωρήσει στο λεγόμενο κέντρο;

Αναφορές
‘Αρεντ, Χ. «Ο ‘Αιχμαν στην Ιερουσαλήμ: η κοινοτοπία του κακού». Αθήνα: Νησίδες, 2009
Γεωργιάδου, Β. «Η άκρα δεξιά και οι συνέπειες της συναίνεσης». Αθήνα: Καστανιώτης, 2008
Μάγες, Κ. «Ακροδεξιά στροφή», Αύγουστος 2009, http://www.ppol.gr

Advertisements

3 Σχόλια

  1. Μπράβο ρένα!!! από τα καλύτερα μέχρι τώρα άρθρα σου. «οι απεχθείς ιδέες εμφανίζονται με το καθημερινό πρόσωπο της κοινής λογικής» = εξαιρετικό.

  2. Εξαιρετικό το κείμενό σας, με πληροφορίες που μου είχαν διαφύγει.
    Παρακαλώ διαβάστε τις προγραμματικές θέσεις του ΛΑΟΣ (επιγράφονται Πλαίσιο Θέσεων) και τις επιστολές Καρατζαφέρη που συνοδεύουν 9στην αρχή και το τέλος) το κείμενο αυτό.

  3. Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. Θα κοιτάξω τις θέσεις και τις επιστολές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: