Αντικαπνιστική υστερία

Τα τελευταία χρόνια στη Νέα Υόρκη απαγορεύεται το κάπνισμα μέσα σε  μπαρ, εστιατόρια και άλλους κλειστούς χώρους, όπως άλλωστε (υποτίθεται) και στην Ελλάδα. Το τελευταίο μέτρο της αντικαπνιστικής υστερίας – γιατί περί αυτού πρόκειται πλέον – είναι η απαγόρευση του τσιγάρου και στους υπαίθριους χώρους. Όπως ανακοινώθηκε, το μέτρο αναμένεται να ισχύσει σε 1.700 πάρκα και υπαίθριους χώρους αναψυχής, καθώς και στις επτά ακτές που υπάρχουν στη Νέα Υόρκη, συνολικού μήκους 23 χιλιομέτρων.  Αυτά δήλωσε ο φανατικός αντικαπνιστής δήμαρχος της πόλης Μάικλ Μπλούμπεργκ επεκτείνοντας τα αντικαπνιστικά μέτρα σε όλους τους δημόσιους χώρους και δεν είναι ο μόνος. Η Καλιφόρνια είναι επίσης η πρώτη πολιτεία όπου σε κάποιες πολυκατοικίες οι ένοικοι απαγορεύεται να καπνίζουν.

Ο κάθε λογικός άνθρωπος απλά θα αναριωτόταν πόσο πολύ βλάπτει τον περαστικό ο καπνός ενός τσιγάρου που αιωρείται στιγμιαία στην ατμόσφαιρα, σε σχέση με το νέφος και τα μικροσωματίδια που εισπνέει καθημερινά. Φανταστείτε για παράδειγμα αυτός ο νόμος σε μία δεκαετία να εφαρμοστεί στην Ελλάδα. Να απαγορεύεται δηλαδή το κάπνισμα… στα παγκάκια του Ζαππείου. Αστείο και παράλογο ταυτόχρονα. Πως δηλαδή οι εμμονές ενός πρώην καπνιστή και νυν δημάρχου γίνονται πολιτική προτεραιότητα σε δεκάδες χώρες της υφηλίου.

Α.Ν.

Αφορμή να τα γράψω αυτά στάθηκε το άρθρο του δημοσιογράφου της Καθημερινής Πάσχου Μανδραβέλη (διαβάστε εδώ) που αναδυκνύει μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή της πολιτικά ορθής αντικαπνιστικής εκστρατείας:

[…] Υπήρχε λογικός άνθρωπος πριν από δέκα χρόνια που θα πίστευε ότι στο μέλλον θα άλλαζαν οι φωτογραφίες ώστε να εμφανίζεται ο Ζαν Πολ Σαρτρ χωρίς τσιγάρο; Επιστημονική φαντασία δεν θα έμοιαζε η αλλοίωση της ιστορίας επειδή κάποιοι έγιναν υστερικοί με το κάπνισμα;

Όπως μας πληροφορεί η «Καθημερινή», στο εξώφυλλο της βιογραφίας του κ. Σιράκ, υπήρχε φωτογραφία του Γάλλου πολιτικού από την προεκλογική του εκστρατεία, το 1977, στην οποία εμφανίζεται να κρατά τσιγάρο. Το εξώφυλλο επανασχεδιάστηκε ώστε να σβηστεί το όργανο του εγκλήματος! Δεν είναι το μόνο κρούσμα: «Μια διαφημιστική εκστρατεία για άρωμα που εμφάνιζε τον Αλέν Ντελόν να καπνίζει, αποσύρθηκε εσπευσμένα και αντικαταστάθηκε με “επεξεργασμένη” εκδοχή της, στην οποία το τσιγάρο είχε σβηστεί από το χέρι του Γάλλου ηθοποιού… Ανάλογη λογοκρισία είχε υποστεί και η κλασική ταινία “Ο Θείος μου” του Ζακ Τατί. Σε αφίσα επ’ ευκαιρία της επανέκδοσής της από την κινηματογραφική λέσχη του Παρισιού, εμφανιζόταν ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής Ζακ Τατί να καπνίζει αμέριμνος την πίπα του, σήμα κατατεθέν του πρωταγωνιστή της σειράς ταινιών. Υστερα από διαμαρτυρία της διοίκησης του παρισινού μετρό, η αφίσα αποσύρθηκε για να “σβηστεί” η πίπα με ηλεκτρονικά μέσα. Η λέσχη αποφάσισε τελικά να καταργήσει οριστικά τη συγκεκριμένη αφίσα και να την αντικαταστήσει με άλλη, που απεικόνιζε ανεμόμυλους σε κίτρινο φόντο. Το 2005, το διάσημο τσιγάρο του φιλοσόφου Ζαν Πολ Σαρτρ είχε και αυτό “εξαφανιστεί” από αφίσα της εθνικής βιβλιοθήκης της Γαλλίας, όπως είχε γίνει και με αυτό του Αντρέ Μαλρό, το 1996, σε γραμματόσημο των γαλλικών ταχυδρομείων. Μοναδική περίπτωση αντίστασης στην τάση αυτή υπήρξε η απόφαση της εταιρείας κινηματογραφικών διανομών Warner France, που αρνήθηκε την περασμένη άνοιξη να αφαιρέσει το τσιγάρο από τα δάχτυλα της ηθοποιού Οντρέ Τοτού, η οποία υποδυόταν τη σχεδιάστρια μόδας Κοκό Σανέλ. Για τον λόγο αυτό, η εταιρεία δεν μπόρεσε να διαφημίσει την ταινία στο μετρό της πρωτεύουσας».

Μπορεί βέβαια η επιστημονική φαντασία να μη φαντάστηκε ποτέ αυτή την αντικαπνιστική υστερία, όμως το «1984» του Τζορτζ Οργουελ προφήτευσε κάτι άλλο. Στο εφιαλτικό κράτος που περιέγραψε ο Βρετανός λογοτέχνης, υπήρχε μια ολόκληρη υπηρεσία που σκοπό είχε να αλλάζει φωτογραφίες, ντοκουμέντα, πίνακες και άλλα ιστορικά στοιχεία. Ο στόχος του «Μεγάλου Αδελφού» ήταν να ελέγξει τον πληθυσμό διά της πλαστογράφησης της ιστορίας. Επειδή το οργουελικό κράτος έκανε διαρκώς πολέμους αλλά κάθε φορά με διαφορετικό αντίπαλο, ήθελε να παρουσιάζει τον εκάστοτε εχθρό ως προαιώνιο. Ετσι άλλαζε τα ιστορικά ντοκουμέντα ώστε οι χθεσινοί σύμμαχοι να εμφανίζονται ως παντοτινοί εχθροί και οι χθεσινοί εχθροί να μοιάζουν ομόδοξοι και παντοτινοί σύμμαχοι.

Κάπως έτσι λοιπόν ένα οργουελιανό παρακράτος αντικαπνιστών σβήνει τα τσιγάρα από τα χέρια μεγάλων προσωπικοτήτων. Ισως θέλει να μας πει ότι το τσιγάρο ήταν πάντα εχθρός της ανθρωπότητας. Το επόμενο βήμα θα είναι να αλλάζουν και οι στίχοι των τραγουδιών. Ετσι, στο μέλλον, το γνωστό τραγούδι του Σωκράτη Μάλαμα θα πρέπει να μεταμορφωθεί σε «Τσίχλα, βαριά, ατέλειωτη, η μοναξιά μου…» και ο Στέλιος Καζαντζίδης θα απαγορευτεί αφού τραγουδά «Η ζωή μου όλη, είναι ένα τσιγάρο, που δεν το γουστάρω κι όμως το φουμάρω» […]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: