Η κοινωνική διάσταση της γρίπης

Μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση της κοινωνικής διάστασης της γρίπης έκανε η κ. Έφη Γαζή στο Βήμα της Κυριακής με το άρθρο της «Πόσο «κοινωνική» είναι η αρρώστια;» Παραθέτουμε απόσπασμα.

» […] Πόσο «κοινωνική» είναι η αρρώστια σήμερα; Ορισμένες φήμες που συνοδεύουν τη σύγχρονη γρίπη των χοίρων αλλά και ορισμένες πραγματικότητες δείχνουν ότι και αυτή η αρρώστια συγκροτείται μέσα στα κοινωνικά της συμφραζόμενα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες μεξικανοί μετανάστες κατηγορήθηκαν ως ύποπτοι για την εξάπλωση της γρίπης εξαιτίας της έξαρσης της ασθένειας αρχικά στο Μεξικό. Στην ίδια χώρα οι ευρωπαίοι μετανάστες θεωρούνταν παλαιότερα οι βασικοί υπεύθυνοι για τη μετάδοση της χολέρας. Σήμερα το ήδη αρνητικά φορτισμένο στερεότυπο του μεξικανού μετανάστη ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο. Κατά τη διαδικασία της δαιμονοποίησης που σε πολλές ιστορικές στιγμές συνόδευσε τις ασθένειες, καθώς οι άνθρωποι προσπαθούσαν να διαχειριστούν τον φόβο του πόνου και του θανάτου, δεν εξέλιπε το «κυνήγι των μαγισσών». Επίσης, κοινωνικές ευαισθησίες και θρησκευτικές ή άλλες αρχές και πεποιθήσεις φαίνεται να επηρεάζουν την εικόνα ή ακόμη και την ονοματοδοσία της σύγχρονης γρίπης των χοίρων.

Στο Ισραήλ αλλά και σε μουσουλμανικές χώρες πολλοί υιοθέτησαν τον όρο «μεξικανική γρίπη» αφού η «γρίπη των χοίρων» εμπεριείχε θρησκευτικές συνδηλώσεις του απαγορευμένου, του ανίερου και του βρώμικου οι οποίες ενδεχομένως θα ενίσχυαν τον φόβο και τον πανικό. Στην αντίστοιχη γρίπη το 1978 η θρησκευτική ταυτότητα συνέβαλε στην ανάδειξη άλλων προβλημάτων. Ενώ οι χοίροι εξολοθρεύτηκαν σε ορισμένες χώρες προκειμένου να μη συνεχιστεί η μετάδοση της αρρώστιας, η αντίστοιχη πολιτική στην Αίγυπτο προκάλεσε αντιδράσεις για μεροληπτική μεταχείριση των χριστιανών αφού αυτοί κυρίως ασχολούνταν με τη χοιροτροφία.

Παρά το γεγονός ότι οι ασθένειες αναπτύσσονται και νοηματοδοτούνται μέσα στα κοινωνικά τους συμφραζόμενα στον ρου του ιστορικού χρόνου, οι ιστορικές αναλογίες στην περίπτωση αυτή δεν είναι μόνο δύσκολες αλλά μπορεί να γίνουν και επικίνδυνες. Η εξάπλωση της «ισπανικής γρίπης» αποδίδεται εν μέρει, για παράδειγμα, στις μετακινήσεις των στρατευμάτων κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στον συγχρωτισμό πολλών νέων ανδρών σε αμφίβολες συνθήκες υγιεινής.

Σήμερα οι άνθρωποι μετακινούνται μαζικά πολύ συχνότερα και πολύ ευκολότερα αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι ασθένειες μεταδίδονται με τον ίδιο τρόπο και με την ίδια ένταση. Επίσης, οι δυνατότητες φαρμακευτικής αγωγής είναι διαφορετικές στην εποχή μας, αν και ιδιαίτερα εμπορευματοποιημένες. Αν κάτι μπορούμε να συμπεράνουμε ωστόσο από την ιστορική εμπειρία είναι ότι πολλές φορές ο φόβος μεταδίδεται ευκολότερα από τις ίδιες τις ασθένειες. Πλαισιωμένος από στερεότυπα, φήμες και εικασίες, μπορεί να διογκώσει τις πραγματικότητες και να λειτουργήσει ανασταλτικά σε ό,τι αφορά την αντιμετώπισή τους. Η μέριμνα για τη δημόσια υγεία αντίθετα είναι καθοριστική, όχι μόνο για τη διασφάλισή της αλλά και για την άμβλυνση εκείνων των κοινωνικών παραγόντων που συνδέονται με την εξάπλωση των ασθενειών και με την επιδείνωση της κατάστασης των ασθενών.»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: