Νεοφιλελευθερισμός και ρατσισμός

Μια ενδιαφερουσα ανάγνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων των Ευρωεκλογών (από τη σημερινή Καθημερινή)
Nεοφιλελευθερισμός, ρατσισμός χέρι – χέρι

Tης Ευρυδικης Μπερση / ebersi@kathimerini.gr

Ο Αμερικανός νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν στο βιβλίο του «Η συνείδηση ενός προοδευτικού», περιγράφει τον ρόλο που έπαιξε ο κρυφός ρατσισμός στην αποδόμηση των επί δεκαετίες εδραιωμένων κατακτήσεων του αμερικανικού Νιου Ντιλ – μια ανάλυση που αφορά την Αμερική της δεκαετίας του ’80, αλλά παρουσιάζει ενδιαφέρουσες αντιστοιχίες με τα όσα συμβαίνουν σήμερα στη δική μας ήπειρο. Ο Κρούγκμαν υποστηρίζει ότι ο Ρόναλντ Ρέιγκαν σε μια εποχή που ήταν πλέον αδύνατο να χρησιμοποιήσει ευθέως ρατσιστικά επιχειρήματα, καλλιέργησε όλη αυτή την φιλολογία περί «παρασίτων» στο αμερικανικό κράτος πρόνοιας, ζητώντας να σταματήσουν οι φορολογούμενοι να πληρώνουν επιδόματα σε ανθρώπους που «κάθονται» – και όλοι ήξεραν ποιους εννοούσε. Ο Ρέιγκαν εξέφραζε μια σαφή ατζέντα, υπαγορευμένη από τα οικονομικά συμφέροντα που επεδίωκαν τη μείωση της φορολογίας των υψηλών στρωμάτων και τη συνακόλουθη συρρίκνωση των κοινωνικών δαπανών. Προκειμένου να εκλεγεί, επένδυσε το βαθιά αντιλαϊκό αυτό πρόγραμμα με επιχειρήματα από το οπλοστάσιο των φόβων της συντηρητικής Αμερικής, αναμοχλεύοντας τα κατάλοιπα τού επί αιώνες ριζωμένου ρατσισμού εξαιτίας του οποίου, π.χ. υπήρχαν στον αμερικανικό Νότο ξεχωριστά νοσοκομεία για λευκούς και ξεχωριστά για μαύρους τουλάχιστον ώς το 1965.

Οι τρεις συνιστώσες της αντιδραστικής αυτής πολιτικής (νεοφιλελεύθερη συρρίκνωση παροχών, ρατσισμός, εκλογική απήχηση) συνδυάζονται, αν και με διαφορετικές συνάψεις, στην ακτινογραφία της Ευρώπης που προέκυψε από τις κάλπες της Κυριακής. Με την άνοδο κομμάτων που χρησιμοποιούν απροκάλυπτα ή συγκεκαλυμμένα ρατσιστικά επιχειρήματα, όπως το Βρετανικό Εθνικό Κόμμα, το Γιόμπικ στην Ουγγαρία, το κόμμα του Ολλανδού Χερτ Βίλντερς ή το ΛΑΟΣ η Ευρώπη φαίνεται να ανακαλύπτει ξανά τις εκλογικές χάρες του ρατσισμού, προκειμένου να καμουφλάρει τις πληγές της νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Από τη δεκαετία του ’90, συντηρητικά και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα υιοθέτησαν με ζήλο τη ρεϊγκανική αποδιάρθρωση του κοινωνικού δικτύου προστασίας και σήμερα συνεχίζουν να προτείνουν ανάλογα «σκληρά μέτρα» εν μέσω σοβαρής οικονομικής κρίσης. Αυτό πλήττει άμεσα μια μερίδα των λαϊκών στρωμάτων, τα οποία, με την κατάλληλη δημοκοπική εκμετάλλευση, είναι έτοιμα να εντοπίσουν τη ρίζα των προβλημάτων τους στον ορατό ξένο αντί για την αόρατη εγχώρια πολιτική. Μια παραλλαγή αυτού του σχήματος αναγνωρίζει τις ευθύνες του νεοφιλελευθερισμού, τις αποδίδει όμως κι αυτές σε αλλοφύλους, είτε στους απρόσωπους γραφειοκράτες των Βρυξελλών είτε γενικά στην ξενόφερτη παγκοσμιοποίηση. Αν, μετά τη βαριά ήττα της, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία ανησυχεί όντως για την έλξη που ασκεί στους ψηφοφόρους της η ακροδεξιά, δεν έχει παρά να υιοθετήσει πολιτικές που να δημιουργούν γνήσια αισθήματα ασφάλειας, εξαφανίζοντας την ανάγκη για αποδιοπομπαίους τράγους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: