132: Σχολείο δίχως σύνορα

Του Αλέξανδρου Νομικού

Τα σχολεία που στεγάζονται στη Γκράβα έχουν μια φορτισμένη ιστορία. Σε αυτά ήρθαν με τα χρόνια να προστεθούν και εκατοντάδες παιδιά μεταναστών από άλλες χώρες κάνοντας την κατάσταση πιο δύσκολη. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα φαινόμενα ρατσισμού και βίας έγιναν πιο έντονα, δημιουργώντας σοβαρά κοινωνικά και εκπαιδευτικά προβλήματα στους χώρους των σχολείων. Η επί 9 έτη τέως διευθύντρια του 132ου Δημοτικού σχολείου της Γκράβας κ. Στέλλα Πρωτονοταρίου έκανε την υπέρβαση ως εκπαιδευτικός εφαρμόζοντας μια σειρά από εσωσχολικές δραστηριότητες και μεταρρυθμίσεις που μεταμόρφωσαν το σκηνικό. Το πιο βασικό, διοργάνωσε μαθήματα ελληνικής γλώσσας σε μετανάστες γονείς και μαθήματα μητρικής γλώσσας στους αλλοδαπούς μαθητές.

Με αυτές και πολλές ακόμα συντονισμένες κινήσεις και την υποστήριξη του Συλλόγου Διδασκόντων, τα κρούσματα βίας με τον καιρό εκμηδενίστηκαν, η μαθητική κοινότητα ισχυροποιήθηκε και το ίδιο έγινε με τις σχέσεις Ελλήνων και αλλοδαπών γονέων. Το πείραμα της Γκράβας είχε μεγάλη επιτυχία (πολλές από τις δράσεις του απέσπασαν βραβεία διεθνώς) δείχνοντας το δρόμο για την κοινωνική ένταξη μεταναστών δεύτερης γενιάς στη κοινωνία. Αλλά κυρίως έδειξε ότι ένα πιο ελεύθερο και δημιουργικό εκπαιδευτικό πλαίσιο είναι εφικτό.

Στο σχολείο της Γκράβας, το «Πάτερ Ημών» αντικαταστάθηκε με στίχους από το «Πρωινό άστρο» του Ρίτσου, λαμβάνοντας έτσι υπόψιν και μαθητές άλλων θρησκειών. Στις σχολικές – εθνικές γιορτές, τα παιδιά δεν υποχρεώνονταν να ακολουθήσουν το μονότονο και παπαγαλίστικο τελετουργικό αλλά να εκφραστούν ελεύθερα, να συζητήσουν και να μάθουν την ελληνική ιστορία. Μαθητές και γονείς διδάχτηκαν να ανταλλάσσουν απόψεις, να λειτουργούν ομαδικά και να ζουν χωρίς αποκλεισμούς και στερεότυπα. Αυτά μέχρι πρότινος, καθώς ο καινούργιος διευθυντής, επικαλούμενος τις «άνωθεν εντολές» του υφυπουργού Παιδείας κ. Λυκουρέντζου, ξερίζωσε κάθε ιδιαιτερότητα, κάθε χαρά και κάθε ελεύθερη σκέψη από τις ζωές των μαθητών επιστρέφοντας στο συντηρητικό και αναποτελεσματικό τρόπο λειτουργίας του σχολείου.

Η ιστορία με τη διευθύντρια του 132ου δημοτικού σχολείου κ. Στέλλα Πρωτονοταρίου έχει δύο πτυχές να αναδείξει. Η μία, σαφώς πιο αισιόδοξη, μας υπενθυμίζει πως ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που δείχνουν σεβασμό στην προσωπικότητα του διπλανού τους και δάσκαλοι που ασκούν το λειτούργημα με στόχο να αποκτούν οι μαθητές συνείδηση, δημιουργική και κριτική σκέψη. Σε μια περίοδο που οι σχέσεις μας με τους μετανάστες δοκιμάζονται καθημερινά, τέτοια παραδείγματα γεφυρώνουν όποιες διαφορές και κάνουν το μέλλον αυτών των ανθρώπων πιο ανεκτικό και ελπιδοφόρο.
 
Υπάρχει όμως και η απαισιόδοξη πλευρά της ιστορίας. Αυτή που στέλνει την Στέλλα Πρωτονοταρίου στα δικαστήρια επειδή ως παιδαγωγός ενθάρρυνε  προοδευτικές μεταρρυθμίσεις προς όφελος των μαθητών και των γονέων. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η κ. Πρωτονοτάριου παραχώρησε αίθουσα του σχολείου, εκτός ωραρίου, για να διδαχθούν τις απογευματινές ώρες τη γλώσσα τους παιδιά αλβανικής, πολωνικής, ιρανικής και νιγηριανής καταγωγής. Έχασε τη δουλειά της και κάθισε στο ειδώλιο του κατηγορουμένου διότι η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας στους μετανάστες μαθητές, τα μαθήματα ελληνικής γλώσσας στους γονείς τους και η αλλαγή της πρωινής προσευχής παραβιάζουν την ελληνική νομοθεσία.

Η ρητορεία για την ανθρωπιά, την αποδοχή, την ισότητα, την παιδεία, την κοινωνική ένταξη και την δημοκρατία είναι εύκολη. Η πράξη όμως είναι δύσκολη υπόθεση. Λίγοι έχουμε το θάρρος να εφαρμόσουμε αυτά που πιστεύουμε και λιγότεροι βρίσκουμε εύφορο έδαφος για να το κάνουμε. Αντί ο τωρινός τυχαίος υπουργός Παιδείας να μιλάει για διάλογο από μηδενική βάση, καλό θα ήταν να μην γκρεμίζει και όποια θεμέλια στηρίζουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα σήμερα. Τέτοιες πρωτοβουλίες αξίζουν να τις προστατεύουμε.

Κλείνοντας παραθέτω ένα απόσπασμα από το κείμενο της κ. Στέλλας Πρωτονοταρίου από το ΒΗΜΑ ΙΔΕΩΝ (06.03.09): «[…] Είναι γεγονός ότι, αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την πολυπολιτισμικότητα των σχολείων μας ως πρόβλημα και όχι ως ικανή συνθήκη για ουσιαστικότερη και ευρύτερη παιδαγωγική προσέγγιση προς όφελος όλων των παιδιών, Ελλήνων και αλλοδαπών, τα προβλήματα θα πολλαπλασιάζονται, η αναπαραγωγή κοινωνικών ανισοτήτων θα διαιωνίζεται και πολλά παιδιά θα συνεχίσουν να οδηγούνται στον κοινωνικό αποκλεισμό. […]».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: